คอลัมน์ บทบรรณาธิการ
หากสภานิติบัญญัติแห่งชาติตัดสินใจว่า จะเซ็ตซีโร่คณะกรรมการการเลือกตั้งใน ร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จะมีคำถามขึ้นทันทีว่า กรณีนี้จะเป็นบรรทัดฐานให้รีเซ็ตกรรมการองค์กรอิสระอื่นด้วยหรือไม่
คำถามนี้สำคัญและต้องอธิบายได้โดยไม่ใช้ความรู้สึก หรือทัศนคติ ความคิดเห็นส่วนตัว เพราะเป็นเรื่องของกฎหมาย
เมื่อเป็นกฎหมาย ย่อมหมายถึงการตั้งกฎเกณฑ์จากความเป็นธรรมและทำให้เกิดความเป็นธรรมนั้นอย่างเท่าเทียม
องค์กรอิสระแต่ละองค์กรแตกต่างกันไปตามโครงสร้าง ขึ้นกับกฎหมายลูกขององค์กรนั้น
คําอธิบายว่าองค์กรอิสระใดต้องเซ็ตซีโร่ ขึ้นกับความจำเป็นของแต่ละองค์กร และขึ้นกับการปฏิบัติงานที่ไม่เหมือนกัน
การยกตัวอย่างว่า ผู้ตรวจการแผ่นดิน มีอำนาจหน้าที่ไม่ได้ปรับอะไรมาก ผิดกับคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ซึ่งที่มามีปัญหาไม่สอดคล้องกับหลักการสากลนั้น ไม่ใช่คำอธิบายที่ชัดเจน หรือเป็นบรรทัดฐานใดๆ ได้
เนื่องจากองค์กรอิสระที่เกิดจากรัฐธรรมนูญฉบับพ.ศ.2550 ทั้งหมดไม่มีส่วนเชื่อมโยงใดๆ กับประชาชน
ทั้งที่จุดกำเนิดในรัฐธรรมนูญฉบับพ.ศ. 2540 มุ่งหมายให้เป็นองค์ประกอบสำคัญในการปฏิรูปทางการเมือง และให้สิทธิและเสรีภาพกับประชาชน
ปฏิกิริยาจากสมาชิกกกต. ชุดปัจจุบันที่อาจต้องพ้นจากตำแหน่ง เมื่อมีการเซ็ตซีโร่ ว่าคงไม่อาจคัดค้านอะไรได้ เพราะสนช.เป็นผู้ทำหน้าที่ในการออกกฎหมาย และกกต.ก็คงต้องปฏิบัติตามนั้น เป็นการแสดงความจำนนที่ไม่มีทางเลือกอื่น
ความรู้สึกและการยอมจำนนดังกล่าวนั้นอาจไม่ได้ส่งผลกระทบต่อประชาชนเท่าใดนัก เนื่องจากประชาชนไม่ได้มีส่วนในการคัดเลือกหรือกำหนดอำนาจหน้าที่ของกกต.ตั้งแต่ต้น
ในขณะที่การลงประชามติเห็นชอบกับรัฐธรรมนูญ ทั้งฉบับปี 2550 และปี 2560 เกิดขึ้นในสถานการณ์ที่ไม่มีทางเลือกมากนัก เนื่องจากประชาชนไม่ได้มีส่วนร่วมในการร่างรัฐธรรมนูญตั้งแต่แรก
การตัดสินใจว่าการจะเซ็ตซีโร่หรือไม่ และกับคณะใดจึงมาจากคณะที่ไม่ใช่ตัวแทนประชาชนอีกครั้ง
