ธรรมที่ทำให้งาม
ธรรมะวันหยุด
ความงดงาม เป็นเรื่องที่คนจำนวนมากสนใจและแสวงหาวิธีเพื่อทำให้ตัวเองดูดีมีความมั่นใจ มีบุคลิกภาพที่ดี ต้องตาต้องใจสำหรับคนที่พบเห็น คำว่า ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง ยังทันสมัยอยู่เสมอ
คุณธรรมอันทำบุคคลให้งามด้วยกิริยา วาจา และใจ ประดับให้มีความงาม มีอัธยาศัยเรียบร้อย จิตใจมีความเยือกเย็น มี 2 อย่าง คือ 1.ความอดทน 2.ความเสงี่ยม
1.ความอดทน เพื่อบรรลุความดีงาม ทนได้เมื่อถูกกระทบกับสิ่งอันไม่พึงปรารถนา เป็นลักษณะของกายและใจที่พร้อมจะเผชิญกับเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในทุกรูปแบบ โดยไม่มีความย่อท้อ มีลักษณะ เช่น
– อดทนต่อความตรากตรำ ความทุกข์ยากลำบาก ความเหน็ดเหนื่อย ปัญหาอุปสรรค ที่เกิดขึ้นจากการทำงานหรือการดำเนินชีวิต
– อดทนต่อความลำบาก ต่อทุกขเวทนาอันเกิดจากความเจ็บไข้ได้ป่วย ความทุกข์ทรมาน จะมีอาการแรงกล้าอย่างไรก็ตาม ไม่แสดงอาการกระสับกระส่ายจนเกินเหตุ มีความอดทนอดกลั้นอยู่เสมอ ใจไม่หวั่นไหวอ่อนแอเกินไป เพราะตระหนักในความจริงว่า ความเจ็บป่วยเป็นเรื่องธรรมดาของคนเรา
– อดทนต่อความเจ็บใจ สามารถอดทนต่ออาการหมิ่นประมาทที่ผู้อื่นกระทำแก่ตน คำด่า คำกระทบเสียดสี โดยควบคุมความโกรธไว้ได้ ไม่ทำร้ายโต้ตอบผู้นั้น
ความอดทนคือความอดกลั้น ทำให้เป็นคนหนักแน่น รู้จักควบคุมจิตใจตนเองไว้ได้ และเป็นเหตุให้เป็นที่นิยมรักใคร่ของคนทั่วไป เพราะสามารถข่มใจชนะกิเลสคือความโกรธและความคิดประทุษร้ายได้อย่างราบคาบ เป็นผู้งดงามอย่างแท้จริง
2.ความเสงี่ยม มีความสงบเจียมตัว มีอัธยาศัยงาม เรียบร้อย เป็นคุณธรรมสนับสนุนความอดทน เมื่อสามารถอดทนได้แล้วพยายามสงบใจ ทำใจให้เย็น ให้ปลอดโปร่ง ไม่เก็บเอาความลำบาก ความเจ็บปวด ความเจ็บใจนั้นมาคิดอีก เมื่อใจสงบเย็นได้แล้ว กิริยาทางกายและคำพูดที่แสดงออกจะ
สงบเสงี่ยมเรียบร้อยเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เป็นลักษณะของบุคคลผู้มีจิตองอาจ สู้ทน ไม่วู่วาม ไม่หวั่นไหวเพราะรักหรือชัง หากแต่มีใจคอหนักแน่นมั่นคงอยู่เสมอ
ผู้มีความสงบเสงี่ยมย่อมรู้จักทำจิตของตนให้แช่มชื่น มีกิริยาสงบเสงี่ยมสม่ำเสมอ ไม่แสดงกิริยาวาจาให้ผิดปกติจากที่เคยเป็น เช่น ไม่หน้าบึ้งเมื่อโกรธ ไม่ด่าตอบเมื่อถูกดูหมิ่น และไม่ครวญครางเมื่อคราวเจ็บไข้ได้ป่วย
ความอดทนและความสงบเสงี่ยมเป็นธรรมสนับสนุนส่งเสริมกันให้มีกำลังยิ่งขึ้น หากมีแต่ความอดทนเพียงอย่างเดียว แต่ขาดความสงบเสงี่ยม ยังไม่ชื่อว่ามีความงามภายในจิตใจอย่างแท้จริง เช่น เมื่อถูกเขาด่า แม้อดทนได้ ไม่โต้ตอบ แต่ภายในใจยังคุกรุ่นด้วยความอาฆาตพยาบาทจองเวร อาการที่ไม่พอใจนั้นจะปรากฏออกมาทางกาย เช่น หน้าแดง มือสั่น ปากสั่น
ความอดทนและความเสงี่ยมเรียบร้อยเป็นธรรมอันทำให้งาม เพราะห้ามกายใจไม่ให้แสดงกิริยาอาการที่ไม่สมควรหรือไม่งดงาม ทำให้เสียบุคลิกภาพและเสียสุขภาพจิตได้ เป็นหลักฝึกหัดให้บุคคลรู้จักควบคุมตัวเอง โดยไม่ต้องมีใครบังคับ แต่เป็นไปด้วยความสมัครใจ น่าชื่นชมสรรเสริญยิ่งนัก ไม่มีเวรภัย
เป็นที่รักชอบใจของบุคคลจำนวนมาก
พระศรีศาสนโมลี (สุทธิวัฒน์ ภูริญาโณ ป.ธ.9)
วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร/www.watdevaraj.org
