ปัญหากากพิษอุตสาหกรรมปนเปื้อนที่โผล่ประจานช่วงเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่หลายจังหวัดของไทย กำลังเป็นประเด็นวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่สังคมให้ความสนใจ
เพราะนอกจากทำลายแหล่งน้ำและพื้นที่เกษตรกรรมแล้ว ยังเสี่ยงกระทบต่อสุขภาพโรคภัยไข้เจ็บของประชาชนในระยะยาว แม้น้ำท่วมจะไม่ใช่ตัวต้นเหตุ แต่ก็เป็นตัวเปิดโปงสุสานมลพิษที่สั่งสมมานาน
ภาพคราบน้ำมันสีรุ้ง น้ำเสียสีดำ และปลาตายจำนวนมากใน จ.ปราจีนบุรี สะท้อนความเสี่ยงจากสารเคมีอันตรายที่อาจถูกน้ำท่วมพัดพาจากพื้นที่ต้องสงสัยว่ามีการฝังกลบกากอุตสาหกรรมลงสู่ชุมชนและแหล่งน้ำสาธารณะ
ผลตรวจพบสารกลุ่มปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนในปริมาณสูง ยิ่งเพิ่มความกังวลต่อการปนเปื้อนในดิน น้ำ และห่วงโซ่อาหาร
ปัญหาสิ่งแวดล้อมนี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น แต่สะสมมานานจากการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม การประกอบกิจการผิดกฎหมาย และช่องโหว่การกำกับดูแล
เมื่อเกิดน้ำท่วม สารพิษที่ซ่อนอยู่จึงถูกพัดพาออกมาปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน แม้รัฐบาลเริ่มตรวจสอบและสั่งระงับกิจการโรงงานบางแห่ง แต่การจัดการเฉพาะจุดยังไม่เพียงพอ เพราะแหล่งกำเนิดมลพิษกระจายอยู่ตามนิคมอุตสาหกรรม โกดังรีไซเคิล บ่อดินเก่า และพื้นที่เสี่ยงทั่วประเทศ
การรอให้เกิดเหตุแล้วค่อยแก้ ย่อมเปิดช่องให้ประชาชนเผชิญความเสี่ยงซ้ำซาก รัฐบาลจึงต้องเปลี่ยนจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเป็นการควบคุมเชิงรุก เริ่มจากตรวจสอบพื้นที่เสี่ยงทั่วประเทศ ติดตามกากอุตสาหกรรมตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง เปิดเผยข้อมูลมลพิษให้ประชาชนตรวจสอบได้
ปรับปรุงกฎหมายและบทลงโทษให้เหมาะสมกับความเสียหาย ดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้องตามหลักฐานอย่างจริงจัง
ขณะเดียวกันต้องแยกบทบาทการส่งเสริมอุตสาหกรรมออกจากการกำกับดูแลสิ่งแวดล้อมให้ชัดเจน พร้อมกำหนดมาตรการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบและฟื้นฟูพื้นที่ปนเปื้อน
เพราะสารพิษบางชนิดตกค้างในสิ่งแวดล้อมได้นานเป็นปีหรือหลายสิบปี หากปล่อยปละละเลย ย่อมเสี่ยงปนเปื้อนแหล่งน้ำและอาหาร กระทบสุขภาพประชาชนจากรุ่นสู่รุ่น รัฐบาลต้องเลิกแก้ปัญหาแบบตามล้างตามเช็ด หันมาควบคุมมลพิษเชิงรุกทั่วประเทศอย่างจริงจัง
กากพิษอุตสาหกรรมไม่ใช่แค่ปัญหาของโรงงานหรือพื้นที่น้ำท่วม แต่เป็นภัยต่อแหล่งน้ำ อาหาร และสุขภาพของคนทั้งประเทศ หากรัฐยังปล่อยปัญหาซุกไว้ใต้พรม ความเสียหายย่อมตกอยู่กับประชาชนและลูกหลานในระยะยาว
ถึงเวลาแล้วที่ผู้มีอำนาจรัฐต้องปกป้องชีวิตประชาชนและสิ่งแวดล้อม ก่อนผลประโยชน์ทางธุรกิจ
