พระไตรปิฎกศึกษาวาระสุดท้ายของพระพุทธองค์ - พญามารทูลอาราธนาให้ปลงอายุสังขาร

พญามารทูลอาราธนาให้ปลงอายุสังขาร – สาเหตุแผ่นดินไหว 8 ประการ

แผ่นดินได้กัมปนาทหวั่นไหว จนพระอานนท์ตกใจ รีบเข้าไปทูลถามว่าเกิดอะไรขึ้น แผ่นดินจึงไหวสะท้านอย่างนี้ พระพุทธองค์ตรัสว่า แผ่นดินจะไหวเพราะสาเหตุ 8 ประการคือ

1. ไหวเพราะลม

2. ไหวเพราะสมณพราหมณ์หรือเทวดา ผู้มีฤทธิ์เจริญปฐพีสัญญาเล็กน้อย เจริญอาโปสัญญาอย่างแรงกล้า บันดาลให้แผ่นดินไหวได้

3. ไหวเพราะพระโพธิสัตว์จุติจากสวรรค์ชั้นดุสิตก้าวลงสู่พระครรภ์

4. ไหวเพราะพระโพธิสัตว์ประสูติจากพระครรภ์

5. ไหวเพราะพระโพธิสัตว์ตรัสรู้อนุตรสัมมาโพธิญาณ

6. ไหวเพราะพระตถาคตหมุนกงล้อคือพระธรรม (แสดงธัมมจักกัปปวัตตนสูตร)

7. ไหวเพราะพระตถาคตปลงอายุสังขาร

8. ไหวเพราะตถาคตปรินิพพานด้วย อนุปาทิเสสนิพพานธาตุ

พระอานนท์ได้ฟังดังนั้นก็รู้ทันทีว่า แผ่นดินไหวเพราะพระพุทธเจ้าปลงอายุสังขาร จึงกราบทูลขอให้พระองค์ทรงยืดพระชนมายุต่อไปอีก พระองค์ตรัสว่า สายเสียแล้วอานนท์ เราได้บอกใบ้ให้เธอตั้งหลายครั้ง เธอก็ไม่รู้ความนัย ถ้าเธอขอเราตอนโน้นเราจะห้ามเธอเพียงสองครั้ง ครั้นขอครั้งที่สามเราก็จะรับ แต่เมื่อเลยมาถึงปานนี้ เป็นความผิดพลาดของเธอผู้เดียว

เสฐียรพงษ์ วรรณปก