คืนวันที่ 24 สิงหาคม 2565 เกิดฝนตกชุกหนาแน่นและต่อเนื่องกันเป็นเวลานานหลายชั่วโมง ยาวมาจนถึงสายของวันที่ 25 สิงหาคม 2565 เป็นผลมาจากอิทธิพลร่องมรสุมกำลังแรงพาดผ่านภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน เข้าสู่พายุโซนร้อนกำลังแรง “หมาอ๊อน” (MA-ON) ส่งผลให้น้ำบริเวณพื้นที่สูงหลายพื้นที่มีปริมาณสะสมเพิ่มมากขึ้น และไหลลงสู่พื้นที่ลุ่มต่ำ เกิดอุทกภัยน้ำป่า ไหลหลากและน้ำล้นตลิ่งไหลทะลักเข้าท่วมบ้านเรือนและพื้นที่เกษตรกรรมในวงกว้าง ในพื้นที่อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง
ปริมาณฝนที่ตกมากถึง 104 มิลลิเมตร เกิดน้ำป่าหลากมาฉับพลัน รวดเร็ว และรุนแรง สร้างความเสียหายแก่บ้านเรือนหลายร้อยหลังคาเรือน ในเขตท้องที่ 5 ตำบล กว่า 40 หมู่บ้านของอำเภอแจ้ห่ม
หนึ่งในนั้นคือบ้านแป้น นาข้าว พืชสวน พืชไร่ ถูกน้ำป่าไหลหลากพัดพาเสียหาย พนังกั้นน้ำ ตลิ่งลำห้วย ถนน สะพาน ถูกน้ำเซาะพัง รั้วบ้านล้มระเนระนาด โรงสี โรงพยาบาล วัดวาอาราม ต่างได้รับผลกระทบโดยทั่วถึงกัน
เพียง 2 ชั่วโมงที่น้ำป่าไหลบ่าท่วมท้นหมู่บ้าน ทิ้งความเสียหายไว้ข้างหลังมากมาย น้องเน็ท ด.ญ.ปภัชญา อ่ำเจริญ สังเกตว่า “ปีนี้ฝนตกชุกมาตั้งแต่เดือนพฤษภาเลยค่ะ ตกมาโดยตลอด หนูคิดว่าดินอุ้มน้ำไว้มากจนรับไม่ไหวแล้วก็เลยท่วมหนักค่ะ”
บ้านของน้องเน็ท น้ำสูงในระดับมากกว่า 50 เซนติเมตร รั้วบ้านล้มพังไปตามกระแสน้ำ ไม่ต่างจากเพื่อนบ้านอีกหลายหลัง ประตูรั้วหลุดลอย เครื่องสูบน้ำ เครื่องตัดหญ้า เครื่องซักผ้า รถจักรยานยนต์เสียหาย ข้าวเปลือกเปียกชื้น ข้าวของสารพัดลอยหายไปกับน้ำ
“น้ำมากลางวัน มีแต่คนแก่อยู่บ้าน เด็กๆ ไปโรงเรียน พ่อแม่ คนทำงานไปทำงานกันตั้งแต่เช้า จนเย็นก็ยังกลับเข้ามาบ้านไม่ได้ ต้องรอน้ำลดค่ะ คืนนั้นกว่าจะได้เข้านอนต้องทำความสะอาดบ้านให้พออยู่ได้ก่อน นอนก็ไม่หลับค่ะ” น้องเน็ทเล่าประสบการณ์ที่เพิ่งเคยพบเจอ
หมู่บ้านแป้น เป็นพื้นที่จัดสรรให้คนริมแม่น้ำวังอพยพย้ายมาอยู่ในปีพ.ศ.2503 ก่อนการสร้างเขื่อนกิ่วคอหมา ผู้เฒ่าผู้แก่ที่ย้ายบ้านมาในครั้งนั้นต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าตั้งแต่ย้ายหมู่บ้านมาอยู่ที่นี่ 60 กว่าปี ไม่เคยมีเหตุการณ์เช่นนี้มาก่อน
“หมู่บ้านของเรามีห้วยแป้นไหลเลาะทั้งหมู่บ้าน ก่อนจะไหลไปลงแม่น้ำวัง เหมือนล้อมรอบด้วยลำธาร ห้วย ต้นไม้ ถ้าน้ำไม่ท่วมสวยงามมากค่ะ” น้องเน็ทชอบฤดูฝน แต่ขอให้ฝนตกมาแบบพอดีๆ ไม่มากเกินไปเหมือนเหตุการณ์ในครั้งนี้
โลกร้อน น้ำทะเลร้อน หลายทวีปในโลกเริ่มมีสภาพอากาศแบบสุดขั้ว แล้งจัด มีพายุ ฝนหนัก น้ำท่วมรุนแรงขึ้น มีพยากรณ์ว่าปีนี้ประเทศไทยอาจจะมีฝนตกยาวนานถึงเดือนพฤศจิกายนซึ่งปกติเป็นฤดูหนาว หากฝนตกหนัก น้ำทะเลหนุน น้ำเหนือไหลหลาก จะเกิดภัยพิบัติน้ำป่า น้ำท่วม โคลนถล่ม ตามมา
ปีนี้ประเทศไทยได้รับผลกระทบหลายพื้นที่ทั้งโดยตรงและโดยอ้อม บอกให้รู้ว่าต้องร่วมกันดูแลโลกอย่างจริงจังก่อนจะสายเกินไป
ทุ่งแสงตะวันร่วมบันทึกเหตุการณ์ครั้งสำคัญในห้วง 60 ปีของหมู่บ้านแป้น ชุมชนเล็กๆ ในอ้อมกอดภูเขา อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง โดยมีผู้ประสบภัยรุ่นเยาว์บอกเล่า เสาร์ที่ 17 กันยายนนี้ เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และเวลา 07.30 น. ทางเพจเฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน payai TV และยูทูบ
วสวัณณ์ รองเดช
