ดัดไม้ ให้ตรง ต้องดัดเกิน(62) – มาถึงตรงนี้เหมาฟันธงลงไปว่า นี่แหละคือสิ่งที่เรียกว่า “เลยธง” สิ่งที่เรียกว่า “ตัดไม้ให้ตรงกลับเกินตรง” และสิ่งที่เรียกว่า “ไม่ได้ความละกระมัง” ของคนบางจำพวกเสียงโจษจันของฝ่ายนี้ฟังเผินๆ ก็คล้ายจะมีเหตุผล แต่ที่แท้ก็ผิด
ประการแรก เรื่องต่างๆ ที่กล่าวมานี้เป็นเรื่องที่พวกเจ้าถิ่น ผู้ดีเลวร้ายและเจ้าที่ดินที่ไม่แยแสต่อกฎหมายบ้านเมืองบีบคั้นให้ทำกันขึ้นทั้งนั้น
แต่ไหนแต่ไรมา พวกเจ้าถิ่น ผู้ดีเลวร้ายและเจ้าที่ดินที่ไม่แยแสต่อกฎหมายบ้านเมือง ได้ถืออิทธิพลมาวางอำนาจบาตรใหญ่ เหยียบย่ำชาวนา ขาวนาจึงได้ต่อต้านรุนแรงถึงเพียงนี้ ที่ใดมีการต่อต้านรุนแรงที่สุดที่นั่นก็เป็นที่พวกเจ้าถิ่น ผู้ดีเลวร้ายและเจ้าที่ดิน ที่ไม่แยแสต่อกฎหมายบ้านเมือง ก่อกรรมทำเข็ญหนักที่สุด
สายตาของชาวนามองอะไรไม่ผิดเลย ใครชั่ว ใครไม่ชั่ว ใครชั่วที่สุด ใครชั่วน้อยหน่อย ใครควรลงโทษสถานหนักและใครควรลงโทษสถานเบา
ชาวนาได้พิจารณาอย่างถ่องแท้แล้วทั้งนั้น น้อยนักที่ลงโทษไม่สมกับความผิด
ประการที่สอง การปฏิวัติไม่ใช่เชิญแขกมากินเลี้ยง ไม่ใช่แต่งความเรียง ไม่ใช่วาดภาพ หรือเย็บปักถักร้อย จะทำอย่างประณีต ไม่รีบไม่ร้อน สุภาพเรียบร้อย หรืออย่างละมุนละม่อม
เมตตากรุณา พินอบพิเทา เสงี่ยมเจียมตัวและอารีอารอบไม่ได้
การปฏิวัติ คือ การลุกฮือขึ้นสู้ คือ การปฏิบัติการอันดุเดือด รุนแรงที่ชนชั้นหนึ่งโค่นล้มอีกชนชั้นหนึ่ง การปฏิวัติในชนบทเป็นการปฏิวัติที่ชนชั้นชาวนาโค่นอำนาจของชนชั้นเจ้าที่ดินศักดินา
ถ้าชาวนาไม่ใช้กำลังอันมหึมาย่อมไม่อาจโค่นล้มอำนาจเจ้าที่ดินที่หยั่งรากลึกให้ ล้มลงได้
ในชนบทจะต้องมีกระแสปฏิวัติอันเร่าร้อนที่ใหญ่หลวงกระแสหนึ่ง จึงจะสามารถ ปลุกเร้ามวลชน เรือนหมื่น เรือนแสนให้รวมเข้าเป็นกำลังอันมหึมาได้
การกระทำที่ว่า “เลยธง” ดังที่ได้กล่าวมา ล้วนแต่ก่อขึ้นด้วยกำลังชาวนา
ที่ปลุกเร้าขึ้นจากกระแสปฏิวัติอันเร่าร้อนทั้งนั้น การกระทำเหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็นยิ่งนักในระยะที่ 2 (ระยะปฏิวัติ) ของการเคลื่อนไหวชาวนา จะต้องสร้างอำนาจสิทธิ์ขาดของชาวนาขึ้น
จะต้องห้ามวิพากษ์วิจารณ์สมาคมชาวนาด้วยเจตนาร้าย
จะต้องโค่นอำนาจทั้งปวงของพวกผู้ดี ตีพวกผู้ดีให้ล้มคว่ำไปกับพื้น กระทั่งเอาตีนเหยียบลงไปอีก การกระทำทั้งปวงที่ว่า “เลยธง” เหล่านี้ล้วนแต่มีความหมายทางปฏิวัติในระยะที่ 2 ทั้งนั้น
พูดตรงๆ ก็คือ ในชนบทแต่ละแห่งจะต้องสร้างปรากฏการณ์สยดสยองขึ้น
ในชั่วระยะเวลาอันสั้นระยะหนึ่ง มิฉะนั้นแล้วก็ไม่อาจปราบปรามการเคลื่อนไหว ของฝ่ายปฏิปักษ์ปฏิวัติในชนบทได้อย่างเด็ดขาด ไม่อาจโค่นอำนาจของพวกผู้ดีได้อย่าง เด็ดขาด
ดัดไม้ให้ตรงต้องดัดเกิน ถ้าไม่ดัดเกินก็ดัดให้ตรงไม่ได้
เสียงโจษจันของฝ่ายนี้ฟังโดยผิวเผินแล้วต่างกันกับฝ่ายแรก แต่เนื้อแท้ก็อยู่ในทรรศนะอันเดียวกัน ยังคงเป็นทฤษฎีของเจ้าที่ดินที่สนับสนุนผลประโยชน์ของชนชั้นอภิสิทธิ์อยู่นั่นเอง
ทฤษฎีชนิดนี้ขัดขวางการเฟื่องขึ้นของการเคลื่อนไหวชาวนา
ผลของมันก็คือ ทำลายการปฏิวัติ ซึ่งเราจำเป็นต้องคัดค้านอย่างเด็ดเดี่ยว นี่ย่อมเท่ากับเป็นการย้อนกลับไปตอบข้อสงสัยจาก จุง ชาง จอน ฮัลลิเดย์ ซึ่งตั้งขึ้นในภายหลังโดยตรง
สะท้อนให้เห็นจุดยืนที่แตกต่างกับของเหมาอย่างสิ้นเชิง
หากเปรียบเทียบระหว่างบทนิพนธ์ “การวิเคราะห์ชนชั้นต่างๆ ในสังคมจีน” ซึ่งเหมาสรุปขึ้นในเดือนมีนาคม 1926 กับ”รายงานสำรวจการเคลื่อนไหวชาวนาในมณฑลหูหนาน” ในเดือนมีนาคม 1927
ต้องยอมรับในความเปลี่ยนแปลง ต้องยอมรับในความชัดเจน
ชัดเจนจากสภาพความเป็นจริงอันเกิดขึ้นที่มณฑลหูหนาน โดยเฉพาะการเคลื่อนไหวของชาวนาซึ่งเหมามีส่วนอย่างสำคัญในการปลุกระดมและดำเนินการเคลื่อนไหว
เป็นการเคลื่อนไหวอย่างที่หลายคนสงสัยตั้งแต่ปี 1925 เป็นต้นมา
ที่ข้อมูลบางกระแสระบุว่าเหมามีปัญหากับทางพรรค ปัญหามีปัญหาสุขภาพ ต้องอำลาจากกว่างโจว เซี่ยงไฮ้ ไปพักรักษาตัวอยู่ที่เสาซาน บ้านเกิดในมณฑลหูหนาน
นั่นแหละคือรากที่มาแห่ง “รายงานสำรวจการเคลื่อนไหวชาวนาในมณฑล หูหนาน”
