สื่อไทยไร้น้ำยา?

ใบตองแห้ง

30 องค์กรวิชาชีพสื่อออกมาทำท่า “แปลงร่าง” คัดค้านกฎหมายควบคุมสื่อ ที่ใช้ชื่อสวยหรู “คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อ” แต่สาระสำคัญคือ ให้มีสภาองค์กรวิชาชีพ 13 คน โดย 4 ในนั้น ได้แก่ปลัดกระทรวงการคลัง สำนักนายกฯ วัฒนธรรม และดิจิทัล มีอำนาจออกและเพิกถอนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพสื่อ หากเสนอข่าวหรือแสดงความเห็นขัดต่อจริยธรรม (ความสงบเรียบร้อย และศีลธรรมอันดี บลาๆๆ)

เห็นภาพสื่อกำมือไขว้อก ขึ้นหน้าหนึ่งทุกฉบับ ช่างน่าเกรงขาม สื่อไทยล้มรัฐบาลมาทุกยุคทุกสมัย กินดีหมีหัวใจเสือมาหรือไร ถึงได้กล้าตอแยสื่อ นี่ถ้าเป็นรัฐบาลเลือกตั้งมีหวังขี้หดตดหาย

แต่ที่ไหนได้ สปท.ไม่แยแส เปรียบสื่อเป็นมอ”ไซค์รับจ้าง ดีเท่าไหร่ไม่เก็บค่าเสื้อคิว ซ้ำลุงตู่ (ขวัญใจนักข่าว) ก็สำทับว่าทุกวิชาชีพต้องกำหนดมาตรฐาน สื่อต้องมีจรรยาบรรณ ไม่ใช่เอียงข้าง ทำประเทศชาติสับสนวุ่นวาย ลุงป้อมก็อีกราย บอกให้สื่อพูดความจริง อย่าเพ้อเจ้อหรือมโน

ประเมินท่าทีแล้วใจหาย ถ้า คสช.จะเอาให้ได้ 100 องค์กรสื่อก็ขวางไม่อยู่ ไม่รู้จะสู้รบปรบมืออย่างไร ทั้งที่ตัวบทกฎหมายไร้เหตุผลสิ้นเชิง เอาง่ายๆ ถ้าใช้หลักเดียวกันควบคุมจรรยาบรรณ ทำไมแพทยสภาไม่มีปลัดสาธารณสุข ทำไมสภาทนายความไม่มีปลัดยุติธรรม

ข้อสำคัญ วิชาชีพสื่อตั้งอยู่บนเสรีภาพในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ซึ่งเป็นเสรีภาพพื้นฐานของประชาชนทุกคนในระบอบประชาธิปไตย เมื่อไหร่ที่ต้องขอ “ใบอนุญาตแสดงความเห็น” ก็แปลว่าเสรีภาพประชาชนไม่เหลือแล้ว

ในอดีต ภาพนี้อาจไม่เห็นชัด แต่ปัจจุบันยุคสื่อสารออนไลน์ “ประชาชนทุกคนเป็นสื่อได้” ชาวบ้านบางรายโพสต์คลิป หรือคอมเมนต์ มีคนถูกใจมากกว่าสื่อใหญ่ด้วยซ้ำ ถามว่าต้องทำใบอนุญาตสื่อไหม

ใช่เลย มีบางครั้งที่สื่อละเมิดสิทธิ ไร้จรรยาบรรณ แต่นั่นต้องใช้กระบวนการทางกฎหมาย หรือถ้าใช้วิธีประเทศประชาธิปไตยอารยะ ก็ส่งเสริมให้มีองค์กรคุ้มครองผู้บริโภคสื่อ หรือเครือข่าย Watchdog ตำหนิ ประณาม ไล่บี้ให้แก้ไข ช่วยผู้เสียหายดำเนินคดี

ไม่มีประเทศประชาธิปไตยที่ไหน ให้องค์กรของรัฐหรือเจ้าหน้าที่รัฐเข้ามามีอำนาจกำกับสื่อ เพราะนั่นคือการเซ็นเซอร์สื่อ ซึ่งมีแต่ระบอบเผด็จการ นี่คือการแปลงกลไกเผด็จการเข้าไปอยู่ในกฎหมาย “ชอบด้วยกฎหมาย” เพื่อกระชับอำนาจชั่วกัลปาวสาน ไม่ต่างจาก พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ หรือ พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ ที่รัฐราชการเข้าไปควบคุมเสรีภาพในการแสดงคิดเห็นและเสรีภาพในการแสดงออกของประชาชน

