ปลัด สธ.แจง เวรพยาบาล 12 ชม. ย้ำต้อง ‘สมัครใจ’ ไม่ใช่คำสั่งบังคับ ชี้ รพ.เชียงรายประชานุเคราะห์ สื่อสารคลาดเคลื่อน ชี้ปมเพิ่มค่าตอบแทนต้องดูตามความจำเป็น
วันที่ 16 มี.ค. 2569 ที่กระทรวงสาธารณสุข นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีที่สภาการพยาบาลออกประกาศปรับเพดานเวลาการทำงานของพยาบาลจาก 8 ชั่วโมง เป็นไม่เกิน 12 ชั่วโมงต่อวัน และมีบุคลากรพยาบาลของโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ออกมาแสดงเชิงสัญลักษณ์ไม่เห็นด้วยกับแนวทางดังกล่าว ว่า ได้รับทราบข่าวตั้งแต่ช่วงเช้า โดยย้ำว่าประเด็นการจัดเวร 12 ชั่วโมงนั้น เป็นเพียง “ทางเลือก” ในการบริหารกำลังคน ไม่ใช่คำสั่งบังคับจากกระทรวงสาธารณสุข
นพ.สมฤกษ์ กล่าวว่า ที่ผ่านมาในการประชุมภายในกระทรวงสาธารณสุข กองการพยาบาลได้เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาการขาดแคลนพยาบาล ซึ่งปัจจุบันแม้จะมีการรับพยาบาลใหม่เข้ามาทำงานอย่างต่อเนื่อง แต่ก็พบว่ามีบุคลากรบางส่วนลาออกไปทำงานในภาคเอกชน ขณะที่ตำแหน่งบรรจุข้าราชการยังมีจำกัด จึงต้องหาแนวทางบริหารจัดการกำลังคนเพิ่มเติม
“หนึ่งในข้อเสนอคือการจัดเวร 12 ชั่วโมง ซึ่งมีการปฏิบัติจริงอยู่แล้วในบางโรงพยาบาล เช่น โรงพยาบาลพระพุทธเลิศหล้า และโรงพยาบาลนครสวรรค์ประชารักษ์ แต่ที่ผ่านมาไม่มีระเบียบรองรับที่ชัดเจน ทำให้มีการนับชั่วโมงการทำงานกันเอง กระทรวงจึงให้ผู้ตรวจราชการในพื้นที่ไปจัดระบบระเบียบให้ถูกต้อง”
นพ.สมฤกษ์ กล่าวต่อว่า แนวทางดังกล่าวจะเป็นเพียงทางเลือกสำหรับพยาบาลที่สมัครใจ เพราะเวร 12 ชั่วโมงมีทั้งข้อดีและข้อจำกัด โดยข้อจำกัดคือความเหนื่อยล้าจากการทำงานต่อเนื่องยาวนาน จึงไม่เหมาะกับทุกหน่วยงาน โดยเฉพาะวอร์ดที่มีภาระงานหนัก
“บางวอร์ดที่ภาระงานไม่หนักมากอาจทำได้ แต่ถ้าเป็นวอร์ดที่ต้องเดินทำงานตลอด 12 ชั่วโมงก็อาจไม่เหมาะ ดังนั้นจึงไม่ได้บังคับ และต้องเป็นความสมัครใจของพยาบาล” นพ.สมฤกษ์ กล่าว
สำหรับกรณีโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ระบุว่า ได้รับรายงานจากผู้อำนวยการโรงพยาบาลว่าเกิดจากความคลาดเคลื่อนในการสื่อสารระหว่างหัวหน้าพยาบาลกับบุคลากร เนื่องจากมีการเข้าใจว่าเป็นคำสั่งให้จัดเวร 12 ชั่วโมง ทั้งที่แนวทางของกระทรวงเป็นเพียงการเปิดทางเลือก
“เท่าที่ทราบคือมีการสื่อสารไม่ตรงกัน หัวหน้าพยาบาลอาจไปสั่งการให้จัดเวร 12 ชั่วโมง แต่จริงๆ แล้วแนวทางของกระทรวงคือให้เป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่สมัครใจ ไม่ใช่การบังคับ”
นพ.สมฤกษ์ กล่าวต่อว่า กระทรวงสาธารณสุขอยู่ระหว่างจัดทำระเบียบรองรับการจัดเวร 12 ชั่วโมง โดยจะกำหนดหลักเกณฑ์เรื่องการนับชั่วโมงการทำงานและค่าตอบแทนให้ชัดเจน เนื่องจากที่ผ่านมาในบางกรณีการทำเวรลักษณะดังกล่าวทำให้พยาบาลเสียประโยชน์เรื่องค่าเวร
“เบื้องต้นต้องทำให้พยาบาลไม่เสียประโยชน์ก่อน ส่วนค่าตอบแทนจะเพิ่มขึ้นหรือไม่ต้องพิจารณาตามความจำเป็นอีกครั้ง”
นพ.สมฤกษ์ กล่าวอีกว่า ปัจจุบันมีโรงพยาบาลที่จัดเวรลักษณะนี้แล้วอย่างน้อย 2 แห่ง และเป็นการดำเนินการเฉพาะบางหน่วยงานที่พยาบาลสมัครใจ ไม่ได้ใช้ทั้งโรงพยาบาล พร้อมย้ำว่าเมื่อระเบียบจัดทำเสร็จ กระทรวงจะออกเป็นแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องต่อไป
นอกจากนี้ นพ.สมฤกษ์ยังกล่าวถึงกรณีมีความกังวลเรื่องการขาดแคลนยาจิตเวชจากสถานการณ์ความไม่แน่นอนของระบบขนส่งโลก ว่า ขณะนี้สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้รายงานข้อมูลเบื้องต้นว่ามียาสำคัญเกือบทุกรายการสำรองมากกว่า 3 เดือน
“ปลัดกระทรวงสาธารณสุขได้เรียกประชุมติดตามเรื่องนี้ และให้ตรวจสอบรายการยาอย่างละเอียดอีกครั้ง คาดว่าจะมีการแถลงข้อมูลอย่างเป็นทางการภายใน 1-2 วัน เพื่อให้ข้อมูลที่ครบถ้วนต่อสาธารณะ” นพ.สมฤกษ์ กล่าว
