พัฒนา8จว.ภาคตะวันออก – โครงการขยายสนามบินสุวรรณภูมิ กับโครงการจัดทำ แนวทางการพัฒนาพื้นที่เขตตะวันออก ไม่แตกต่างกันตรงที่มีความสับสนจากความซับซ้อนและซ้ำซ้อน ไม่รู้ว่าใครหรือหน่วยงานใด มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบการวางแนวทาง การพัฒนาเมือง และมีอำนาจควบคุมกำกับ หน่วยงานอื่นให้ ดำเนินการให้เป็นไปตามแผน
การวางผังนโยบายระดับภาค ส่วนภาคตะวันออก 8 จังหวัด ประกอบด้วย นครนายก ปราจีนบุรี สระแก้ว ฉะเชิงเทรา ชลบุรีระยอง จันทบุรี และตราด เป็นการกำหนดทางผังเมืองในระดับผังภาคที่ไปทับซ้อนกับกฎกระทรวงผังเมืองรวมว่าด้วยการใช้ประโยชน์ที่ดินของเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษที่ได้ประกาศบังคับใช้ไปแล้ว
และยังซ้ำซ้อนไปกับข้อกำหนดของการควบคุมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ตอกย้ำว่าผังเมืองรวม EEC ฉบับดังกล่าวเป็นรูปแบบของการวาง “ผังภาค” ไม่ใช่รูปแบบของ “ผังเมืองรวม” ด้วยเหตุที่ไม่มีรายละเอียดด้านอื่นๆ ประกอบ นอกจากเส้นทางคมนาคมหลัก คือ ทางรถไฟและสถานีรถไฟความเร็วสูงและรถไฟรางคู่กับระบบถนน มอเตอร์เวย์ ดูไม่สัมพันธ์กับเขตอุตสาหกรรมที่ต้องการระบบขนส่งหลัก และเขตอุตสาหกรรมเองก็ไม่สัมพันธ์กับพื้นที่ เพื่อประโยชน์ใช้สอย
พื้นที่วางผังด้านการเตรียมการการวางผังนโยบายระดับภาคภาคตะวันออกที่กำหนดแนวทางการศึกษาหรือขอบเขตของงานได้แก่
1.แผนผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน
2.แผนผังการตั้งถิ่นฐานและระบบชุมชน
3.แผนผังระบบการคมนาคมและการขนส่ง
4.แผนผังระบบสาธารณูปโภค สาธารณูปการ และบริการสาธารณะตามโครงสร้างพื้นฐาน
5.แผนผังเขตพัฒนาการท่องเที่ยว
6.แผนผังการพัฒนาเมืองและชนบท
7.แผนผังพื้นที่พัฒนาพิเศษ
8.แผนผังแหล่งศิลปวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
9.แผนผังแหล่งทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ
10.แผนผังแสดงผังน้ำ
11.ผังแสดงการเชื่อมโยงประเทศในภูมิภาค
จึงมีคำถามว่า นโยบายระดับนี้เป็นอำนาจหน้าที่ของภาครัฐ ในระดับใดที่จะนำไปสู่การบังคับใช้เป็นกฎหมาย เพราะวางผังนโยบายระดับภาคภาคตะวันออกมิใช่กฎหมายและไม่มี กฎหมายที่บ่งบอกอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานที่จะรับผิดชอบ ในส่วนต่างๆ
ข้อสังเกตที่จะยกให้เห็นเป็นตัวอย่างก็คือ ในการพัฒนาพื้นที่เมืองใดๆ ไม่ว่าจะเรื่องการจัดการสาธารณูปโภค สาธารณูปการการจราจรขนส่งหรือการเวนคืนที่ดินเพื่อนำพื้นที่นั้นไปใช้ประโยชน์ตามผังที่กำหนด ซึ่งแน่นอนก็คือการเปลี่ยนแปลงประโยชน์ใช้สอยที่ประกอบกิจการต่างๆ อยู่ในขณะนั้น ต้องเลิกต้องรื้อถอน ต้องเปลี่ยนแปลง ต้องโยกย้ายประชากรทั้งออก และเข้า โดยเฉพาะคือกลุ่มผู้ด้อยโอกาสหรือชาวบ้านผู้ไม่มีที่ดินทำกิน ทำอยู่ของตน ต้องได้รับความช่วยเหลือ
แต่องค์กรพัฒนาชุมชนไม่ได้สนใจที่จะเข้าร่วมในการศึกษา
สิ่งที่ควรจะเป็นก็คือ การวางผังนโยบายระดับภาค ภาคตะวันออก หรือทุกภาคก็ตาม ต้องเป็นนโยบายจากคณะรัฐมนตรีและจะต้องได้รับการติดตามอย่างใกล้ชิดจากสำนักงานเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเป็นสำคัญ เพราะจะทำให้ความเป็นไปได้ของการพัฒนาหรือการวางผังภาคเป็นเรื่องจริงจัง
นายช่าง
