สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา ม.มหิดล ร่วมกับสภาประชาสังคมชายแดนใต้และภาคีเครือข่าย จัดเวทีรวบรวมและนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้
กระบวนการจัดทำข้อเสนอ เริ่มมาตั้งแต่เดือนม.ค.2569 ผ่านการประชุมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ระหว่างองค์กรภาคประชาสังคมและภาคีเครือข่าย
จากนั้นต่อยอดด้วยกิจกรรมเวทีเสียงของประชาชน เนื่องในโอกาสครบรอบ 13 ปี การพูดคุยสันติภาพ ซึ่งภาคประชาสังคมร่วมกันเสนอข้อเรียกร้องต่อรัฐบาล ต่อคณะพูดคุยสันติภาพทั้ง 2 ฝ่าย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
การจัดทำข้อเสนอครั้งนี้ ภาคประชาสังคมเชิญตัวแทนพรรคการเมืองต่างๆ โดยเฉพาะ สส.ในพื้นที่ชายแดนใต้มาร่วมด้วย เพื่อคาดหวังจะส่งต่อไปนายกรัฐมนตรี รัฐบาล และฝ่ายค้าน
โดยข้อเสนอครอบคลุม 16 ประเด็น เริ่มตั้งแต่การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อกระบวนการพูดคุยสันติภาพ ให้เดินหน้าอย่างต่อเนื่อง เปิดพื้นที่ให้ผู้มี ส่วนได้เสีย ลดการใช้อำนาจที่กระทบสิทธิ์ประชาชน สร้างกลไกความปลอดภัยที่ประชาชนมีส่วนร่วม
ยกระดับเศรษฐกิจฐานราก ส่งเสริมผู้ประกอบการท้องถิ่นให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ คุ้มครองภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม ฟื้นฟูป่า แหล่งน้ำ บังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมอย่างโปร่งใส
สร้างชุมชนเข้มแข็ง เปิดพื้นที่ให้เยาวชน และผู้หญิงมีส่วนร่วมมากขึ้น เพิ่มโอกาสทางการศึกษา ความเสมอภาค การเยียวยา การอำนวยความยุติธรรม ทบทวนระบบบัญชีดำ การตรวจดีเอ็นเอ เป็นต้น
อีกประการสำคัญ ปฏิรูปโครงสร้างการบริหาร และการกระจายอำนาจให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ พัฒนารูปแบบการเมืองการปกครอง ที่เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมมากขึ้น
สถานการณ์ชายแดนใต้ ยังคงมีเหตุความไม่สงบ และความรุนแรงเป็นระยะๆ ล่าสุดคนร้ายโจมตีเจ้าหน้าที่เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก รวมทั้งการก่อเหตุเผา เพื่อสร้างความวุ่นวาย
ขณะที่การแก้ปัญหาของรัฐบาลนั้น แม้จะจัดตั้งคณะพูดคุยสันติสุขชายแดนใต้ แต่ก็ต้องหยุดชะงักไป จึงทำให้สถานการณ์ขณะนี้ อยู่ในลักษณะสุญญากาศ
ขณะเดียวกัน ข้อเสนอล่าสุดจากภาคประชาสังคม ไม่ได้มุ่งเน้นให้การแก้ปัญหาชายแดนใต้จำกัดอยู่เฉพาะเรื่องความมั่นคงอย่างเดียว แต่ครอบคลุมถึงสันติภาพ เศรษฐกิจ การศึกษา สิทธิ อัตลักษณ์ สิ่งแวดล้อม การกระจายอำนาจ การเยียวยา และคุณภาพชีวิต
หวังว่าผู้เกี่ยวข้องจะช่วยกันส่งต่อข้อเสนอ ไปยังรัฐบาล รัฐสภา พรรคการเมือง และนายกรัฐมนตรี เพื่อปรับแก้ให้เป็นนโยบายที่สอดคล้องกับพื้นที่อย่างแท้จริง
