กรมสมเด็จพระเทพฯพระราชทาน – พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปีพุทธศักราช 2563 และประจำปีพุทธศักราช 2564 ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ 27 ม.ค. 2565
ในปีพุทธศักราช 2563 มีผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ทั้งสิ้น 44 ราย จาก 18 ประเทศ โดยผู้ได้รับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปีพุทธศักราช 2563 สาขาการแพทย์ ได้แก่ ศ.ดร.นพ.วาเลนติน ฟูสเตอร์ จากสหรัฐอเมริกา ผู้อำนวยการศูนย์โรคหัวใจ นายแพทย์ใหญ่โรงพยาบาลเม้าท์ไซนาย นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยโรคหัวใจและหลอดเลือดแห่งชาติ กรุงมาดริด ประเทศสเปน หัวหน้ากองบรรณาธิการ วารสารวิทยาลัยโรคหัวใจแห่งอเมริกา สหรัฐอเมริกา ซึ่งศึกษาวิจัยถึงบทบาทของเกล็ดเลือดในกระบวนการเกิดการอุดตันของหลอดเลือดหัวใจ รวมถึงประโยชน์การให้ยาต้านเกล็ดเลือดในการป้องกันการ อุดตันของหลอดเลือดที่นำมาใช้เป็นทางเบี่ยงภายหลังจากการผ่าตัดทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ ความรู้เหล่านี้ช่วยให้อัตราการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตในผู้ป่วยลดลงอย่างมาก
ด้านสาขาการสาธารณสุข นพ.เบอนาร์ด พีคูล จากสาธารณรัฐฝรั่งเศส ผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการบริหาร องค์กรจัดหายาสำหรับโรคที่ถูกละเลย สาธารณรัฐฝรั่งเศส ทั้งยังเป็นผู้อำนวยการบริหาร ในองค์กรแพทย์ไร้พรมแดน องค์กรสาธารณประโยชน์ที่ก่อตั้ง เพื่อช่วยเหลือการเข้าถึงยาจำเป็นของกลุ่มประเทศในแอฟริกา ละตินอเมริกา และเอเชีย โดย นพ.เบอนาร์ด จัดทำโครงการจัดหายาสำหรับโรคที่ถูกละเลย หลังพบว่าในประเทศยูกันดามีการ ใช้ยาเมลาโซพรอลซึ่งเป็นอนุพันธ์ของสารหนูรักษาผู้ป่วยที่เป็นโรคแอฟริกัน ทริปาโนโซมิเอซิส ทำให้ผู้ป่วย 1 ใน 20 ราย เสียชีวิตจากการขาดยารักษาที่มีประสิทธิภาพและมีผลข้างเคียงที่รุนแรง ผลงานของนพ.เบอนาร์ด มีส่วนสำคัญในการลดอัตราการเสียชีวิตและยกระดับคุณภาพชีวิตให้ประชากรนับล้านคนทั่วโลก
ปีพุทธศักราช 2564 มีผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ทั้งสิ้น 86 ราย จาก 35 ประเทศ โดยผู้ได้รับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปีพุทธศักราช 2564 สาขาการแพทย์ ได้แก่ ศ.ดร.กอตอลิน กอริโก จากสหรัฐอเมริกา/ฮังการี และ ศ.ดร.นพ.ดรู ไวส์แมน จากสหรัฐอเมริกา ทั้งสองร่วมกันศึกษาวิจัยวิธีการนำเมสเซ็นเจอร์ อาร์เอ็นเอ มาใช้ทางการแพทย์ ก่อนสิ่งนี้จะพัฒนามาใช้ในการทำวัคซีนต่อต้านโควิด-19 ทำให้ลดการติดเชื้อและการเจ็บป่วยรุนแรง อีกทั้งยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการควบคุมการระบาดในประเทศต่างๆ ทั่วโลก เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพอนามัยและชีวิตผู้ป่วยหลายร้อยล้านคน ทั่วโลก
และ ศ.ดร.ปีเตอร์ คัลลิส จากแคนาดา ผู้บุกเบิกงานด้านอนุภาคไขมัน ลิปิดนาโนพาร์ติเคิล ซึ่งมีการใช้ในทางการแพทย์ในลักษณะต่างๆ เช่นการนำส่งยาต้านมะเร็งไปยังเนื้อเยื่อมะเร็งโดยไม่ทำให้เกิดพิษต่อเนื้อเยื่อปกติ การศึกษาวิจัยนี้ล่าสุดได้รับการต่อยอดมาใช้พัฒนาวัคซีนชนิดเมสเซ็นเจอร์อาร์เอ็นเอซึ่งกำลังใช้ควบคุมการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในปัจจุบัน
