แสวง แจงสังคมเข้าใจผิด ปมมติ 5:2 ส่งศาลรธน. “หมอเปรม” เหน็บ พร้อมถูกปชช.ฟ้องหรือยัง ด้าน “สว.เทวฤทธิ์” จี้ กกต. ปรับปรุงความเชื่อมั่นองค์กร
เมื่อวันที่ 9 พ.ย. 2569 ที่รัฐสภา ในการประชุมวุฒิสภา มีนายบุญส่ง น้อยโสภณ รองประธานวุฒิสภา คนที่สอง เป็นประธานในที่ประชุม วาระพิจารณารายงานผลปฎิบัติงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประจำปีงบประมาณ 2568 โดยนายแสวง บุญมี เลขาธืการ กกต. และรองเลขาธิการ และผู้บริหารสำนักงาน กกต. มาชี้แจงในที่ประชุม
โดยนายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สว. อภิปรายว่า คุณค่าของ กกต. คือความเป็นอิสระและความเป็นธรรมของหน่วยงาน โดยหยิบเรื่องตัวชี้วัด ITA ที่ยังไม่สอดคล้องกับผลที่คาดว่าจะได้รับจากการใช้งบประมาณ และหยิบยกเครื่องผลสำรวจความเชื่อมั่นต่อองค์กร กกต. ในการทำหน้าที่
โดยสถาบันพระปกเกล้าฯ ชี้ว่า กกต. เป็นองค์กรที่อยู่ในลำดับท้ายที่สุดขององค์กรอิสระทั้งหมด สำหรับความเชื่อมั่นในการทำหน้าที่ โดยความคืบหน้าในการพิจารณาคดีและพิจารณาเรื่องร้องเรียนมีความคืบหน้าร้อยละ 32.8%
ความล่าช้าการดำเนินคดี ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นศรัทธาการทำงานของ กกต. และขอถามข้อเท็จจริงของมติ 5 ต่อ 2 ให้ส่งเรื่องไปยังศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยอำนาจของศาลฎีกา ว่ามีมตินี้จริงหรือไม่
ด้าน นพ.เปรมศักดิ์ เพียยุระ สว. อภิปรายว่า รายงานของกกต.เป็นเรื่องทางธุรการเสียเป็นส่วนใหญ่ แต่สิ่งที่ประชาชนอยากรู้ คือ เมื่อใดที่มีการร้องเรียนเรื่องทุจริต ผู้รักษากติกา คือ กกต.สามารถทำให้เกิดความสุจริตและเที่ยงธรรมได้มากน้อยเพียงใด เพราะกกต.เปรียบเป็นอวัยวะ คือมดลูกของประชาธิปไตย ท่านจะให้กำเนิด สส. เพื่อไปตั้งรัฐบาลอย่างไรก็อยู่ที่ความยุติธรรมของ กกต. เป็นเบื้องต้น
จะมีสว. ซึ่งควบคุมการบริหารประเทศ และเห็นชอบองค์กรอิสระได้อย่างเป็นที่ยอมรับมากน้อยเพียงใดก็ขึ้นกับการจัดการเลือกวุฒิสภาของ กกต. ตลอดจนการเลือกตั้งท้องถิ่นในทุกระดับ ซึ่งเป็นองคาพยพของระบอบประชาธิปไตย
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวต่อว่า สิ่งที่เป็นคำครหา ไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งใดๆ ก็ตาม ใครรู้ว่ามีการซื้อเสียงเลือกตั้ง จากซื้อเสียงกันหัวละ 100-200 บาทจนเป็น 1,000-2,000 บาท แต่กกต.ไม่รู้ และหนักขึ้นเรื่อยๆ นี่คืออาชญากรรมประชาธิปไตย
ที่สำคัญบ่อเกิดของการซื้อเสียงย่อมทำให้เกิดการถอนทุน และเกิดรัฐบาลที่เกิดปัญหาไม่รู้จบ เรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการเลือกตั้ง มีผู้ชนะและผู้แพ้ มีได้ใบเหลืองใบแดงก็มีคนครหาว่า กกต. ไปเขียนคำฟ้องให้ผู้แพ้ เขียนคำแก้ให้ผู้ชนะ เราจะแก้กันอย่างไร เพราะคนเขาพูดกันทั้งนั้น เราจะต้องช่วยกัน และเสียงประชาชนต้องไม่สูญหายระหว่างทาง
