จำนำข้าว

บทบรรณาธิการ

นโยบายจำนำข้าวเป็นโครงการที่เกิดผลกระทบอย่างกว้างขวาง เพราะเป็นความเกี่ยวข้องและเชื่อมโยงระหว่างรัฐบาลกับเกษตรกรผู้ปลูกข้าว

โดยเฉพาะเมื่อโครงการจำนำข้าวเป็นประเด็นข้อถกเถียงทางการเมือง เคยเป็นตัวตัดสินคะแนนเสียงทางการเมือง และเป็นเงื่อนไขให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองนอกระบบ

ข้อถกเถียงถึงผลดีผลเสียของโครงการนี้จึงมีมาอย่างต่อเนื่อง รวมถึงกรณีล่าสุดที่มีการตีพิมพ์หนังสือแสดงความเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้

เป็นธรรมดาว่าผู้คนจะมองผลกระทบจากโครงการจำนำข้าวแตกต่างกัน เช่น เมื่อมีนักการเมืองหรือนักวิชาการกลุ่มหนึ่งหยิบยกข้อดีของการจำนำข้าว ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยจะชี้ให้เห็นข้อบกพร่องและจุดอ่อนอันร้ายแรง

การแสดงข้อมูลอันมากมายมหาศาลเพื่อโต้แย้งหักล้างกันนี้ไม่ใช่เป็นเรื่องผิดปกติ

เพราะเป็นเรื่องธรรมดาอย่างยิ่งในสังคมประชาธิปไตยที่มีการต่อสู้กันด้วยข้อมูล และความเห็นอย่างเสรีและรับผิดชอบในเนื้อหาจากการเผยแพร่ของตน

เพราะสุดท้ายแล้วประชาชนจะเป็นผู้เลือกเองว่าจะเชื่อในข้อมูลใด

การเลือกดังกล่าวนั้นอาจไม่ได้ผลอย่างที่คาดคิดไว้ หรืออาจถึงขั้นผิดหวัง แต่ก็จะเป็นบทเรียนสำหรับการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงต่อไปได้

โครงการจำนำข้าวก็เช่นเดียวกัน เมื่อมีผู้ชี้ให้เห็นข้อบกพร่องของการสูญเสียงบประมาณมหาศาล หรือผลดีต่อเกษตรกรน้อยกว่าวิธีการอื่น ก็น่าจะเป็นประชาชนที่ต้องตัดสินว่า ควรยุติหรือเปลี่ยนแปลงโครงการหรือไม่

สำหรับกรณีเจ้าหน้าที่รัฐห้ามการเปิดตัวหนังสือเกี่ยวกับโครงการจำนำข้าว อาจมีเหตุผลว่าเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย ทั้งในเรื่องบุคคล สถานที่ หรือการตีความเนื้อหาในหนังสือ

ผลจากการห้ามดังกล่าวอาจทำให้เกิดข้อสงสัยถึงบรรยากาศที่ควรต้องคลี่คลายตามโรดแม็ปของการฟื้นฟูประชาธิปไตย

เพราะการแสดงออกด้วยข้อมูลและความคิดเห็นที่ปราศจากความรุนแรง ควรได้รับการสนับสนุนมากกว่าห้ามปราม

การดำเนินคดีนักการเมืองในโครงการจำนำข้าวอาจเป็นเรื่องเฉพาะของนักการเมือง แต่การวิจารณ์ถึงโครงการจำนำข้าวเป็นเรื่องของประชาชน