วิษณุ ย้ำ สมาชิกพรรคต้องมีส่วนร่วม เสนอ 5 แนวทาง มี-ไม่มี ไพรมารีโหวต
ให้คสช. ตัดสิน
ไพรมารีโหวต – วันที่ 19 ก.ค. ที่ทำเนียบรัฐบาล นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ให้สัมภาษณ์ถึงกระแสวิจารณ์ว่าระบบไพรมารีโหวตอาจขัดรัฐธรรมนูญ ว่า เริ่มต้นจากรัฐธรรมนูญมาตรา 45 ที่บัญญัติว่าต้องมีกฎหมายพรรคการเมือง และกฎหมายนั้นต้องกำหนดให้สมาชิกของแต่ละพรรคการเมืองมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ รวมทั้งการส่งผู้สมัครลงรับเลือกตั้ง ซึ่งเป็นปริศนาที่ต้องมาตีความว่าแล้วจะต้องทำอย่างไร
เมื่อมีโจทย์ออกมาอย่างนี้ กรรมการร่างรัฐธรรมนูญตอนทำกฎหมาย จึงเขียนในลักษณะที่ไม่ใช่ทำไพรมารี แต่ให้มีการประชุมสมาชิกพรรค และออกความเห็นหรือโหวตกันว่าจะส่งใครลงรับสมัคร โหวตตามขั้นตอน แต่เมื่อกฎหมายไปถึงสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ไม่ได้รับความเห็นด้วย จึงขยับเป็นการทำไพรมารี ซึ่งในความหมายที่เข้าใจกันทั่วโลก คือ การให้สมาชิกพรรคมาออกเสียงเลือกผู้สมัคร แล้วส่งไปให้พรรคคัดอีกทีหนึ่ง เพื่อให้ได้ตามจำนวนที่ต้องการ จึงเข้าระบบไพรมารีระดับเขต ซึ่งในแต่ละจังหวัดอาจจะมีหลายเขตก็ได้
“เมื่อมาถึงกฎหมายพรรคการเมือง ไพรมารีที่ต้องทำถาวร ในอนาคตนั้นดีอยู่ แต่พอจะเริ่มใช้ครั้งแรกนี้อาจจะมีปัญหา จึงเปลี่ยนว่าสำหรับการเลือกตั้งครั้งแรก สามารถทำเป็นไพรมารีระดับจังหวัดได้ คือไม่ต้องมีการเลือกในระดับสมาชิกของแต่ละเขต แต่ทำในระดับจังหวัดคราวเดียว แล้วส่งให้กับพรรคการเมืองเลย
ดังนั้น จึงไม่มีคำว่าไพรมารี ตามหลักของกรธ., มีไพรมารี แต่ระดับเขตอันนี้คือ ระดับของกฎหมายพรรคการเมืองในบทถาวร, มีไพรมารี แต่ระดับจังหวัดอันนี้คือ บทเฉพาะกาล แล้วเมื่อพรรคการเมืองเล็กก็บ่นพรรคการเมืองใหญ่ก็บ่น กลัวจะทำไม่ทันหรือจะมีปัญหา จะเป็นภาระเรื่องค่าใช้จ่าย จะเสียเวลาหรืออะไรต่างๆ สุดแท้แต่จะบ่นกัน จึงมีพรรคการเมืองเสนอขึ้นมาว่า ก็ขยับเป็นไพรมารีระดับภาคก็ได้ สื่อบางฉบับ ไปลงว่า วิษณุยันต้องมีไพรมารี หรือบางฉบับลงว่า วิษณุกำลังหาทางเลี่ยงที่จะไม่ให้มีไพรมารี ที่สุดแล้วคือ ไม่มีอะไรทั้งนั้น เพราะมาตรา 45 กำหนดไว้อย่างไรก็ต้องทำอย่างนั้น ในเมื่อกฎหมายระบุว่า ต้องให้สมาชิกพรรคการเมืองมีส่วนร่วม ก็ต้องดูว่าทำอย่างไรให้สมาชิกพรรคมีส่วนร่วม”
นายวิษณุ กล่าวว่า วันนี้เราต้องเตรียมทางออกไว้หมดทุกทาง ข้อ1.ยกเลิกไพรมารี ในการเลือกตั้งครั้งแรกแล้ว ให้ไปใช้ในการเลือกตั้งคราวต่อไป ซึ่งวิธีนี้ก็เสี่ยงอยู่เหมือนกันที่จะขัดต่อมาตรา 45 แต่บางคนก็บอกว่าไม่ขัดเพราะยังมีอยู่ เพียงแต่ไปเริ่มคราวหน้า ซึ่งตนเห็นว่า เป็นการเลี่ยงที่ศรีธนญชัยไปหน่อย ข้อ2.กลับไปใช้ระบบไพรมารี แต่เป็นระดับเขตเหมือนบทถาวร ข้อ3.เป็นไพรมารีใน ระดับจังหวัด ซึ่งเป็นแบบบทเฉพาะกาล ข้อ4.เป็นไพรมารี แต่เป็นระดับภาค ซึ่งเป็นไปตามที่พรรคการเมืองเสนอแนะ ข้อ5.ไม่มีไพรมารี มาใช้ในการเลือกตั้งคราวนี้ แต่ไปใช้เต็มรูปแบบในคราวหน้า ส่วนคราวนี้ให้ใช้วิธีอื่นที่คิดใหม่ โดยที่ให้สมาชิกพรรคมีส่วนร่วมเหมือนในกฎหมาย ซึ่งตนได้ให้สำนักงานกฤษฎีกาไปยกร่างมาทั้ง 5 แบบ
ผู้สื่อข่าวถามว่า ปัญหาดังกล่าวต้องผ่านการหารือระหว่างคสช. กกต. และพรรคการเมืองก่อนหรือไม่ นายวิษณุ กล่าวว่า ไม่น่าจะต้อง เพราะ ปัญหานี้ตัดสินด้วยนโยบาย แต่นโยบายนั้นคสช. จะต้องถามถึงข้อดีข้อเสีย และความเป็นไปได้วิธีปฏิบัติเพราะ คสช. จะสนใจอยู่ว่า หากจะเลือกแบบใดจะขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่, กกต. ปฏิบัติได้หรือไม่, การยอมรับของพรรคการเมืองต่างๆ ว่ายอมรับและปฏิบัติเองได้หรือไม่ แต่ทั้งนี้ก่อนไพรมารี จะต้องมีการแบ่งเขตก่อน ซึ่งตอนนี้ยังไม่มีการแบ่งเขต ส่วนการประชุมหารือระหว่างคสช. กกต. และพรรคการเมืองรอบสอง ที่จะมีนายกรัฐมนตรีเข้าร่วมด้วยนั้น ยังต้องจัดขึ้นอยู่เหมือนเดิม เพียงแต่จะไม่มีการนำประเด็นดังกล่าวเข้าไปหารือ เพราะ เมื่อไปถึงตอนนั้นการตัดสินใจจะดำเนินการอย่างไรเกรงจะช้าเกินไป
