ค้อนวัชระ
คติ-สัญลักษณ์สถาปัตยกรรม
เช่นเดียวกับขวานวัชระที่อยู่ในมือของเทพผู้พิทักษ์ศาสนาหรือพระโพธิสัตว์ปางดุร้าย ค้อนที่อยู่ในมือของเทพเหล่านี้เรียกว่า ค้อนวัชระ
หนังสือ The handbook 0f Tibetan Buddhist Symbols โดย Robert Beer ระบุว่า ค้อน หรือ HAMMER ที่เป็นค้อนวัชระมีไว้สำหรับขู่ปีศาจหรือมารทั้งหลายให้เกรงกลัวหรือในสัญลักษณ์ของการทำลาย ความโลภ ความมักมากในกามคุณ

ค้อนวัชระจะใช้ในพิธีกรรมของการทุบรูปจำลองของปีศาจหรือข่มขวัญปีศาจในการจะก่อสร้างสิ่งที่เรียกว่า มันดาละ หรือวัดในพุทธศาสนานิกายตันตรยานที่เรียกว่า ซอง ที่รวมทั้งฝ่ายพุทธจักรและอาณาจักรเข้าอยู่ด้วยกัน
และเช่นเดียวกับขวานที่ปลายของอาวุธที่เรียกว่า ค้อน นี้จะประดับตกแต่งด้วยวัชระที่หมายถึงปัญญาหรืออานุภาพแห่งปัญญา ปลายด้ามที่ทำด้วยไม้แดงหรือไม้สีแดง ตัวด้ามนั้นผูกด้วยโบสีขาวอันแสดงถึงความบริสุทธิ์
ชวพงศ์ ชำนิประศาสน์