ทะเลป่าสีเขียวกว้างใหญ่แผ่ออกไป มีต้นโกงกางหนาตา พอมองออกไปสุดตาเป็นทะเลสีฟ้าสดใส นี่คือป่าชายเลนปากน้ำปราณ ณ ศูนย์ศึกษาเรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนสิรินาถราชินี ตั้งอยู่ที่ ต.ปากน้ำปราณ อ.ปราณบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
“ป่าชายเลนนี้เคยเป็นพื้นที่เสื่อมโทรม เพราะในอดีตเคยถูกให้สัมปทานนากุ้ง และเหลือไว้เพียงดินที่แห้งแล้งไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้”
นิดานุช สังข์เปีย หรือ พี่เมย์ เจ้าหน้าที่ประจำศูนย์ศึกษาฯ สิรินาถราชินี ให้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับป่าชายเลนปากน้ำปราณแห่งนี้แก่ทีมงานและเด็กๆ ทันทีที่ทุกคนเดินเข้าสู่เส้นทางศึกษาธรรมชาติ
ทีมงานและเด็กๆ เดินมาหยุดที่ป้ายให้ ความรู้ริมทาง ภาพตรงหน้าคือภาพมุมสูงสมัยที่พื้นที่นี้ยังเป็นบ่อกุ้ง แสดงให้เห็นถึงความเวิ้งว้าง ว่างเปล่า แทบไม่อาจเชื่อว่า จากปี 2539 มาถึงวันนี้ 25 ปีผ่านไป ป่าโกงกางหนาทึบกว้างใหญ่ มีสัตว์น้อยสัตว์ใหญ่อาศัย กลายเป็นป่าประโยชน์แก่คนที่ต้องการเรียนรู้และศึกษาธรรมชาติไปจนถึงชาวบ้านปากน้ำปราณ
“โอ้โห! นั่นปูแสม เต็มเลย” อิงฟ้า ด.ญ.ปราณปริยา เหล่าลาภผล เด็กน้อยบ้านใกล้ศูนย์ศึกษาฯ สิรินาถราชินี ที่ครอบครัวทำกิจกรรมอนุรักษ์ธรรมชาติปากน้ำปราณ ทำให้อิงฟ้าและน้องชายคลุกคลีกับธรรมชาติเป็นอย่างดี
“ปกติที่นี่จะมีทั้งปูแสม ปลา หอยนางรม และปลาตีน ปกติปลาตีนจะไม่ค่อยขึ้นมา แต่ช่วงนี้หนูเห็นมันบ่อยมากค่ะ น่าจะเพราะ ไม่ค่อยมีอะไรไปรบกวนมัน มันเลยสบายใจที่จะออกมาโชว์ตัว” อิงฟ้าพูดไปยิ้มไป
ป่าชายเลนปากน้ำปราณนี้ไม่ใช่ป่าธรรมชาติ ต้นโกงกางไม่ได้ขึ้นมาเองจนทึบเช่นนี้ แต่เป็นฝีมือมนุษย์ ชาวบ้าน และหน่วยงานที่เข้ามาเริ่มโครงการฟื้นฟูช่วยกันปลูกและดูแลจนวันนี้ ป่าชายเลนแห่งนี้อุดมสมบูรณ์ ฟื้นขึ้นมาอย่างดี สัตว์ทะเลต่างๆ ก็กลับมาอาศัยมากขึ้น มีระบบนิเวศที่ครบพร้อมสมบูรณ์จนน่าชื่นใจ
ตลอดทางที่เดินไปในเส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน ระยะทาง 850 เมตร มีจุดไฮไลต์สำคัญให้หยุดแวะ เรียนรู้ มากถึง 81 จุด แต่ละจุดเรียนรู้ได้ตลอดทั้งปี บางจุดอาจต้องอาศัยช่วงเวลา
“จุดนี้เป็นจุดเรียนรู้เรื่องการเดินทางของหอย ใน ป่าชายเลนนี้จะมีหอยหลักๆ อยู่ 2 ประเภท คือหอย ฝาเดียวและหอยสองฝา จุดนี้เราจะเล่าถึงหอยฝาเดียว น้องๆ รู้ไหมว่าเวลาหอยฝาเดียวเขาเดินไปเขาทำอะไร ไปด้วย นี่ค่ะ…มาดูกัน” พี่เมย์พาดูแผ่นอะครีลิกใสที่มี ตะไคร่น้ำขึ้นเป็นธรรมชาติ และมีรอยใสเป็นเส้นคดไปมาเต็มแผ่น
“เส้นที่เห็นคือรอยทางเดินของหอย ที่เป็นแบบนี้เพราะว่าหอยฝาเดียวเขาจะเดินไปด้วยกินไปด้วย เป็นไง…ธรรมชาติของเราน่าสนใจใช่ไหมคะ” พี่เมย์เสริมต่อ ในขณะที่เด็กๆ และทีมงานต่างพากันชะโงกหน้าไปดูที่ แผ่นอะครีลิกด้วยความสนใจ
นี่เป็นเพียงจุดเรียนรู้จุดเดียวจากจำนวน 81 จุด ยังมีเรื่องที่ทำให้รู้สึกถึงความมหัศจรรย์ของธรรมชาติได้มากขนาดนี้ ถ้าหากมีโอกาสเรียนรู้ทุกจุดคงสนุกและเป็นความทรงจำที่ยอดเยี่ยม และแทบจะไม่น่าเชื่อว่าธรรมชาติที่สมบูรณ์นี้คือธรรมชาติจากป่าที่สร้างขึ้นโดยฝีมือคน
ชวนเที่ยวป่าคนสร้างในทุ่งแสงตะวัน ตอน เที่ยว ป่า ปราณ วันเสาร์ที่ 16 เมษายน 2565 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเพจ ทุ่งแสงตะวัน เวลา 07.30 น.
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ
