ไม่ว่าประโยค “สถานการณ์จะเป็นตัวชี้ชัดต่อไปเองว่าเราควรจะทำอย่างในอนาคต” หรือ “มันเป็นเรื่องของผม ตอบชัดเจนอย่างนี้แล้ว อย่ามาถามอีก”
และ “ผมไม่นั่งยัน ยืนยัน นอนยันอะไรทั้งนั้น”
จะเป็นการพูดแบบ “แทงกั๊ก” ของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯ และหัวหน้าคสช. ต่ออนาคตทางการเมืองภายหลังการเลือกตั้งที่คาดว่าจะมีขึ้นอย่างช้าปลายปี 2561
จากที่เคยมีผู้ประเมินวิธีการ “อยู่ต่อ” ในอำนาจว่ามี 2 ทางด้วยกัน
ทางแรก ตั้งพรรคการเมืองใหม่แล้วลงสมัครรับเลือกตั้งส.ส. ทางที่สอง กลับคืนสู่อำนาจในฐานะนายกรัฐมนตรี “คนนอก” ตามที่รัฐธรรมนูญฉบับ ปี 2560 เปิดช่องทางพิเศษไว้ให้
พล.อ.ประยุทธ์จะเลือกเดินทางใด?
แต่แล้วเมื่อผ่านพ้นวันที่ 4 กรกฎาคม ทุกอย่างก็ชัดเจน
เป็นความชัดเจนผ่านบทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญ 2560 บัญญัติให้สมาชิกแม่น้ำ 4 สาย ได้แก่ สปท. สนช. ครม. และคสช.
หากต้องการลงสมัครรับเลือกตั้งส.ส. ต้องลาออกจากตำแหน่งภายใน 90 วันหลังจากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ประกาศบังคับใช้เมื่อวันที่ 6 เมษายน
ดังจะเห็นได้จากการยื่นใบลาออกของสมาชิกสปท. 25 คน อาทิ นายชัย ชิดชอบ นายนิกร จำนง นายวิทยา แก้วภราดัย นายสุชน ชาลีเครือ นายดำรงค์ พิเดช นาย สมพงษ์ สระกวี พล.อ.ธวัชชัย สมุทรสาคร พ.อ.สุชาติ จันทรโชติกุล ฯลฯ
แต่กลับไม่มีความเคลื่อนไหวลาออกจากแม่น้ำสายอื่นๆ โดยเฉพาะในครม.และคสช. ที่ถึงแม้พล.อ.ประยุทธ์จะเป็นถึงนายกฯและหัวหน้าคสช. ก็ต้องถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว โดยไม่มีข้อยกเว้น
นำมาสู่คำตอบสุดท้าย พล.อ.ประยุทธ์ ไม่ลงเลือกตั้งแน่นอน
ดังนั้น หนทางเดียวที่พล.อ.ประยุทธ์เหลืออยู่ หากต้องการสืบต่ออำนาจ คือการกลับมาในฐานะนายกฯคนนอก ผ่านการผลักดันโดยส.ว.และส.ส.ในสภา
ยกเว้นเสียแต่เกิดสถานการณ์ไม่คาดฝัน จนทำให้โรดแม็ปเลือกตั้งต้องขยับเลื่อนออกไป
ทำให้ต้องอยู่ต่อโดยอัตโนมัติ
ในทางการเมืองไม่ว่ามองในมุมใดก็แล้วแต่
จะเห็นได้ว่าอนาคตของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา มีความสดใสอย่างยิ่ง
เหมือนอย่างเหล่าบรรดานักการเมือง ต่างชี้ให้เห็นถึงหมากเกมที่ถูกจัดวางไว้ตั้งแต่ต้น
ผ่านปฏิบัติการแม่น้ำ 5 สาย ร่วมกันออกแบบรัฐธรรมนูญและกฎหมายลูก เพื่อเปิดทางสะดวกให้ “คนนอก” ขณะเดียวกันก็ได้สร้างอุปสรรคนานัปการให้กับคนที่มาจากการเลือกตั้ง
ไม่ว่าการเลือกตั้งแบบ “จัดสรรปันส่วนผสม” หรือการคัดเลือกผู้สมัครแบบ “ไพรมารี่โหวต” ที่ถูกคิดค้นขึ้นมาเป็นเครื่องบั่นทอนกำลังพรรคการเมืองให้อ่อนแอ จนไม่เหลือสภาพให้แข่งขันหรือต่อกรใดๆ ได้
ไม่ว่าการกำหนดให้ส.ว. 250 คนที่คสช.ลากตั้งเข้ามากับมือ มีอำนาจเลือกนายกฯ ร่วมกับส.ส. ได้ 5 ปีนับจากวันที่มีรัฐสภาชุดแรก นั่นเท่ากับว่า จะสามารถเลือกรัฐบาลได้ 2 สมัยใน 8 ปี
ไม่ว่าพรรคการเมืองที่จะตั้งขึ้นใหม่ โดยอดีตสมาชิกสปท.และสปช. อาสาเป็นตัวประสานพรรคขนาดเล็กและพรรคขนาดกลางที่มีอยู่เดิม เป็นฐานเสียงสนับสนุนในสภา
“ไม่ว่าคสช.จะอยู่ต่อไป หรือยืดวันเลือกตั้งออกไป หรือจะมีการเลือกตั้ง ก็หนีไม่พ้นการที่พล.อ.ประยุทธ์ และคสช. ยังคงมีอำนาจต่อไป” นายจาตุรนต์ ฉายแสง อดีตรองนายกฯ แกนนำพรรคเพื่อไทย กล่าวสรุป