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวต่อว่า ส่วนคดีเลือกสว. จนมาถึงบัดนี้ ปัญหาคือคำถามของประชาชน แต่ละขั้นตอนใช้เวลาเท่าไหร่ และหลังจากมีมติไปเมื่อเร็วๆ นี้ดำเนินการถึงขั้นไหนแล้ว เพราะทุกคดีมีต้นทุนคือความเชื่อมั่นของประชาชน และเมื่อมีการลงคะแนนใดๆ ก็ตาม เสียงข้างมากต้องอธิบายว่าด้วยเหตุผลอย่างไร และเสียงข้างน้อยมีฐานที่มาอย่างไร จึงเกิดเสียงในลักษณะนั้น ไม่ควรพูดเพียงว่าเสียงข้างมากเป็นฝ่ายชนะ
สิ่งที่ตนและประชาชนรู้สึกว่าเซอร์ไพรส์มาก คือ คำวินิจฉัย วท.27/2569 ซึ่งเนื้อหาจริงๆ คือการเปิดทางให้ประชาชนมีโอกาสได้ตรวจสอบองค์กรอิสระ คือ กกต. เพราะได้มีคำวินิจฉัยจากศาลอุทธรณ์ พิจารณาขอบเขตอำนาจศาล ในคดีที่ผู้สมัครสว.ยื่นฟ้องเลขาธิการ กกต. และกรรมการ กกต. โดยวางหลักเกี่ยวกับสถานะเจ้าพนักงาน และสิทธิประชาชนผู้เสียหายจากการทุจริตในการได้มาซึ่งสว. ซึ่งจะฟ้องคดีโดยตรง
พร้อมวินิจฉัยว่าคดีดังกล่าวอยู่ในเขตอำนาจศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ ตรงนี้ต้องแยกให้ชัดว่าเป็นการวินิจฉัยเรื่องช่องทางดำเนินคดี ไม่ใช่คำพิพากษาว่า กกต.ทำผิดแล้ว และการฟ้องคดียังต้องผ่านกระบวนการอีกหลายอย่าง
แต่ความหมายที่ตนหยิบยกขึ้นมา คือ การทำงานองค์กรอิสระ ขณะนี้ได้มีประตูเปิดช่องให้มีการตรวจสอบจากประชาชนได้โดยตรง ท่านจะไม่พ้นความรับผิดชอบตามกฎหมาย ไม่ลอยตัวเหมือนแต่ก่อน
ฉะนั้น จึงขอถามว่าท่านได้ศึกษาคำวินิจฉัยฉบับเต็ม และเตรียมความพร้อมต่อแนวทางที่ประชาชนจะใช้สิทธิ์ฟ้องศาลแล้วหรือยังที่จะชี้แจงในรายละเอียดดังกล่าว ระบบเก็บรักษาพยานหลักฐานพร้อมเพรียงหรือไม่ ที่สำคัญท่านได้เตรียมการแก้ปัญหาในกรณีที่ประชาชนไม่ไว้วางใจแล้วใช้สิทธิ์ฟ้องศาลเตรียมต่อสู้อย่างไร
ซึ่งตนไม่อาจยืนยันได้ว่ามีผู้ฟ้องคดีกี่คนในอนาคตอันใกล้ แต่เมื่อช่องทางเปิดให้อย่างนี้ก็ต้องคาดหมายว่าประชาชนอาจจะใช้สิทธิ์ฟ้องมากขึ้น ฉะนั้น องค์กรอิสระจึงต้องเป็นองค์กรที่ไม่เป็นอิสระจากการตรวจสอบจากประชาชนเหมือนเดิมแล้ว เมื่อใช้อำนาจใดก็ต้องรับผิดชอบอำนาจนั้น
“ปีที่แล้วผมถามเลขา กกต.ว่า มีคนขนานนามท่านว่า อย่ามาแหวง ท่านรู้สึกอย่างไร วันนั้นท่านตอบผมว่าไม่รู้สึกอย่างไร ซึ่งผมก็รับทราบไว้ ดังนั้น ผมจะถามว่าวันนี้แหวงพร้อมหรือยัง เพราะคำพิพากษาของประธานศาลอุทธรณ์นั้น ท่านต้องพร้อม เพราะเรื่องดังกล่าวไม่ได้ฟ้องเฉพาะกกต.7คน แต่บวกเลขาฯ กกต.ด้วย ดังนั้น ท่านต้องพร้อมที่จะต่อสู้ในเรื่องนี้ เพื่อให้ประชาชนได้คลายข้อข้องใจในการทำงานที่ผ่านมา”นพ.เปรมศักดิ์ กล่าว
