ที่พึ่งอย่างยอดเยี่ยม
ธรรมะวันหยุด
ผู้มีปัญญาย่อมสร้างที่พึ่งคือเกาะ ที่ห้วงน้ำไม่สามารถจะท่วมทับได้ด้วยคุณธรรม 4 ประการ คือ ความขยัน ความไม่ประมาท ความสำรวม และการฝึกฝนอบรมตน
ผู้ที่เกิดมาในโลก ยังท่องเที่ยวอยู่ในสงสาร เวียนว่ายตายเกิดอยู่ ยังไม่สามารถกำจัดกิเลส คือ ความโลภ ความโกรธ ความหลงให้ สิ้นไป เพราะยังมิได้บำเพ็ญกุศลบารมีธรรมให้ถึงความครบถ้วน จนสามารถบรรลุคุณธรรมพิเศษได้ จึงเป็นเหตุให้กิเลสดุจห้วงน้ำท่วมทับจิตใจ การดำรงชีวิตอยู่ในโลกจึงประสบความทุกข์ ความวิบัติหายนะ และความเดือดร้อนด้วยประการต่างๆ
กิเลสดุจห้วงน้ำที่ท่วมทับจิตใจให้ประสบความทุกข์ ความวิบัติหายนะนั้น พระพุทธเจ้าทรงตรัสเรียกว่า โอฆะ แปลว่า กิเลสดุจ ห้วงน้ำ มี 4 ประการ คือ กิเลสดุจห้วงน้ำคือกาม กิเลสดุจห้วงน้ำคือภพ กิเลสดุจห้วงน้ำคือทิฏฐิ กิเลสดุจห้วงน้ำคืออวิชชา
พระพุทธองค์ทรงประสงค์จะให้ทุกคนหลุดพ้นจากความชั่วซึ่งท่วมทับจิตใจ จึงทรงแสดงคุณธรรมเปรียบเสมือนเกาะคอยกางกั้นความชั่วที่เป็นเหมือนห้วงน้ำ ไม่ให้บ่ามาท่วมทับจิตใจ เรียกว่า คุณธรรมเป็นเครื่องสร้างที่พึ่งคือเกาะซึ่งห้วงน้ำท่วมทับไม่ได้ไว้ 4 ประการ คือ ความขยันหมั่นเพียร ความไม่ประมาท ความสำรวม และการฝึกตน
ความขยันหมั่นเพียร ได้แก่ ไม่ท้อถอยในกิจการน้อยใหญ่ทั้งปวงทั้งที่เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่ตน และเป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่ผู้อื่น อบรมคุณงามความดีให้บังเกิดขึ้น ด้วยการให้ทาน รักษาศีล และประพฤติปฏิบัติธรรมอยู่สม่ำเสมอ ย่อมเจริญด้วยโภคทรัพย์มากมาย
ความไม่ประมาท ได้แก่ การไม่อยู่ปราศจากสติ ไม่ปล่อยสติให้เผลอหลงในการดำรงชีวิต ในการแสวงหาโภคทรัพย์ และในการสร้างสมอบรมคุณงามความดี ให้พ้นภัยพิบัติ ถึงความเจริญพอกพูนสมบูรณ์ขึ้น ความไม่ประมาทจึงเป็นคุณธรรมจำปรารถนาในที่ทุกสถาน ในกาลทุกเมื่อ
ความสำรวมระวังอินทรีย์ ได้แก่ สำรวมตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ในเมื่อเห็นรูป ฟังเสียง ดมกลิ่ม ลิ้มรส ถูกต้องสัมผัส ไม่ให้เกิดความรัก ความชังและความหลง สำรวมระวังไม่ให้เกิดความรัก ความกำหนัดยินดีในรูป เสียง กลิ่น รส เป็นต้น การสำรวมอินทรีย์ จัดเป็นคุณธรรมเหมือนทำนบคอยกั้นกางความชั่วดุจห้วงน้ำ ไม่ให้ไหลบ่ามาท่วมทับได้
การฝึกตน ได้แก่ การฝึกฝนอบรม กาย วาจา ใจ ให้สงบระงับ เป็นอุบายวิธีข่มความชั่ว ไม่ให้ครอบงำจิตได้ เพื่อยกระดับจิตให้สูงขึ้น โดยกิเลสไม่สามารถชักนำให้ประกอบกรรมทำชั่วเสียหายได้ การฝึกฝนอบรมตน จึงเป็นคุณธรรมจำปรารถนา เพราะบุคคล ผู้ฝึกฝนอบรมตนดีแล้วเป็นผู้ประเสริฐ
มนุษย์ทุกหมู่เหล่าที่เกิดมาในโลก เมื่อได้สั่งสมอบรมบารมีธรรมด้วยคุณธรรมดังกล่าวมาให้บังเกิดแก่กล้า ถึงความเต็มเปี่ยมสมบูรณ์ ย่อมสร้างที่พึ่งคือเกาะอันยอดเยี่ยมที่กิเลสห้วงน้ำไม่สามารถท่วมทับได้อย่างแน่นอน
พระศรีศาสนโมลี
(สุทธิวัฒน์ ภูริญาโณ ป.ธ.9)
วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร
