อนุทิน เผยคุย ‘ฮุน มาเนต’ เปิดทางฟื้นสัมพันธ์กัมพูชา ลั่นไทยรับไม่ได้เข้า UNCLOS ทำเจรจาสะดุด ยันยังไม่ได้พูดเรื่องเปิดด่าน
วันที่ 21 พ.ย. 2569 นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวในรายการ “คุยกับนายกฯ อนุทิน” ซึ่งออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์แห่งประเทศไทย NBT ระหว่างภารกิจที่นครเซินเจิ้น สาธารณรัฐประชาชนจีน ถึงการเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียนที่ฟิลิปปินส์ และการประชุมเอเปคที่จีน ว่า รู้สึกว่าความคุ้นเคยของตนกับผู้นำประเทศต่างๆ ที่ได้พบ ดีกว่าปีที่แล้วเยอะกว่าอย่างเทียบกันไม่ได้ และรอบนี้ยังได้พบกับฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีกัมพูชา
นายอนุทิน กล่าวต่อว่า มีการพูดคุยกันว่า หากยังมีช่องทางในการฟื้นฟูความสัมพันธ์ ก็ควรไปแก้ในประเด็นที่ยังต่างกันก่อน และพยายามหาประเด็นที่เห็นพ้องต้องกัน เพื่อดำเนินการคู่ขนานกันไป ตนได้พูดกับฮุน มาเนตว่า มีประเด็นที่เรารับไม่ได้เลย คือการเจรจาสนธิสัญญา UNCLOS ซึ่งตนได้เรียนฮุน มาเนตไปว่า ต้องเริ่มจากการเจรจาระหว่างกันก่อน
นายอนุทิน กล่าวอีกว่า หากเจอทางตัน ค่อยไปเริ่มการเจรจาประนอมภาคบังคับ แต่กัมพูชากลับเลือกไปเริ่มการประนอมภาคบังคับก่อน เหมือนเข้าไปท้ายซอยแล้วเดินออกมาหน้าซอย ถือว่าไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ของเรา เขาก็บอกว่า การประนอมจะภาคบังคับหรือไม่ก็แล้วแต่ ก็ขอให้เจรจาไป แต่ประเทศไทยไม่ควรหยุดในเรื่องการเจรจาปักปันเขตแดน
“ผมก็บอกว่า พอคุณใช้ภาคบังคับมาแล้ว ท่าทีของประเทศไทยก็คือต้องหยุดการเจรจาทั้งหมด ถ้ายังใช้คำว่าภาคบังคับอยู่ การเจรจาอื่นๆ มันก็ต้องหยุดไปโดยปริยาย”
นายอนุทิน กล่าวว่า หากยังมีแนวทางการประนอมภาคบังคับ ไทยไม่สามารถเดินหน้าการเจรจาเรื่องอื่นตามปกติได้ และจะต้องหาทางออกว่าทั้งสองฝ่ายจะกลับมาเดินหน้าการพูดคุยกันได้อย่างไร
อย่างไรก็ตาม การปักปันเขตแดนยังเป็นเรื่องจำเป็น เพราะไทยและกัมพูชาต้องรู้ให้ชัดว่าพื้นที่ใดเป็นของแต่ละประเทศ และอาจเป็นจุดหนึ่งในการเริ่มสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างกัน หากสามารถหาหลักการที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับได้
นายอนุทิน กล่าวว่า ขณะนี้ยังไม่ได้พูดถึงการเปิดด่านหรือเปิดเขตแดนร่วมกัน แต่ความร่วมมือเรื่องการเก็บกู้ทุ่นระเบิดควรเดินหน้าต่อ เนื่องจากทุ่นระเบิดยังเป็นอันตรายต่อทั้งประชาชนที่ใช้ชีวิตตามแนวชายป่าและทหารที่ต้องลาดตระเวนตามแนวชายแดน ถ้าไม่เริ่มสร้างอะไรเลย มันจะไม่มีโอกาสได้มาเจรจาอะไร เขตแดนเราก็ต้องปักปัน เพราะเราก็ต้องรู้ว่าตรงไหนเป็นไทย ตรงไหนเป็นกัมพูชา
นายอนุทิน กล่าวอีกว่า ในช่วงการเข้าร่วมประชุมเอเปคที่นครเซินเจิ้น มีโอกาสได้หารือประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ของจีนเกี่ยวกับประเด็นสารพิษและมลพิษในแม่น้ำภาคเหนือ ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นนอกประเทศไทย ทำให้ไทยไม่สามารถใช้มาตรการภายในประเทศเข้าไปจัดการต้นเหตุได้โดยลำพัง จึงต้องอาศัยการหารือกับประเทศที่เกี่ยวข้อง
อย่างไรก็ตาม แนวทางที่มีผู้เสนอให้ไทยใช้มาตรการคว่ำบาตรหรือหยุดซื้อสินค้าที่เกี่ยวข้องไม่สามารถทำได้ตรงไปตรงมา เนื่องจากสินค้าหรือวัตถุดิบดังกล่าวไม่ได้จำหน่ายเข้ามายังประเทศไทย รัฐบาลจึงเลือกใช้ช่องทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเพื่ออธิบายผลกระทบและขอความร่วมมือ
“เราจะบอกว่า คุณต้องไปทำอย่างนี้อย่างนั้น ถามว่าในทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศทำได้ไหม เราก็ต้องพูดให้เขาฟังว่าถ้าปล่อยไว้จะเกิดปัญหาอะไร แล้วให้เขาไปหาวิธีการ”
นายอนุทิน กล่าวว่า ขณะนี้มีความคืบหน้าอย่างน้อยหนึ่งเรื่อง คือความร่วมมือในการตั้งสถานีตรวจวัดความเป็นพิษในน้ำ โดยใช้เทคโนโลยีของจีน เพื่อร่วมกันตรวจวัดและติดตามปัญหาที่เกิดขึ้น ทั้งนี้ ในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา ได้พบผู้นำจีนหลายครั้ง และทุกครั้งมีการสานต่อนโยบายและประเด็นที่เคยหารือกัน
นายอนุทิน กล่าวต่อว่า การนำเรื่องสารพิษในแม่น้ำไปหารือทั้งกับนายกรัฐมนตรีจีนและประธานาธิบดีจีน จึงเป็นการย้ำข้อกังวลของไทยเพื่อให้เกิดความร่วมมือในการแก้ไขต่อไป