แสงไม่ปิดกั้น ดูดาวในเมือง – โลกของเราโคจรและหมุนไปทุกวันไม่เคยพัก แต่ในทุกๆ การหมุนก็แอบซ่อนความเปลี่ยนแปลงบางอย่างที่เราไม่รู้ตัว เช่น แกนโลกที่เคลื่อนจากตำแหน่งเดิมในทุกๆ ปี ปีละ 10 เซนติเมตร แม้เพียงส่วนเล็กๆ แต่กลับส่งผลต่อเรื่องใหญ่อย่างเช่น ขั้วโลก มวลน้ำแข็ง รวมไปถึงความร้อนของโลก ที่แน่นอนว่าส่งผลต่อมนุษย์
การดำเนินชีวิตของมนุษย์บนโลกเปลี่ยน แปลงไปในทุกวันเช่นกัน แต่มนุษย์มักสามารถปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ได้เสมอ เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงก็จะเกิดความแตกต่าง อดีตเป็นเช่นไรปัจจุบัน อาจไม่ได้เป็นเช่นนั้น และอนาคตก็อาจเปลี่ยนแปลงไปได้อีก นี่คือความไม่แน่นอนบนโลกของเรา
โควิด โรคระบาดล่าสุดที่เป็นมหันตภัยใหญ่ของโลก สร้างความสูญเสียไปไม่น้อย ทั้งชีวิต ทรัพย์สิน โอกาส และที่สำคัญอาจลิดรอนการเรียนรู้บางอย่างไปจากเด็กๆ
ออกัส ด.ช.ภัททิยะ บับพาน สนใจในเรื่องการดูดาว โลก และระบบสุริยะเป็นพิเศษ เขามักหาข้อมูลความรู้จากอินเตอร์เน็ต หนังสือ และพิพิธภัณฑ์ แต่สิ่งหนึ่งที่ยังไม่ได้ทำอย่างจริงจังคือการออกไปดูดาวนอกสถานที่ในพื้นที่ที่เหมาะสมที่สุด
“อยากไปดูดาวบนดอยหรือภูเขาที่สุดครับ เพราะที่นั่นจะไม่มีแสงไฟรบกวนการ ดูดาว และผมจะเห็นดาวได้มากกว่านี้”
ทุกวันนี้ออกัสทำได้เพียงหยิบกล้องดูดาวไปส่องใกล้บ้าน ในเมืองที่มีแสงไฟ มีถนน ที่รถสัญจรกันขวักไขว่ ออกัสทำได้เพียง ใช้กล้องส่องดูดวงจันทร์และดาวพฤหัสบดีที่มองเห็นได้ไกลริบหรี่เท่านั้น
“ปัจจัยสำคัญในการดูดาวคือเราต้องอยู่ในที่ที่มีแสงรบกวน น้อยที่สุด ท้องฟ้าต้องเปิด แต่ในสถานการณ์แบบนี้เราสามารถอาศัยเทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยเสริมการเรียนรู้ได้”
พี่เล็ก เชษรฐา ละดาห์ นักวิชาการและวิทยากรประจำพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ คลองห้า ปทุมธานี ใช้เวลาหลังเลิกงานมานำทีมออกัสส่องดาวในเมืองด้วยความเต็มใจ
เทคโนโลยีสมัยนี้สามารถปลดล็อกประตูที่กั้นการเรียนรู้ของเด็กๆ ได้หลายอย่าง อย่างเช่นแอพพลิเคชั่นดูดาวที่มีให้โหลดมาใช้งานฟรีมาก มาย ทำให้ออกัสเรียนรู้เรื่องกลุ่มดาวฤกษ์และ ดาวเคราะห์ได้มากขึ้น
แสง ไม่สามารถปิดกั้นออกัสได้อีกต่อไป
“ออกัสอยากดูดาวเสาร์ครับ” ออกัสบอกกับพี่เล็กที่พร้อมให้ ความรู้
“วันนี้ดาวเสาร์โคจรใกล้ดวงอาทิตย์ ดังนั้นเราจะไม่สามารถหาได้บนท้องฟ้า ในเวลานี้ แต่ว่าแอพพลิเคชั่นทำให้เราดู ดาวเสาร์ได้ นี่ไง…ดาวเสาร์อยู่ตรงนี้”
ดาวเสาร์เป็นดาวเคราะห์ที่พิเศษมากเพราะมีวงแหวนล้อมรอบ ซึ่งความจริงแล้วดาวเคราะห์ดวงอื่นๆ ตั้งแต่ดาวพฤหัสบดีไปจนถึงดาวเนปจูนนั้นมีวงแหวนเช่นกัน เพียงแต่ไม่ชัดมากเท่าดาวเสาร์
ความมหัศจรรย์เล็กๆ ที่เรามองด้วยตาเปล่าไม่เห็นนี้จึงเป็นเสน่ห์พิเศษที่เด็กๆ และใครหลายคนอดไม่ได้ที่จะหลงใหล
ออกัส เด็กชายที่มีความฝันที่ยิ่งใหญ่กับการเริ่มวิ่งเข้าสู่เส้นทางที่ตนเลือกเอง แม้ ไม่รู้แน่นอนว่าในอนาคตออกัสจะยังสนใจ เรื่องราวดวงดาวอยู่หรือไม่ แต่ครั้งหนึ่งที่ เขาจริงจังกับความฝันของตนมากขนาดนี้ จะเป็นความทรงจำดีๆ ที่สวยงามต่อไปอย่างแน่นอน
ผจญภัยในจักรวาลกว้างผ่านกล้องส่องดาวกับออกัสในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน ส่องดาว ในเมือง วันเสาร์ที่ 5 กุมภาพันธ์ 2565 เวลา 05.05 น. ทาง ช่อง 3 กด 33 และทางเพจ ทุ่งแสงตะวัน เวลา 07.30 น.
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ
