ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนชาวไทยภูเขา “แม่ฟ้าหลวง” บ้านผากะเจ้อ อ.พบพระ จ.ตาก สอนตั้งแต่ชั้นอนุบาลจนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวนนักเรียน 70 คน ครูประจำ ศศช. 2 คน โดยนางนิลุบล องค์การ ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอแม่สอด รักษาการในตำแหน่ง ผอ.กศน.อำเภอพบพระ จัดองค์ความรู้ฐานเตาอบถ่านเป็นฐานการเรียนรู้ฐานหนึ่งภายในศูนย์เรียนรู้ผากะเจ้อโมเดล โดยมีคุณครูพรทิพ ทองสูบ ครูอาสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียน ประจำ ศศช.บ้านผากะเจ้อ ม.9 ต.พบพระ อ.พบพระ จ.ตาก ถ่ายทอดองค์ความรู้ให้นักเรียนระดับชั้น ป.4-6 เพื่อให้เด็กนำไปประยุกต์ใช้ที่บ้าน ลดรายจ่ายในครอบครัว และเป็นวิทยากรน้อยถ่ายทอดองค์ความรู้ให้ผู้สนใจต่อไป
คุณครูพรทิพเผยว่า ตนเป็นครูกศน. สอนที่บ้านผากะเจ้อเป็นเวลา 16 ปี วันนี้ราคาแก๊สหุงต้มแพงมาก ส่งผลกระทบกับตนและนักเรียนจำนวน 70 คน ที่ต้องใช้แก๊สหุงต้มประกอบอาหารกลางวัน จึงลดค่าใช้จ่ายของโรงเรียนด้วยการหันมาทำเตาเผาถ่าน 200 ลิตร เผาเศษไม้ที่เหลือใช้แล้วให้เป็นถ่านเพื่อนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงประกอบอาหารกลางวันให้นักเรียน นอกจากจะเป็นการนำวัสดุกิ่งไม้แห้งมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ยังนำแนวคิดนี้มาต่อยอดสอนให้เด็กนักเรียนนำความรู้ไปปฏิบัติเพื่อลดรายจ่ายในครอบครัว ทั้งนี้เตาเผาถ่าน 200 ลิตร เผาเศษไม้ที่เหลือใช้ได้ทุกชนิด ทั้งไม้สัก ไม้แดง ไม้เต็งรัง ไม้ไผ่ กิ่งไม้เล็กๆ ช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไม่ให้ถูกทำลายเพิ่มขึ้น
ขั้นตอนการอบถ่าน นำเศษไม้มาตัดขนาดความยาวประมาณ 30 ซ.ม. เรียงลงถังเตาในแนวตั้งให้เต็มถัง ปิดฝาถังให้แน่น นำดินเหนียวปิดช่องที่มีไฟหรือควันไฟออกมา ก่อไฟใต้ถัง ใช้เวลาอบถ่านประมาณ 3-4 ชั่วโมง แล้วแต่ความหนาของไม้ จากนั้นรอให้ถังเย็นพอประมาณ เปิดฝาถัง จะได้ถ่านในสภาพที่ไม่เสียรูปทรง ไม่มีขี้เถ้าในการอบไม้
ในการเรียนรู้และฝึกฝนเด็กๆ จนชำนาญ ยังขาดอุปกรณ์ถัง 200 ลิตร และอุปกรณ์เหล็ก สนใจร่วมสนับสนุนเป็นกำลังใจให้เด็กๆ ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่ครูพรทิพ โทร.06-2308-9925 ในวันและเวลาราชการ
วิชัย ทาเปรียว