แต่ถามว่าทำไม องค์กรสื่อถึงไม่มีพลังพอจะต่อต้าน ไหนว่าล้มรัฐบาลมาทุกยุค กระทั่ง รสช. แหม ก็สื่อไทยอยู่ในยุคอัสดง ไม่ใช่แค่ปลดคน ปิดตัวเอง หากยังเสียเครดิตไปเยอะจากวิกฤตการเมือง 10 กว่าปี

ลุงตู่พูดไม่ผิด สื่อเอียงข้าง ทำประเทศปั่นป่วน แต่ข้างไหนแน่ ข้างที่ไม่เอาประชาธิปไตย เชียร์ม็อบขัดขวางเลือกตั้ง กระทั่งยึดอำนาจ สนับสนุนการละเมิดสิทธิปิดกั้นเสรีภาพ กระทั่งไม่ยอมตั้งฉายารัฐบาล ใช่หรือเปล่า

เมื่อสื่อไม่เอาเลือกตั้ง ไม่เอาเสรีภาพประชาธิปไตย สนับสนุนอำนาจเบ็ดเสร็จ จนโดนเข้ากับตัวเองจึงร้องเหงงๆ แล้วจะเหลืออะไรละครับ ชาวบ้านไม่สมน้ำหน้าก็บุญโข

สื่อที่รักลุงตู่ เชียร์ลุงตู่จัดระเบียบคนอื่น กลับมาต่อต้านกฎหมายจัดระเบียบตัวเอง อุ๊ต๊ะ คนอ่านที่ไหนจะเอาด้วย ไม่น่าแปลกใจองค์กรสื่อแสดงทีท่ากล้าๆ กลัวๆ แทนที่จะขู่คำราม “กฎหมายเผด็จการ” กลับไปอ้างว่ากฎหมายนี้ใส่พานให้รัฐบาลนักการเมืองหลังเลือกตั้งมาแทรกแซงสื่อ

ทำข่าวกันมาจนหัวหงอกหัวใส ไม่รู้หรือไง ว่ารัฐบาลหลังเลือกตั้งที่ร่างรัฐธรรมนูญให้ ส.ว.แต่งตั้ง 250 คนร่วมเลือก นายกฯ จะเป็นใคร ทำเป็นเด็กอมมือไปได้

แล้วถ้าย้อนไปดู ก็องค์กรสื่อไม่ใช่หรือ ที่เข้าร่วม สปช.เสนอไอเดีย “สื่อคุมกันเอง” อยากมีอำนาจคุมสื่อเอง แต่โดนรัฐราชการฉกไป อยากได้เงินภาษีบาปปีละ 30 ล้านมาใช้ เขาเลยแถมปลัดคลังให้

“สื่อคุมกันเอง” แค่คิดก็ผิดแต่ต้น สื่อเป็นคู่แข่งกันทั้งทางความคิดและธุรกิจ จะให้สื่อกระแสหลัก สื่อเสียงข้างมาก มีอำนาจเหนือกระแสรอง เหนือเสียงข้างน้อยได้อย่างไร

พูดอย่างนี้ไม่ใช่จะเย้ยหยันถีบหัวส่ง แหม ชะตากรรมเดียวกัน เผลอๆ โดนก่อนด้วยซ้ำ ยังไงก็ต้องร่วมมือกันค้าน แต่ถ้าสื่อจะสู้เพื่อปกป้องเสรีภาพ ก็ต้องเด็ดเดี่ยวจริงจัง ยืนหยัดหลักการประชาธิปไตย ไม่ใช่เอาแต่เสรีภาพตน ไม่สนใจประชาชนถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน

ใครนะบอกว่าเสรีภาพสื่อคือเสรีภาพประชาชน วันนี้ซึ้งหรือยัง เสรีภาพประชาชนก็คือเสรีภาพสื่อนั่นเอง

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน