สนใจเรื่องมิวเซียมกรุงเทพที่คุณสุจิตต์เสนอแนะผู้ว่าฯกทม. รายละเอียดเป็นอย่างไรคะ
กิ่ง
ตอบ กิ่ง
สืบเนื่องกรณีนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า จะพัฒนาอาคารศาลากทม.เสาชิงช้าให้เป็นพิพิธภัณฑ์เมือง
นายสุจิตต์ วงษ์เทศ ผู้ก่อตั้งนิตยสารศิลปวัฒนธรรม กล่าวว่า เห็นด้วยกับแนวคิดดังกล่าว แต่ไม่ควรใช้คำว่า ‘พิพิธภัณฑ์เมือง’ ควรใช้คำว่า ‘มิวเซียม’ ให้เป็น ‘กรุงเทพมิวเซียม’ ที่สำคัญ ต้องนอกกรอบ แหกคอก เพราะถ้าอยู่ในกรอบเดิมจะไม่มีคนดู
ทั้งนี้ ไม่ควรคิดเพียงการจัดแสดงในตัวอาคารศาลาว่าการฯ เดิม แต่ต้องคิดภาพรวมทั้งย่าน ซึ่งสามารถใช้เป็นเส้นทาง ‘วอล์กกิ้งทัวร์’ โดยมีเรื่องเล่าที่เชื่อมโยงได้มากมาย ศาลาว่าการกทม.เสาชิงช้า ถือว่าตั้งอยู่ในจุดที่เป็นศูนย์กลางของกรุงเทพฯ และศูนย์กลางของประชาชนตั้งแต่ตั้งกรุงรัตนโกสินทร์
“กรุงเทพฯ ศูนย์กลางของรัฐอยู่ที่วัดพระศรีรัตนศาสดารามฯ และสนามหลวง ส่วนวัดสุทัศนเทพวรารามฯ และย่านเสาชิงช้าคือศูนย์กลางของเมือง มีตลาดตั้งอยู่อย่างน้อยที่สุดเก่าไปถึงสมัยรัชกาลที่ 2 ปรากฏหลักฐานในวรรณคดีเรื่องระเด่นลันได
ถามว่าจะเริ่มอย่างไร ก็ต้องเริ่มที่กรุงเทพฯ มาจากไหน คนมาจากที่ไหนบ้างและเป็นใครบ้าง แต่อย่าเอาขอบเขตจังหวัดไปตีกรอบ อย่าไปแยกจังหวัด ต้องดูความเกี่ยวข้องทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม อะไรที่มันเกี่ยวก็เกี่ยว เส้นกั้นจังหวัดไม่มีความหมาย
ต้องแหกคอก ต้องนอกกรอบหมดเลย ไม่อย่างนั้นก็เหมือนเดิม คือไม่มีคนดู อย่างที่เห็นๆ กันอยู่ เหมือนที่พูดกันว่า คนไทยเข้าห้าง ฝรั่งเข้าพิพิธภัณฑ์ แต่จะไปโทษสังคมไม่ได้ เพราะเป็นข้อผิดพลาดของรัฐไทยตั้งแต่อดีตที่ทำพิพิธภัณฑ์ให้คนเข้าใจว่าเป็นศาลาวัด ไม่มีเรื่องของผู้คนและสังคม”
นายสุจิตต์กล่าวต่อว่า ย่านที่ตั้งศาลาว่าการฯ เสาชิงช้าเป็นสถานที่ท่องเที่ยวอยู่แล้วโดยธรรมชาติ การทำมิวเซียมจะยิ่งทำให้คึกคัก สามารถก่อให้เกิดรายได้ในชุมชนโดยรอบ ทั้งย่านเสาชิงช้า ย่านประตูผี และใกล้เคียง เป็นที่ตั้งของวัดสำคัญ คือวัดสุทัศนเทพวรารามฯ วัดเทพธิดารามฯ และวัดราชนัดดารามฯ รวมถึงวัดมหรรณพารามฯ
“วัดเทพธิดารามสัมพันธ์กับกรุงเทพฯ โดยตรงในแง่ของมิวเซียมและแหล่งท่องเที่ยว และยังเป็นวัดเดียวที่มีประติมากรรมภิกษุณี เป็นวัดที่สุนทรภู่จำพรรษาและสร้างผลงานชิ้นสำคัญ ท่านเกิดในสมัยรัชกาลที่ 1 มีชีวิตอยู่จนถึงรัชกาลที่ 4 การทำมิวเซียมครั้งนี้ ควรดึงสุนทรภู่มาเป็นพระเอก แต่ต้องเป็นสุนทรภู่ในเวอร์ชั่นของ ผู้แสวงหาความรู้ไม่หยุดนิ่ง รู้เท่าทันโลก อย่างเรื่องพระอภัยมณี คือวรรณคดีต่อต้านการล่าอาณานิคม โดยใช้จักรๆ วงศ์ๆ เคลือบไว้ ช่วงนั้นอังกฤษล่าเมืองขึ้น ยึดพม่า สิงคโปร์แล้ว ควรนำประวัติศาสตร์สมัยใหม่ การตีความใหม่ๆ คำอธิบายใหม่ออกมา
นอกจากนี้ ย่านประตูผี ตรอกไข่ และชุมชนวังกรมพระสมมตอมรพันธ์ คืออีกพื้นที่ซึ่งควรได้รับการพัฒนาให้เป็นส่วนหนึ่งของมิวเซียม ย่านประตูผี บริเวณตรอกไข่ เป็นจุดกำเนิดของนิตยสารสกุลไทยซึ่งเป็นตำนานของสิ่งพิมพ์ไทย ย่านนี้ยังเคยเป็นที่ตั้ง โรงพิมพ์หลายแห่ง ส่วนชุมชนวังกรมพระสมมตอมรพันธ์ เป็นที่ตั้งของวังกรมพระสมมตฯ ซึ่งทรงเป็นนักปราชญ์ และเดิมยังเป็นชุมชนช่างใหญ่ที่ทำงานพระเมรุเจ้านาย”
