นางเอกลิเกคนดัง ‘แอน มิตรชัย’ ควงลูกชายสุดหล่อวัย 10 ขวบ ‘น้องเบส’ ด.ช.อารยะ นารายัน มาฝากเนื้อฝากตัว พร้อมผลักดันสืบสานวัฒนธรรมลิเก ตั้งคณะลิเกเด็กชื่อคณะอารยะ นารายัน
พาลูกชายมาเปิดตัวเปิดหน้า ?
แอน – “อยากสนับสนุนเขา ตอนเล็กๆ เขาชอบลิเก ชอบแสดงชอบร้อง พอโตขึ้นเขาก็ยังไม่เปลี่ยน ยังฝึกร้อง ไปร้องได้แชมป์ระดับภาคใต้ ไปประกวดร้องเพลงลูกทุ่งอะไรต่างๆ ในเมื่อเขาชอบแล้วมา บอกว่าหนูอยากลอง อยากเหมือนแม่ เลยจะสนับสนุนเขาเท่าที่จะทำได้”
น้องเบสพร้อมเฉิดฉายไหมครับ?
เบส – “พร้อมครับ”
แอน – “แปลกเหมือนกัน เพราะเด็ก 100 คน เราจะคัดออกมาได้สัก 2 คนที่จะเจอเด็กที่มีพรสวรรค์มีทักษะลิเก บางคนใช่ว่าเป็นลูกเป็นหลานแล้วจะร้องได้ดี แต่น้องเบสเขามี พรสวรรค์จริงๆ เวลาป้อนอะไรไปเขาทำได้ แล้วมาบอกเองว่าชอบ”
“จริงๆ แอนลดบทบาทตรงนี้มาสักพักแล้ว เพราะตั้งแต่ไปทำงานที่อินเดียเรามีงานแสดงตรงนั้น มีธุรกิจมีบริษัท ต่างก็มีหน้าที่การงาน การรับลิเกในช่วงที่ผ่านมาแอนเลยรับแต่มิวสิคัล แล้วก็กลับมารวมตัวกันสักครั้งหนึ่งพบปะแฟนๆ พอมาเจอน้องเบสแบบนี้เราก็ต้องลงมาทำ เอาเด็กๆ มาร่วมกันทำการแสดง ตอนนี้น้องก็เริ่มขยับเข้ามารับงานคณะลิเก”
ชื่อคณะว่าอะไรนะครับ?
เบส – “อารยะ นารายัน ครับ”
แอน – “เป็นคณะลิเกเด็ก เป็นยังบลัด เป็นรุ่นใหม่ ตอนนี้เราก็มาผลักดันให้เขามีอนาคตในการจะสืบสานวัฒนธรรมต่อไป เราต้องพึ่งรุ่นนี้”
ยากไหมครับ
เบส – “ยากนะครับ แต่หนูชอบก็เลยคิดว่าหนูจะต้องทำมัน”
ปัจจุบันเด็กสมัยนี้หลายคนชอบแนว K-POP เบสไม่สนใจแนวนี้เหรอ?
เบส – “สนใจครับ ชอบ แต่นับลิเกเป็นหลัก ด้านเต้นก็ถนัด ได้หมด มีไมเคิล แจ๊กสันเป็นไอดอล”
แอน – “เขาชอบตั้งแต่เด็กๆ เพราะเปิดให้ดู คือเขาดูอะไรหลากหลาย เขาเป็นคนใฝ่รู้ เราให้เขาค้นหาตัวเอง ทั้งหมดก็เป็นไปตามอายุเขา”
ฝึกเขายังไง เพราะลิเกไม่ง่ายเลย?
แอน – “ใช่ ยากมาก ถือว่าเขาเป็นคนสำคัญที่จะสืบสานวัฒนธรรม เอาจริงๆ เด็กพออายุ 12 -13 จะยิ่งยาก ถ้าไม่ฝึกตอนนี้ ตอน 5-10 ขวบ ต่อไปจะฝึกยากแล้ว แต่น้องเบสเล่นและร้องได้ตั้งแต่ 5-6 ขวบ เขาฉายแววมาอย่างนี้ เราก็ต้องให้เขาสานต่อลิเก รีบให้เขาฝึกฝนตอนนี้ ถ้าฝึกเลตไปการรับรู้การเรียนรู้เขายิ่งจะช้าลง”
น้องเบสมีใครเป็นต้นแบบลิเกครับ?
