พระไตรปิฎกศึกษาวาระสุดท้ายของพระพุทธองค์ - ตรัสเรื่องโทษของศีลวิบัติ และอานิสงส์ของศีลสมบัติ

ตรัสเรื่องโทษของศีลวิบัติและอานิสงส์ของศีลสมบัติ – โทษของคนทุศีลในวิสุทธิมรรค

เมื่อท่านผู้รจนาคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้พรรณนาโทษของคนทุศีลและอ้างบาลีอัคคิขันโธปมสูตรมาสาธกแล้ว ได้ย่นความในบาลีพระสูตรนี้เข้าเป็นใจความสั้นๆ 10 ข้อผูกเป็นคาถาสืบไปว่า :-

(1) คนที่มีศีลแตกลำลาย ยังละกามสุขที่มีผลเผ็ดร้อนทนยากยิ่งกว่าทุกข์อันเกิดจากการนั่งกอดนอนกอดกองไฟ ไม่ได้ มันจะมีความสุขมาแต่ไหน?

(2) คนมีศีลวิบัติ จะต้องมีส่วนแห่งทุกข์อันเกิดจากการถูด้วยเชือกขนทรายอันเหนียว ดังฤๅจะชื่อว่ามีสุขอันเกิดแต่ความยินดีในการอภิวาทของมหาชน

(3) คนไร้ศีล หรือจะชื่อว่ามีความสุขอันเกิดแต่การยินดีต่อการประณมมือไหว้ของผู้มีสัทธา เพราะจะเป็นเหตุแห่งทุกข์ยิ่งกว่าทุกข์เกิดแต่การแทงด้วยหอกที่หว่างอกเสียอีก

(4) คนไม่สำรวม หรือจะชื่อว่ามีสุขเกิดแต่การใช้จีวร อันเป็นเหตุให้ถูกนาบด้วยแผ่นเหล็กอันร้อนโพลงในนรก ซึ่งตนจะต้องเสวยสิ้นกาลนาน

(5) คนไม่มีศีล แม้ว่าก้อนข้าวจะเป็นของอร่อย ก็เปรียบเหมือนยาพิษอัน แรงกล้าเพราะมันเป็นเหตุให้กลืนก้อนเหล็กอันร้อนแดงนั้นนานนัก

(6) คนปราศจากศีล จะนั่งนอนบนเตียงและตั่ง ก็คือการนั่งนอนบนเตียงและตั่งอันลุกโชน อันเป็นทุกข์เบียด เบียนตน แม้จะสำคัญว่าเป็นสุข แต่มันก็เป็นความทุกข์เหลือเข็ญ

(7) คนทุศีล จะยินดีนั่งนอนในวิหารที่เขาถวายด้วยสัทธาอย่างไรได้? เพราะที่แท้เป็นเหมือนตัวเองนั่งนอนอยู่ภายในหม้อเหล็กอันร้อนโชนทั่วแล้ว

(8) พระผู้มีพระภาคอันชาวโลกนับถือทั่วแล้ว ได้ตรัสตำหนิคนทุศีลว่ามีมารยาทสกปรก นึกแล้วกินแหนง ตัวเองได้ ภายในรกชัฏเป็นคนบ้ากามลามกเน่าใน ทุด! ทุด!! ชีวิตของเขาผู้ไม่มีปัญญาหุ้มห่อร่างกายด้วยเครื่องหมายของสมณะ ก็ไม่เป็นสมณะ ดีแต่จะทำตัวเองให้ถูกเขากำจัด ให้ถูกเขาขุดอยู่เสมอ

(9) ส่วนบุคคลผู้มีศีลในโลกนี้ ย่อมเว้นห่างกับคนทุศีล เช่นเดียวกับคนรักสะอาดเว้นห่างไกลจากคูถและซากศพฉะนั้น ชีวิตของคนทุศีลจะมีประโยชน์อะไร เพราะไม่พ้นจากภัยทั้งหลาย แต่พ้นจากการบรรลุสุข ปิดประตูสวรรค์เสียเองแล้ว รังแต่จะจมลงไปสู่อบาย

(10) ใครอื่นที่ไหนหนอ จะเป็นที่น่าสงสารแก่ผู้มีความกรุณาเท่ากับคนทุศีลเพราะความที่เขาเป็นคนทุศีลนั่นแล ฯ

ทั้งหมดนี้ เป็นโทษแห่งศีลวิบัติ…