คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ นัดประชุมเพื่อพิจารณาว่าจะรับคำร้องของผู้ตรวจการแผ่นดินไว้วินิจฉัยหรือไม่ หลังขอให้พิจารณาตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213

กรณีรัฐสภามีมติไม่เห็นชอบกับการเสนอชื่อนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรค และแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีพรรคก้าวไกล เป็นนายกรัฐมนตรีรอบสองว่าขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่

สำหรับผลการวินิจฉัยเบื้องต้น คาดว่าจะออกได้ 3 แนวทาง คือ ไม่รับคำร้อง รับคำร้องแต่ไม่มีคำสั่งให้ชะลอการโหวตนายกรัฐมนตรี รับคำร้องและมีคำสั่งให้ชะลอการโหวตนายกรัฐมนตรีไว้ก่อน

ถ้าหากมีคำสั่งอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือมีคำสั่งให้ดำเนินการอย่างใดๆ ออกมา รัฐสภาจะต้องดำเนินการตามนั้น เนื่องจากคำสั่งศาลรัฐธรรมนูญมีผลผูกพันกับทุกองค์กร

กรณีดังกล่าว ผู้ตรวจการแผ่นดิน มีมติเห็นว่าการให้ความเห็นชอบรายชื่อบุคคลเป็นนายกรัฐมนตรีนั้น เป็นการกระทำตามขั้นตอนรัฐธรรมนูญกำหนดไว้ ไม่ใช่เป็นกรณีการเสนอญัตติ ตามระเบียบข้อบังคับการประชุมรัฐสภาข้อ 41

เพราะการเสนอรายชื่อบุคคลได้รับการให้ความเห็นชอบนายกรัฐมนตรีนั้นกำหนดไว้เป็นการเฉพาะตามรัฐธรรมนูญ อีกทั้งในข้อบังคับเป็นคนละหมวดกัน

ดังนั้น การดำเนินการของรัฐสภาในวันที่ 19 กรกฎาคม มีการกระทำขัดรัฐธรรมนูญ มาตรา 88 มาตรา 159 และ มาตรา 172 ซึ่งหลายฝ่ายมองว่าเป็นการรัฐประหาร โดยรัฐสภา ออกมติให้ข้อบังคับอยู่เหนือกว่ารัฐธรรมนูญ

หากปล่อยให้รัฐสภาดำเนินการต่อไป อาจก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรง ยาก ต่อการเยียวยา จึงมีมติขอให้ศาลกำหนดมาตรการวิธีการชั่วคราว โดยขอให้สั่งชะลอออกไปก่อน

นอกจากนี้ ยังมีปฏิกิริยาจากคณาจารย์ด้านนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยต่างๆ ก็ร่วมกันลงชื่อ 115 คน ออกแถลงการณ์เห็นว่ามตินี้มีความไม่ถูกต้องตามหลักกฎหมายหลายประการ เป็นการสร้างบรรทัดฐานที่ผิดพลาดของรัฐสภา

มติของรัฐสภาในวันดังกล่าว ที่ให้ข้อบังคับการประชุมรัฐสภาใหญ่กว่ารัฐธรรมนูญ เป็นการเอาการเมืองมาอยู่เหนือหลักกฎหมาย และขัดต่อรัฐธรรมนูญอันเป็นกฎหมายสูงสุด

พร้อมขอเรียกร้องให้รัฐสภายกเลิกมตินี้ หาไม่แล้วการเรียนการสอนนิติศาสตร์เรื่องลำดับชั้นของกฎหมาย และหลักการปกครองโดยกฎหมายที่มีหลักรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด ยากที่จะดำเนินโดยปกติต่อไปได้

การพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญจึงมีความหมาย และกำหนดทิศทางเกี่ยวกับเลือกนายกรัฐมนตรีไว้เป็นบรรทัดฐาน แต่ถ้าหากศาลไม่รับพิจารณาวินิจฉัย รัฐสภาก็ต้องหาทางออกร่วมกันให้ชัดเจนต่อกรณีมติดังกล่าวที่หลายฝ่ายไม่เห็นด้วย

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน