พระเทพญาณโมลี วัดทรายขาว จ.สงขลา – วันอังคารที่ 8 ก.พ. 2565 น้อมรำลึกครบ 89 ปี ชาตกาล “พระเทพญาณโมลี” หรือ พ่อท่านผัน ปสันโน อดีต เจ้าอาวาสวัดทรายขาว ต.ทุ่งหวัง อ.เมือง จ.สงขลา อดีตพระเถระที่สำคัญอีกรูป
เกิดในสกุล ทองอร่าม เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 8 ก.พ.2476 ที่บ้านเลขที่ 58 หมู่ที่ 6 ต.ทุ่งหวัง อ.เมือง จ.สงขลา บิดา-มารดาชื่อ นายแอ สว่างรุ่งเรือง และนางเขียว ทองอร่าม ประกอบอาชีพทำสวน
ในช่วงวัยเยาว์ เข้าศึกษาจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนวัดทรายขาว ชีวิตวัยเด็กค่อนข้างลำบาก ต้องคอยช่วยเหลือทางบ้านทำงานหนัก จึงตัดสินใจออกจากบ้าน ไปทำการประมงอยู่ที่ จ.สตูล
กระทั่งอายุ 21 ปี มารดาได้ตามกลับมาบวช ในครั้งแรก คิดบวชเพียงแค่ 7 วัน เพราะเก็บเงินได้ส่วนหนึ่งตั้งใจจะกลับไปสร้างเรือขนส่งสินค้าวิ่งระหว่างสตูล-รัฐปะลิส ประเทศมาเลเซีย
เข้าพิธีอุปสมบท เมื่อวันพฤหัสบดี ที่ 17 มิ.ย.2497 ณ พัทธสีมาวัดทรายขาว มีพระอธิการอ่อน จันทสุวัณโณ วัดทุ่งหวังใน เป็นพระอุปัชฌาย์, พระครูสุภรธรรมนิวิฏฐ์ วัดทุ่งหวังนอก เป็นพระกรรม วาจาจารย์ และพระอธิการอั้น ยสินธโร วัดทรายขาว เป็นพระอนุสาวนาจารย์
เป็นพระสงฆ์ที่เคร่งในพระธรรมวินัย ร่วมกับพระรุ่นเดียวกัน ฝึกวิปัสสนากัมมัฏฐาน เพื่อกำหนดจิตให้สงบที่ป่าช้าบ้านทรายขาว รวมทั้งตั้งใจศึกษาจนสอบได้นักธรรมชั้นตรี-โท ตามลำดับ และสอบบาลีได้ชั้นประโยค 1-2 ที่วัดคูหาสวรรค์ จ.พัทลุง
พ.ศ.2503 สอบได้นักธรรมชั้นเอก ในสำนักเรียนวัดเลียบ ต.บ่อยาง อ.เมือง จ.สงขลา
พ.ศ.2508 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรม สำนักเรียนวัดอ่างทอง ต.ทุ่งหวัง อ.เมือง จ.สงขลา และเป็นประธานสร้างวัด และถนนที่บ้านท่าแซะ ต.สะกอม อ.เทพา จ.สงขลา ปัจจุบันเป็นวัดเขาแก้ว
ลำดับงานปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ.2505 ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เจ้าอาวาสวัดทรายขาว ต.ทุ่งหวัง อ.เมือง จ.สงขลา พ.ศ.2539 เป็นเจ้าคณะตำบลทุ่งหวัง พ.ศ.2542 เป็นพระอุปัชฌาย์ พ.ศ.2545 เป็นเจ้าคณะอำเภอเมืองสงขลา
พ.ศ.2550 เป็นรองเจ้าคณะจังหวัดสงขลา พ.ศ.2555 เป็นเจ้าคณะจังหวัดสงขลา พ.ศ.2556 เป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดสงขลา
พ.ศ.2560 เป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 18
ลำดับสมณศักดิ์ พ.ศ.2520 เป็นพระครูสัญญาบัตรเจ้าอาวาสวัดราษฎร์ชั้นตรี ที่ พระครูประภัสร์ธรรมคุณ พ.ศ.2531 เป็นพระครูสัญญาบัตรเจ้าอาวาสวัดราษฎร์ชั้นโท ในราชทินนามเดิม พ.ศ.2537 เป็นพระครูสัญญาบัตร เจ้าอาวาสวัดราษฎร์ชั้นเอก ในราชทินนามเดิม
พ.ศ.2539 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระพิศาลพิพัฒนพิธาน พ.ศ.2549 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชพิพัฒนาภรณ์
พ.ศ.2555 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพญาณโมลี
เป็นศิษย์สายตรงสืบทอดวิทยาคมจากหลวงพ่อภัทร วัดโคกสูง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, หลวงพ่อหมุ่น วัดเขาแดงตะวันออก จ.พัทลุง, พระภัทรกรโกวิท หรือเจ้าคุณเนื่อง วัดนาประดู่ อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี ซึ่งเป็นพระอาจารย์ของหลวงปู่ทิม และพ่อท่านนอง
เป็นหนึ่งในสุดยอดพระเกจิชื่อดังของภาคใต้ ในพิธีพุทธาภิเษกวัตถุมงคลรายการสำคัญๆ จะมีนามของท่านปรากฏอยู่ตลอด
นอกจากนี้ ยังได้รับการถวายปริญญาโท พุทธศาสตรมหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (พธ.ม.) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ปริญญาโท ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาการพัฒนาชุมชน จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา รับปริญญาเอก การศึกษาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาการศึกษาเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จากมหาวิทยาลัยทักษิณ
ตลอดชีวิตทุ่มเททั้งแรงกายแรงใจให้กิจการคณะสงฆ์เป็นอย่างยิ่ง แต่ด้วยอายุขัยที่ล่วงเลยเข้าสู่วัยชราภาพ บ่อยครั้งทำให้อ่อนแรง สุขภาพไม่แข็งแรง ดังเดิม
กระทั่งเกิดอาการหยุดหายใจเฉียบพลัน ด้วยภาวะขาดน้ำในกระแสเลือด ศิษย์ใกล้ชิดได้นำส่งโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ อ.หาดใหญ่ เร่งด่วน เพื่อกู้ชีพ เมื่อเช้าวันที่ 9 พ.ย.2561 เวลา 06.00 น.คณะแพทย์ได้ถวายการกู้ชีพอย่างเร่งด่วน แต่ไม่มีอาการตอบสนอง
เวลา 08.02 น. วันที่ 9 พ.ย.2561 ละสังขารจากไปด้วยอาการสงบ จากภาวะหัวใจล้มเหลว สิริอายุ 85 ปี พรรษา 65
