นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 23 พ.ค. 2566 กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA) ได้อนุญาตให้ไทยสามารถส่งออกส้มโอสดด้วยวิธีการฉายรังสีเข้าสู่สหรัฐอเมริกาได้เป็นครั้งแรก แบบไม่จำกัดพันธุ์ มั่นใจว่ารสชาติและสีสันส้มโอไทยถูกใจผู้บริโภค ถือเป็นผลไม้สดไทยชนิดที่ 8 ที่สหรัฐอนุญาตให้นำเข้า จากเดิมที่อนุญาตให้นำเข้า มะม่วง มังคุด เงาะ ลำไย ลิ้นจี่ สับปะรด แก้วมังกร และส้มโอ
ปัจจุบันไทยสามารถส่งออกส้มโอผลสดไปจำหน่ายต่างประเทศได้จำนวน 30 ประเทศ โดยมีตลาดหลักที่สำคัญ ได้แก่ จีน และมาเลเซีย ในปี 2565 ประเทศไทยส่งออกส้มโอจำนวน 1.68 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่า 45.55 ล้านบาท
เดือนมิ.ย.นี้ส้มโอสดไทยล็อตแรกที่จะส่งออกไปจำหน่ายที่สหรัฐอเมริกาจะดำเนินการร่วมตรวจสอบและปิดผนึกตู้ขนส่งสินค้าด้วยวิธีการขนส่งทางอากาศ เนื่องจากเป็นการทดสอบการส่งออกจริง ล็อตแรกเพื่อสร้างความเชื่อมั่นของทุกฝ่าย ทั้งเกษตรกร ผู้ประกอบการส่งออกและนำเข้า ซึ่งกรมวิชาการเกษตรถือเป็นหน่วยงานอารักขาพืชที่รับผิดชอบโดยตรงของประเทศไทยแห่งเดียว
สำหรับเงื่อนไขการส่งออกส้มโอไปสหรัฐอเมริกานั้นผลผลิตต้องมาจากแหล่งผลิตที่ได้รับการรับรอง GAP โรงคัดบรรจุได้รับการรับรองตามมาตรฐาน GMP ก่อนส่งออกต้องทำความสะอาดและกำจัดแมลงศัตรูพืช และเชื้อรา ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร รวมทั้งผู้ส่งออกต้องลงทะเบียนเข้าร่วม โครงการตรวจสอบผลไม้ฉายรังสีก่อนการส่งออกกับกรมวิชาการเกษตร
ทั้งนี้ ก่อนหน้านี้ได้เกิดความร่วมมือด้านการเกษตรระหว่างไทยและสหรัฐอเมริกา ตามโครงการตรวจสอบผลไม้สดไทยฉายรังสี เพื่อลด ขั้นตอนการตรวจสอบและอำนวยความสะดวกการนำเข้าผักผลไม้ไทย ก่อนการส่งออกของไทยไปยังสหรัฐอเมริกา (Preclearance Program) ได้ขอให้กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA) ส่งเจ้าหน้าที่ตรวจสอบ Inspector เพื่อดำเนินการวัดค่าการกระจายตัวของรังสี (dose mapping) เพื่อกำจัดแมลงศัตรูพืชสำหรับส้มโอเพื่อส่งออกไปสหรัฐอเมริกา
