พยาบาท
ธรรมะวันหยุด
พยาบาท ได้แก่ เจตนาเป็นเหตุปองร้าย คิดกระทำให้ผู้อื่นประสบความพินาศ หมายความว่า การยังประโยชน์สุขของผู้อื่นให้ถึงความพินาศไป การมุ่งร้ายต่อผู้อื่น คิดที่จะทำลายประโยชน์ และความสุขของผู้อื่น หาวิธีการที่ทำให้ผู้อื่นเกิดความพินาศเสียหาย หรือนึกสาปแช่งให้ได้รับอันตรายต่างๆ ด้วยอำนาจของความโกรธแค้นที่เกิดขึ้นในใจ เช่น ให้ทรัพย์สมบัติของเขาเสื่อมเสียไปก็ดี ให้ชีวิตของเขาทำลายไปก็ดี เป็นลักษณะของพยาบาท
ความคิดปองร้ายของผู้มุ่งจะทำร้ายชีวิตของสัตว์อื่น ตั้งแต่มดและยุง ไปจนถึงมนุษย์ว่า ขอให้สัตว์เหล่านี้จงพินาศ จงวิบัติ ทำอย่างไรหนอ สัตว์เหล่านี้ พึงพินาศ พึงวิบัติ ไม่พึงเจริญรุ่งเรือง ไม่พึงมีชีวิตอยู่ได้นาน
ส่วนความโกรธที่ไม่คิดปองร้ายผู้อื่น เป็นเพียงกรรมเท่านั้น แม้ความโกรธที่มีสัตว์อื่นเป็นเหตุเกิดขึ้น ไม่ล่วงละเมิดความผิด ตราบใดที่ยังไม่คิดปองร้ายเขาว่า ทำอย่างไรหนอ ผู้นี้จะพึงพินาศตายไป
พยาบาท จะสำเร็จเป็นทางแห่งความชั่วได้ ต้องประกอบด้วยองค์ 2 คือ
1.มีสัตว์อื่น
2.คิดจะให้สัตว์นั้นถึงความพินาศ
การพยาบาทปองร้าย จะเป็นบาปมาก เพราะว่ามีองค์ประกอบที่แสดงออกไปสมบูรณ์ คือ
– ผู้ที่ถูกปองร้ายมีคุณมาก
– ผู้ปองร้ายมีกิเลสรุนแรง
– เพราะถึงความเป็นกรรมชั่ว
– เพราะความพยายามรุนแรง
การทำบาปที่ครบองค์ประกอบ 2 ประการนี้ จัดว่าเป็นความชั่วที่สมบูรณ์ ถ้าผลของการทำบาป คือ การคิดพยาบาทส่งผล เมื่อสิ้นชีวิตลงจะไปเกิดในอบายภูมิ คือ นรก เปรต อสุรกาย หรือ เดรัจฉาน เรียกว่า บาปให้ผลในขณะเกิด
ถ้าตอนสิ้นชีวิตนึกถึงบุญ บุญนำเกิดเป็นมนุษย์ ผลของบาปที่ทำไว้นี้ก็จะตามมาให้ผลอีก ทำให้ได้เห็น ได้ยิน ได้สัมผัส ได้รับอารมณ์ ที่ไม่ดีไม่งาม ทำให้อายุสั้น เกิด โรคภัยเบียดเบียน จะตายด้วยการถูกประหาร มีผิวพรรณที่หยาบกร้าน เรียกว่า บาปให้ผลในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่
ความพยาบาทนั้น นอกจากจะทำลายประโยชน์สุขของผู้อื่นแล้ว ยังทำลายตัวเองอีกด้วย
เป็นเหตุนำทุกข์อันตรายมาสู่ตนและคนอื่น ฉะนั้น จึงควรมีเมตตากรุณา รักใคร่ ช่วยเหลือซึ่งกันและกันดีกว่า เพื่อให้โลกของเราอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข และพึ่งพาอาศัยกันได้ต่อไป