ส่วนที่ว่าเมื่อเป็นนายกฯคนนอกและจัดตั้งรัฐบาลแล้ว จะทำอย่างไรให้มีเสียงส.ส.สนับสนุนในสภาผู้แทนฯ ไม่ต่ำกว่ากึ่งหนึ่งจากทั้งหมด 450 เสียง เพื่อให้การทำงานราบรื่น ไม่ว่าการพิจารณาผ่านร่างกฎหมายสำคัญ รวมถึงการรับมือศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ
เพราะลำพังเสียง 250 ส.ว. จะมีบทบาทสูงสุดเฉพาะตอนโหวตเลือกนายกฯคนนอกเท่านั้น ต่อจากนั้นจะเป็นบทบาทของส.ส.ในสภา
ตรงนี้เองอาจเป็นเงื่อนไขให้ “พรรคเก่าแก่” บางพรรคมีอำนาจต่อรองมากขึ้น
ขณะที่พรรคเพื่อไทยตีตราจองเก้าอี้พรรคฝ่ายค้านไว้ได้เลย
ถึงแม้ในทางการเมือง อนาคตของพล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา เหมือนราบรื่นเต็มไปด้วยกลีบกุหลาบ
แต่ทั้งนี้ก็ต้องไม่มองข้ามปัญหาด้านเศรษฐกิจ ที่จะเป็น”ตัวแปร”สำคัญ ส่งผลต่อการเมืองโดยไม่อาจหลีกเลี่ยง
ความผิดพลาดของรัฐบาล ที่กำลังส่งผลสะเทือนหนักอยู่ในเวลานี้ คือพิษสงจากการรีบเร่งออกพ.ร.ก.การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว หรือพ.ร.ก.จ้างงานต่างด้าว โดยไม่ศึกษาถึงความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ ขาดการยอมรับจากประชาชนทุกภาคส่วน
กระทั่งสร้างผลกระทบให้กับผู้ประกอบการธุรกิจเอสเอ็มอี อย่างกว้างขวาง ไม่ว่าในส่วนภาคการประมง ก่อสร้าง โรงแรม โรงงาน ภัตตาคาร ภาคการเกษตร ฯลฯ
จนต้องใช้อำนาจมาตรา 44 เข้ามา แก้ปัญหา ยืดเวลาผ่อนผันการบังคับ ใช้กฎหมายไปอีก 6 เดือน แต่ก็ดูเหมือนจะหยุดยั้งสถานการณ์ความปั่นป่วนด้านแรงงานไม่ได้
สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยประเมินว่า ผลจากพ.ร.ก.จ้างงานต่างด้าว เป็นปัจจัยทำให้การส่งออกข้าวครึ่งปีหลังไม่เป็นไปตามเป้า เนื่องจากขาดแคลนแรงงานขนถ่ายสินค้าลงเรือ ที่ขาดหายไปร้อยละ 30-50
สิ่งที่ตามมายังทำให้ไทยพลาดการทวงแชมป์ประเทศผู้ส่งออกข้าวอันดับ 1 ไปอย่างน่าเสียดาย ทั้งยังต้องเสียส่วนแบ่งตลาดให้กับคู่แข่งทั้งเวียดนามและอินเดียอีกด้วย
ในจังหวะเดียวกันมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ได้ออกมาเปิดเผยตัวเลขผลสำรวจความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจที่มีแนวโน้มลดลงต่อเนื่อง ทั้งในด้านโอกาสการหางานทำและรายได้ในอนาคต
เหตุเพราะประชาชนยังคงกังวลต่อสถานการณ์เศรษฐกิจที่ฟื้นตัวช้า ประกอบกับราคาผลผลิตการเกษตรยังอยู่ในระดับต่ำ ไล่เรียงมาตั้งแต่ข้าว ยางพารา มันสำปะหลัง ข้าวโพด สับปะรด ปาล์มน้ำมัน
ล่าสุดเกษตรกรผู้ปลูกยางและปาล์มน้ำมันในจังหวัดภาคใต้ เริ่มออกมาเคลื่อนไหวอีกระลอก
จี้ให้รัฐบาลแก้ปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ ลามไปถึงเรียกร้องให้ปรับครม. เปลี่ยนตัวรัฐมนตรีกระทรวงที่เกี่ยวข้อง
สะท้อนให้เห็นภาพปัญหาเศรษฐกิจระดับปากท้อง ความเดือดร้อนของประชาชน ที่แยกไม่ออกจากการเมือง
เป็นตัวอย่างให้สังคมได้ฉุกคิด ว่าระบบการเมืองที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน โมเดลเดียวกับที่กำลังจะ “สืบต่อ” ไปในอนาคต เป็นระบบที่เอื้อต่อการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจของประเทศได้ดีจริงหรือไม่ เมื่อเทียบกับระบบการเมืองปกติ
ดังนั้น หากมองในมุมการเมือง เส้นทางว่าที่นายกฯ “คนนอก” อาจเห็นแต่ความสดใสและราบรื่น
แต่ถ้ามองในมุมเศรษฐกิจ อาจไม่เป็นเช่นนั้น
