รัฐธรรมนูญบนพานแว่นฟ้า #รู้ไปโม้ด

14 ธ.ค. 2563 - 00:01 น.

รัฐธรรมนูญบนพานแว่นฟ้า

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

ทำไมรัฐธรรมนูญต้องอยู่บนพานครับ

กสิ

ตอบ กสิ

พบคำตอบในหนังสือของสำนักพิมพ์มติชน “ชาติไทย, เมืองไทย,แบบเรียน และอนุสาวรีย์” โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์ ว่าด้วยประเด็น “หรือ“พานแว่นฟ้า” คือสัญลักษณ์ว่าประชาชนทูลเกล้าฯ ถวาย “รัฐธรรมนูญ”จึงไม่ใช่การพระราชทาน อย่างที่เข้าใจ?” ดังนี้

“รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวซึ่งใช้ระหว่างวันที่ 27 มิถุนายน 2475 ถึงวันที่ 10 ธันวาคม 2475 เป็นรัฐธรรมนูญที่คณะราษฎรร่างขึ้นและพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ “ทรงลงพระปรมาภิไธย” เท่ากับคณะราษฎรได้รับคำาสัญญาจากพระมหากษัตริย์ว่าจะลดพระราชอำนาจของพระองค์มาอยู่ใต้กฎหมาย ในระหว่างนี้ได้มีการจัดตั้งรัฐบาล“ประนีประนอม” ขึ้น และเริ่มการร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวร

ด้วยเหตุดังนั้นจึงได้เกิดพระราชพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญขึ้นในวันที่ 10 ธันวาคม2475 แน่นอนว่าพระราชพิธีนี้เป็นพระราชพิธีใหม่ ไม่เคยมีตำรามาก่อน

นัยยะสำคัญของพระราชพิธีคือการที่พระเจ้าอยู่หัวเสด็จมา“พระราชทาน” สิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญแก่ตัวแทนของประชาชนเพราะฉะนั้นระบอบการปกครองใหม่นี้จึงเป็นของพระราชทาน ตราบเท่าที่เป็นของพระราชทานก็ย่อมจะระงับยับยั้งหรือเพิกถอนเสียได้ หากทำในพระปรมาภิไธย

แต่ไม่จำเป็นว่าพระราชพิธี “พระราชทาน” รัฐธรรมนูญจะต้องตีความไปในทำนองเดียวเสมอไป ประจักษ์พยานอันหนึ่งที่เห็นได้ว่าคงมีการตีความพระราชพิธีนี้ไปในอีกทางหนึ่งคือ “พานแว่นฟ้า”ทำไมต้องมีพานแว่นฟ้ารองรับรัฐธรรมนูญที่อนุสาวรีย์ หากต้องการให้ความหมายว่ารัฐธรรมนูญเป็นของสูงอันพึงเคารพสักการะ ก็น่าจะทำฐานเป็นบุษบกแทนป้อม เพราะสื่อความน่าเคารพเลื่อมใสตามประเพณีไทยได้ดีกว่าพานแว่นฟ้า

หากรัฐธรรมนูญเป็นของพระราชทานจากพระมหากษัตริย์ตัวแทนของประชาชนก็พึงรับเอารัฐธรรมนูญนั้นจากพระหัตถ์เพื่อน้อมใส่เกล้าฯเป็นการรับของจากพระเจ้าแผ่นดินอย่างที่บัณฑิตของมหาวิทยาลัยรับพระราชทานปริญญาบัตร ไม่มีความจำเป็นจะต้องมีพานแว่นฟ้ารองรับอีกทอดหนึ่ง

ในทางตรงกันข้าม เป็นเพราะตัวแทนของประชาชนจะทูลเกล้าฯถวายรัฐธรรมนูญให้พระมหากษัตริย์ทรงลงพระปรมาภิไธยต่างหากจึงต้องทอดรัฐธรรมนูญนั้นลงบนพานแว่นฟ้า เพื่อจะได้นำทูลเกล้าฯถวายให้ทรงลงพระปรมาภิไธยด้วยความเคารพในองค์พระมหากษัตริย์ตามธรรมเนียมไทย

เพราะฉะนั้น รัฐธรรมนูญที่อยู่บนพานแว่นฟ้าจึงหมายถึงรัฐธรรมนูญที่ส่งจากข้างล่างขึ้นไปข้างบน ไม่ใช่ส่งจากข้างบนลงมาข้างล่าง”

สำหรับ “พานแว่นฟ้า” พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายไว้ว่า พานที่ซ้อนกัน 2 ชั้น ชนิดหนึ่งประดับมุกหรือกระจกเป็นต้น ใบบนเป็นพานทรงสูงซ้อนกันอยู่บนตะลุ่ม อีกชนิดหนึ่งทำด้วยโลหะจำหลักลายกะไหล่ทอง ใบบนเป็นพานเล็กซ้อนอยู่บนพานใหญ่

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ รัฐธรรมนูญบนพานแว่นฟ้า #รู้ไปโม้ด
ข่าวที่เกี่ยวข้อง