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวด้วยว่า เพื่อให้รายงานนี้เกิดผลตนขอเสนอ 4 เรื่อง คือ 1.เปิดเผยคดีคงค้าง 2.กำหนดเป้าหมายระยะเวลาของแต่ละขั้นตอน 3.เปิดเผยเหตุผลของมติสำคัญต่างๆ และ 4.รายงานความคืบหน้าการดำเนินการตามมติเลือกสว. และมาตรการรองรับการตรวจสอบคำวินิจฉัยล่าสุดต่อสภาอย่างเป็นรูปธรรม
ตนขอให้เวลาในการดำเนินการภายใน 30 วัน และรายงานผลเป็นระยะๆ เพื่อฟื้นความเชื่อมั่นจากประชาชนที่มีต่อ กกต. เพราะประเทศนี้จะต้องมี กกต. ที่เข้มแข็ง และเป็นอิสระจากอำนาจใดๆ เพื่อจะให้มดลูกประชาธิปไตย ก่อให้เกิดลูกที่เป็นลูกกตัญญูต่อพ่อแม่คือประชาชน ก่อให้เกิดผลดีต่อการพัฒนาประเทศชาติ
ขณะที่ นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ชี้แจงว่า มี 2 ประเด็นที่เป็นกระแสอยู่ในขณะนี้ คือ 1.เกี่ยวกับข้อเท็จจริงในการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ กรณีมีมติ 5:2 และ 2.เรื่องคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ที่ชี้ว่าประชาชนสามารถยื่นฟ้อง กกต. โดยตรงต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบได้
ขณะนี้ประชาชนเข้าใจผิดเกี่ยวกับมติ กกต. ที่ส่งศาลรัฐธรรมนูญ โดยที่ผ่านมา กกต.ใช้กลไกตามรัฐธรรมนูญมาตรา 210(2) มาแล้วหลายครั้ง และครั้งนี้ก็เป็นลักษณะทำนองเดียวกัน โดยมี 3 หลักการประกอบ
1.หน้าที่ กกต. เวลาปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้ง ในกระบวนการจะมีขั้นตอนระยะเวลาเริ่มต้น ระยะเวลาแต่ละช่วง และระยะเวลาสิ้นสุด ซึ่งกฎหมายบอกว่า คำวินิจฉัยของ กกต. เป็นที่สุด เพื่อให้เดินหน้าตามเวลาที่กฎหมายกำหนด ยังยืนยันว่า กกต. พร้อมให้ตรวจสอบ เพราะประชาชนทุกคนสามารถตรวจสอบหรือฟ้องร้อง กกต.ได้ อยู่แล้ว
“จึงยื่นคำร้องไปยังศาลรัฐธรรมนูญว่า คำวินิจฉัย กกต. เป็นที่สุดหรือไม่ ไม่ได้บอกว่าองค์กรไหนมาก้าวก่าย กกต. หรือไม่ยุ่งกับเรา เพียงแต่เราต้องการว่าถ้าเราวินิจฉัยเป็นที่สุด เราจะได้มีความชัดเจนในการทำหน้าที่เราจะได้เดินต่อไปได้ แต่ถ้าไม่มีคำวินิจฉัยมันจะชะงักทันที กกต. ฟังทุกศาลในประเทศไทย ศาลไหนสั่งมาเราก็ฟัง เวลาตามรัฐธรรมนูญเดินเราต้องมีหน้าที่ทำงานให้จบตามเวลา เป็นหลักการอย่างแรก ให้เกิดความชัดเจน“ นายแสวงกล่าว
นายแสวง กล่าวต่อว่า 2.กกต. เคยใช้กลไกนี้ยื่นมาแล้วตามมาตรา 210 (2) และ 3.เพื่อให้เกิดความชัดเจน ตราบใดที่กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือก สว. ยังถูกการแก้ไข ชี้ว่าคนทำงานเหนื่อย เพราะทำเท่าที่กฎหมายกำหนด และบางครั้งกฎหมายอาจไม่ชัดเจน ทำเกินกว่ากฎหมายก็ไม่ได้ หรือหย่อนกว่ากฎหมายก็ไม่ได้
ถ้ามีการวินิจฉัยมาจะทำให้ กกต.ปฏิบัติหน้าที่ได้ถูกต้อง และปรับแผนการทำงานได้อย่างถูกต้อง ซึ่งเจตนามีอยู่เท่านี้ ไม่ได้บอกว่าใครจะมาก้าวก่าย หรือมาแทรกแซงอำนาจ กกต. แค่ต้องการว่ามีอำนาจแค่ไหนเพื่อทำหน้าที่ให้ถูกต้องภายใต้กรอบเวลา