เบส – “แม่แอนนี่แหละครับ”
แอน – “เขาได้ดูในทุกบทบาท ตอนแรกเขางงว่าทำไมแม่เล่นเป็นผู้ชายด้วย แม่เล่นตั้งแต่อายุเท่านั้นเท่านี้เลยเหรอ เขาก็จะถาม แล้วพอเขาไปออกงานได้รางวัลยิ่งฮึกเหิม อย่างงานล่าสุด เบสเลยแม่ไปแล้วนะ ได้เยอะมาก เอาถุงมาใส่ เขาก็ถามว่าหนูได้ขนาดนี้เลยเหรอ เราก็สอนการได้เงินมาง่ายๆ ไม่ใช่ว่าเราจะมาใช้สุรุ่ยสุร่ายนะ การที่เราทำความดีก็จะได้รางวัลตอบแทน เพราะตอนเบสฝึกฝน แม่ฝึกให้ร้องเพลงมันก็ไม่ได้ง่าย เขาก็มีร้องไห้เหมือนกันที่ทำไม่ได้ในวัยเขา แต่พอทำได้แล้วเขาได้รับรางวัล เขาก็จะรู้ว่าความดีมันมีความหมาย”
ตอนนี้งานที่อินเดียของแอนเป็นยังไงบ้าง?
แอน – “ตอนนี้ยังทำเพลงอยู่ ยังมี item songs ที่กำลังจะถ่ายทำ แต่ 3-4 ปีที่ผ่านมาตัวแอนไม่สบายมีปัญหาด้านสุขภาพ กล่องเสียงเรื้อรังต้องพักฟื้น หมอให้งดใช้เสียง 1 ปี ก็อยู่ต่างประเทศช่วงหนึ่งเพื่อรักษาและฟื้นฟูตัวเอง เพราะแอนตรากตรำทำงานมาตั้งแต่ 5 ขวบ แสดงลิเกทุกวันไม่เคยหยุดมา 20 กว่าปี เพิ่งหยุดตอนไปอินเดียนี่แหละ ไม่งั้นก็จะเล่นกันอยู่แบบนี้ เพราะเวลาคนเห็นแอนก็จะถามหาพี่เอ เจอพี่เอก็จะถามหาแอน เป็นอะไรที่แกะกันไม่ออก คนเขาจะติดภาพ แต่พอมามองจริงๆ ตอนนี้ต่างคนต่างทำงานต่างมีหน้าที่รับผิดชอบ”
อะไรเป็นเสน่ห์ของลิเกที่ทำให้เราหยุดเล่น ไม่ได้?
แอน – “ลิเกมันเป็นรากเหง้า เป็นความรักที่ส่งให้ชีวิตเรามีกินมีใช้ ไปมีชื่อเสียงที่อินเดีย คือเวลาที่เราแสดงให้คนดูตอนนี้ถือว่าคืนกำไรให้สังคม บางงานรับเท่าไหร่ก็หมดเท่านั้น เพราะเราเล่นรักษาคุณภาพ การดำรงคงไว้เป็นสิ่งสำคัญ”
“น้องๆ บางคนถามพี่แอนเล่นลิเกผสมผสานยังไง อย่างลิเกมิวสิคัล เพราะต้องเข้าใจว่าบางทีน้องๆ รุ่นใหม่อาจจะเอาเพลง ลูกทุ่งเข้ามาปะปนกับการแสดงลิเก บางทีถ้าเยอะไป ลิเกก็จะถูกดัดแปลงให้เปลี่ยนไปในรูปแบบอื่นๆ คือเราปรึกษาศิลปินแห่งชาติ มีกลุ่มที่ปรึกษากัน ถ้าจะผสมลิเกกับสากลมันเล่นได้แค่ไหน ทำยังไงให้รักษาขนบธรรมเนียมให้คงอยู่ และเรื่องพวกนี้ถ้าเรา ไม่อาศัยเด็กๆ ก็ไม่ได้ ต้องพึ่งเขา เพราะเขาถือเป็นกำลังสำคัญ”
อชริญา บุญชู
