บทบรรณาธิการ - วิกฤตการศึกษา

องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development : OECD) เปิดเผยผลการสอบวัดระดับโปรแกรมประเมินสมรรถนะนักเรียนมาตรฐานสากล (Programme for International Student Assessment : PISA) หรือ ปิซ่า ประจำปี 2022 เป็นการประเมินนักเรียนอายุ 15 ปี

เน้นการประเมินความฉลาดรู้ ด้านคณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์ มีนักเรียนเข้าร่วมประเมินราว 690,000 คน จากประเทศและเขตเศรษฐกิจ 81 แห่ง ในจำนวนนี้เป็นนักเรียนไทย 8,495 คน

ประเด็นคือนักเรียนไทยมีคะแนนเฉลี่ยด้านคณิตศาสตร์ 394 คะแนน ด้านการอ่าน 379 คะแนน และด้านวิทยาศาสตร์ 409 คะแนน ล้วนต่ำกว่าคะแนนเฉลี่ยของโออีซีดี ทั้งสิ้น รั้งอันดับโซนท้ายตาราง

ทุกด้านคะแนนต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ นับตั้งแต่ไทยเข้าร่วมทดสอบครั้งแรกในปี 2001

ในปิซ่า 2022 คะแนนเฉลี่ยด้านคณิตศาสตร์ ของกลุ่มประเทศโออีซีดี คือ 472 คะแนน ด้านการอ่าน 476 คะแนน และด้านวิทยาศาสตร์ 485 คะแนน

ประเทศที่ทำผลงานโดดเด่นที่สุดคือ สิงคโปร์ มีคะแนนนำอันดับ 1 ทั้ง 3 ด้าน รองลงมาคือ มาเก๊า ไต้หวัน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และเอสโตเนีย ลดหลั่นกันลงมา ติดอันดับท็อปเท็นในการประเมินทั้ง 3 ด้าน ขณะที่ไทยได้ต่ำกว่าคะแนนเฉลี่ยทั้ง 3 ด้าน

ในกลุ่มประเทศอาเซียน ไทยอยู่ในอันดับต่ำกว่า สิงคโปร์ เวียดนาม บรูไน มาเลเซีย แต่สูงกว่า อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และกัมพูชา

มีผู้ระบุว่า ผลทดสอบปิซ่า 2022 เป็นสิ่งที่หลายคนคาดการณ์ได้ เนื่องจากคุณภาพระบบการศึกษาไทย มีแนวโน้มถดถอยต่อเนื่องตลอด 20 ปีที่ผ่านมา โดยหวังว่าผลลัพธ์ครั้งนี้

จะเป็นสัญญาณเตือนภัยให้ทุกภาคส่วน เห็นชัดว่าการศึกษาไทยกำลังอยู่ในขั้นวิกฤต

การศึกษามีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ ทุกด้าน การยกระดับคุณภาพจำเป็นต้องอาศัยหลายมาตรการ ไม่ว่าการพัฒนาครูให้มีสมรรถนะ ในการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างให้นักเรียนมีทักษะ ที่จำเป็นในการนำความรู้ไปใช้ในชีวิตจริง

ส่งเสริมและสนับสนุนทรัพยากร สื่อการเรียนรู้ คุณภาพ การเข้าถึงเทคโนโลยี ให้กับสถานศึกษา อย่างเหมาะสมเป็นธรรม เพื่อลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำ ในการจัดการเรียนรู้ รวมทั้งพัฒนาสถานศึกษาทั่วประเทศ ให้มีคุณภาพและครอบคลุมทุกสังกัด

ผลปิซ่า 2022 ยังทำให้เกิดคำถามสำคัญตามมาด้วยว่า ถึงเวลาแล้วหรือยังที่จะต้องมีการจัดทำหลักสูตรการศึกษา ขั้นพื้นฐานฉบับใหม่ มาแทนที่หลักสูตรปัจจุบัน ที่ไม่ได้มีการจัดทำหรือปรับปรุงขนานใหญ่มานานหลายปี

คำตอบอยู่ในความรับผิดชอบของรัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการ ก่อนการทดสอบจะมีขึ้นอีกครั้งในปี 2025