นครพนมเป็นจังหวัดพรมแดนติดกับลาวและเวียดนาม ในยุคสงครามอินโดจีนชาวเวียดนามจำนวนมากอพยพมายังประเทศไทยตั้งรกรากสืบเนื่องจนเป็นคนไทยเชื้อสายเวียดนาม ในจังหวัดนครพนมมีอยู่จำนวนมาก
มีหลักฐานมากมายที่เป็นร่องรอยสำคัญทางประวัติศาสตร์ ทั้งวัฒนธรรม อาหาร ภาษา สถานที่ สำคัญต่างๆ อาคารบ้านเรือน ล้วนบ่งชี้ความเป็นเวียดนาม กลายเป็นเสน่ห์ที่ชวนให้มาสัมผัส
“แต่ก่อนชาวเวียดนามมาที่นี่เนื่องจากหนี ภัยสงครามมา หนีร้อนมาพึ่งเย็น แล้วก็มาอยู่ที่บ้านนาจอกนี้ ชาวบ้านอยู่มาเรื่อยๆ มีลูกมีหลาน และด้วยความสำคัญทางประวัติศาสตร์ ทางจังหวัดนครพนมจึงสร้างบ้านจำลองของประธานโฮจิมินห์ หรือเรียกกันว่าบ้านลุงโฮ เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวและเชื่อมความสัมพันธ์ประเทศไทยและเวียดนาม”
บ้านลุงโฮที่กำนันจันทร์ไทย พัฒนประสิทธิชัย บอกเล่า ให้ฟังนี้คือบ้านที่จำลองขึ้นจากคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่ ในหมู่บ้าน สร้างให้เหมือนสมัยที่ประธานโฮจิมินห์อยู่อาศัย ในสมัยก่อน ตั้งอยู่บริเวณอนุสรณ์สถานประธานโฮจิมินห์ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่สำคัญ
“ลุงโฮที่ว่าคือประธานาธิบดีคนแรกของเวียดนาม ใช่ไหมครับ” ด.ช.อมเรศ จันทะมาตย์ หรือ อิคคิว เด็กชาย ลูกครึ่งไทย-เวียดนาม เพิ่งไปใช้ชีวิตกับคุณยายที่เวียดนาม มา 2 ปีเต็ม วันนี้อยากเรียนรู้ทั้งสองวัฒนธรรม จึงพาน้องสาว ด.ญ.จันทนิภา จันทะมาตย์ หรือ อุ้มเงิน มาทำความรู้จัก เรื่องราวเกี่ยวกับเวียดนามที่บ้านนาจอก
ลุงโฮ ชื่อเดิมคือ เหวียน อ๋าย ก๊วก นักปฏิวัติชาวเวียดนามที่เดินทางไปฝรั่งเศส อเมริกา อังกฤษ จีน และอีกหลายประเทศรวมถึงไทย เพื่อหาแนวร่วมกอบกู้เอกราชจากการเป็นอาณานิคม เคยเดินทางมาอาศัยที่บ้านนาจอก นครพนม เป็นเวลาถึง 7 ปี
ในช่วงสงครามลุงโฮใช้ชีวิตสมถะ เข้าถึงชาวบ้าน เป็นที่รักนับถือ รวบรวมแนวร่วมจนประกาศอิสรภาพจากฝรั่งเศสสำเร็จ ยุคนั้นชาวเวียดนามบางส่วนเดินทางกลับประเทศ บางส่วนตั้งรกรากที่นครพนมสืบมาจนถึง ทุกวันนี้
หลังจากลุงโฮประกาศอิสรภาพสำเร็จ ขึ้นเป็นประธานาธิบดีคนแรกของเวียดนามและเป็นที่รู้จักในชื่อ “ประธานาธิบดีโฮจิมินห์” ถือเป็นบุคคลสำคัญของชาวเวียดนามมาจนทุกวันนี้
บ้านนาจอก นครพนม สถานที่ที่ระลึกถึงลุงโฮยังมีบรรยากาศชาวเวียดนามอบอวลอยู่ ทั้งวัฒนธรรมการดื่มชา อาหาร ภาษา การใช้ชีวิต ทำไร่ ทำนา เพราะในหมู่บ้านนี้มีชาวไทยเชื้อสายเวียดนามอาศัยอยู่มากถึงร้อยละ 80 คนเฒ่าคนแก่ในชุมชนต้องการถ่ายทอดวัฒนธรรมต่างๆ สู่คนรุ่นหลัง จึงสอนภาษาเวียดนามให้ลูกๆ หลานๆ
อิคคิวและอุ้มเงินเป็นลูกครึ่งไทย-เวียดนามที่มาจากต่างหมู่บ้าน แต่รับรู้และสัมผัสความเป็นเวียดนามได้ที่บ้านนาจอก
“พวกเราคิดว่าถ้าคิดถึงยายและเวียดนามเราจะมาที่นี่กันครับ เพราะที่นี่เหมือนเวียดนามเลย”
มาสัมผัสบรรยากาศเวียดนามที่บ้านนาจอก ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอนเยี่ยมนาจอก บ้านลุงโฮ วันเสาร์ที่ 27 ส.ค. 2565 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเพจทุ่งแสงตะวัน เวลา 07.30 น.
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ
