ทางการไทยขวาง ‘โจชัว หว่อง’ เข้าประเทศ หลังบินมาร่วมปาฐกถา 6 ตุลาฯ ตามคำเชิญจุฬาฯ ก่อนถูกส่งตัวกลับฮ่องกงทันที เจ้าตัวรับผิดหวังรัฐบาลไทย หลังถูกกักตัว 12 ช.ม. เชื่อถูกคุมขังอย่างผิดกฎหมาย แต่โชคดีไม่หายตัวไปเหมือนกุ้ย หมินไห่ ด้าน ‘ยูเอ็น-แอมเนสตี้’ ท้วงปมจนท.ไทยกักตัว ชี้จำกัดสิทธิเสรีภาพแสดงความคิดเห็น ตอกย้ำไทยเต็มใจปิดกั้นเสรีภาพ สะท้อนให้เห็นจะทำทุกทางยับยั้งพูดคุยการเมืองในประเทศ ส่วนสื่อนอกตีข่าวกระหึ่มโลก ร่มพรึบที่จุฬาฯ-สถานทูตจีน-กงสุลไทยประจำฮ่องกงฮือค้านกักตัว ด้านบิ๊กตู่ชี้แค่บินผ่าน-ปัดกักตัว เชื่อไม่บานปลาย คสช.แจงสุ่มเสี่ยงวุ่นวาย
ทางการไทยกักตัว‘โจชัว หว่อง’
เมื่อวันที่ 5 ต.ค. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายโจชัว หว่อง แกนนำนักศึกษาที่เข้าร่วมการชุมนุมชาวฮ่องกงประท้วงต่อต้านรัฐบาลจีน ที่มีกำหนดเดินทางมาถึงประเทศไทย เวลา 23.00 น. วันที่ 4 ต.ค. เพื่อร่วมเป็นแขกรับเชิญพิเศษงานปาฐกถา 6 ตุลาฯ ประจำปีนี้ ในหัวข้อ “การเมืองของคนรุ่นใหม่” ที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในวันที่ 6 ต.ค. โดยนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยประมาณ 10 คนได้มารอต้อนรับที่สนามบินสุวรรณภูมิ แต่แกนนำนักศึกษาชื่อดังถูกตำรวจตรวจคนเข้าเมืองกักตัวและไม่อนุญาตให้เข้าไทย โดยเตรียมส่งตัวกลับฮ่องกง ซึ่งการกักตัวนายโจชัว หว่อง เป็นไปตามคำขอที่รัฐบาลจีนมีหนังสือส่งมา
ต่อมาเวลา 05.00 น. นายเนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล นิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หนึ่งในผู้มารอรับโจชัว หว่อง เปิดเผยว่า ตนกับเพื่อนเกือบสิบคนมารอรับนายโจชัว หว่องที่สนามบิน โดยรออยู่นาน 2 ชั่วโมง แต่ยังไม่ออกมา จึงสอบถามสายการบินถึงทราบว่าถูกกักตัวอยู่ที่ตม.และติดต่อกันไม่ได้ เมื่อสอบ ถามถึงสาเหตุทราบว่ามีหนังสือจากรัฐบาลจีนส่งมาถึงรัฐบาลไทยเกี่ยวกับบุคคลนี้
“เขาเพิ่งไปไต้หวันก่อนมาไทย เขาก็ไปได้ ญี่ปุ่นก็ได้ ไม่ต้องพูดถึงประเทศที่เจริญแล้ว อื่นๆ ไม่มีอะไรที่พวกเราทำอะไรมากกว่ายอมรับ ตอนนี้เป็นห่วงโจชัวมากที่สุด ไม่รู้ว่าเขาจะกลับประเทศได้เมื่อไร ผมและเพื่อนจึงขอร้องให้รัฐบาลไทยรับรองความปลอดภัยของโจชัว หว่อง ให้เขาถึงฮ่องกงโดยสวัสดิ ภาพ” นายเนติวิทย์กล่าว
ส่งตัวบินกลับฮ่องกงทันที
ส่วนที่หน้าสถานกงสุลไทยประจำฮ่องกง เนธาน ลอว์ สมาชิกสภานิติบัญญัติของฮ่องกง ได้ไลฟ์สตรีมเหตุการณ์กลุ่มชาวฮ่องกงนับร้อย คนถือป้ายประท้วง เพื่อให้ชี้แจงกรณีกักตัวนายโจชัว หว่อง โดยมีตำรวจเข้าดูแลความเรียบร้อย และไม่ให้ผู้ชุมนุมเข้าไปในบริเวณสถานกงสุลไทย ซึ่งไม่มีเหตุรุนแรงเกิดขึ้น
ด้านพรรคเดโมซิสโต แถลงผ่านเฟซบุ๊กถึงความคืบหน้าว่า ล่าสุดนายโจชัว หว่อง ถูกส่งตัวขึ้นเครื่องบินของสายการบินฮ่องกง แอร์ไลน์ กลับฮ่องกงแล้ว
ต่อมาเว็บไซต์เรดิโอเทเลวิชั่นฮ่องกง เอเอฟพี และเอพี รายงานว่า นายโจชัว หว่อง ให้สัมภาษณ์ที่ท่าอากาศยานนานาชาติฮ่องกง หลังถูกทางการไทยส่งตัวกลับว่า ทันทีที่ถึงสนามบินสุวรรณภูมิเมื่อเวลา 00.00 น. ก็เผชิญหน้ากับเจ้าหน้าที่ตม. และตำรวจรวม 20 นาย ซึ่งกำลังยึดหนังสือเดินทางและถูกจับเข้าห้องขังเดี่ยวที่สนามบิน
นายหว่องกล่าวอีกว่า เจ้าหน้าที่ไทยเพิกเฉยต่อคำร้องขอติดต่อทนายความในไทย หรือแม้กระทั่งติดต่อกับครอบครัว เพื่อแจ้งให้ทราบว่าเกิดอะไรขึ้น เมื่อถามเจ้าหน้าที่หลายครั้งว่าตนละเมิดกฎหมายข้อไหน และทำไมจึงถูกคุมขัง เจ้าหน้าที่กลับเพิกเฉย แต่อธิบายในเวลาต่อมาว่ามีรายชื่ออยู่ในบัญชีดำ พร้อมแสดงเอกสารชี้แจงการละเมิดกฎหมาย
“ผมรู้สึกผิดหวังต่อรัฐบาลไทยอย่างมาก และเชื่อว่าถูกคุมขังอย่างผิดกฎหมาย เพราะไม่มีใครชี้แจงได้ว่าผมละเมิดกฎหมายใด ถือเป็นเรื่องเหนือความคาดหมายจริงๆ ที่มีการยับยั้งเช่นนี้จากรัฐบาลไทย แม้จะคิดแต่แรกว่ามีโอกาสเข้าประเทศไทยได้ 50/50 แต่ไม่เคยนึกว่าจะถูกกักกันในห้องขังที่ปิดทึบนาน 12 ชั่วโมง แทนที่จะส่งตัวขึ้นเครื่องบินกลับไปฮ่องกง จึงรู้สึกหวาดกลัวอย่างมาก แต่ โชคดีที่ไม่หายตัวไปเหมือนนายกุ้ย หมินไห่ เจ้าของสำนักพิมพ์ไมตี เคอร์เรนต์ ของฮ่องกง ซึ่งหายตัวไปอย่างปริศนาขณะท่องเที่ยวในไทยเมื่อปลายปี 2558 ก่อนปรากฏตัวอีกครั้งที่ประเทศจีนเมื่อเดือนก.พ.
ยูเอ็นกังวลปมสิทธิในไทย
ด้านนายนาธาน หลอ แกนนำขบวนการร่มเหลืองเรียกร้องประชาธิปไตยร่วมกับนายหว่อง และเพิ่งชนะการเลือกตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติฮ่องกง กล่าวว่า รัฐบาลไทยอาจไม่ต้องการให้นักเคลื่อนไหวต่างชาติเข้าประเทศ เพราะต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่ใหญ่หลวง ส่วนนายหว่องเป็นเพราะชื่อเสียงระดับนานา ชาติที่ช่วยเขาไว้ มิฉะนั้นแล้วรัฐบาลไทยอาจไม่เพียงส่งตัวกลับไปเท่านั้น พร้อมระบุหวังว่านายริมสกี หยวน รมว.ยุติธรรมฮ่องกง ซึ่งมีกำหนดเดินทางมาปฏิบัติงานในไทย จะหารือกับเจ้าหน้าที่ภาครัฐของไทยถึงประเด็นความปลอดภัย และสิทธิมนุษยชนของชาวฮ่องกง
ขณะเดียวกัน นายเจเรอมี ลอว์เรนซ์ โฆษกสำนักงานข้าหลวงใหญ่ ด้านสิทธิมนุษยชน แห่งสหประชาชาติประจำเอเชีย กล่าวว่า กรณีที่ทางการไทยกักขังนายโจชัว หว่อง ยิ่งทำให้มีความกังวลต่อการจำกัดสิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และการชุมนุมในประเทศ ไทยที่เพิ่มมากขึ้น
แอมเนสตี้ห่วงปัดกั้นเสรีภาพ
ขณะที่สำนักเลขาธิการใหญ่ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ออกแถลงการณ์กรณีนายโจชัว หว่องว่า สิ่งที่เกิดขึ้นตอกย้ำว่าทางการไทยเต็มใจปิดกั้นเสรีภาพในการแสดงออก ตลอดจนสะท้อนให้เห็นว่าทางการจีนใช้อิทธิพลกับไทย ซึ่งเป็นเรื่องน่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง การกัก ตัวและส่งกลับนายโจชัวเป็นเครื่องสะท้อน อีกครั้งหนึ่งว่ารัฐบาลทหารของไทยจะทำทุกวิถีทางเพื่อยับยั้งการพูดคุยเกี่ยวกับการเมืองในประเทศ ซึ่งนายโจชัว หว่อง เป็นนักศึกษาและนักกิจกรรมในฮ่องกง เขาตกเป็นที่สนใจไปทั่วโลกตั้งแต่ปี 2557 ในฐานะหนึ่งในผู้นำการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในฮ่องกงที่เรียกกันว่า “การปฏิวัติร่ม”
ทั้งนี้การเดินทางมาประเทศไทย เนื่องจากถูกเชิญให้ร่วมพูดในงานที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬา ลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในวันที่ 6 ต.ค. ซึ่งเป็นงานรำลึก 40 ปีเหตุการณ์ที่ตำรวจ ทหารและกองกำลังกึ่งทหารใช้ความรุนแรงปราบปรามนักศึกษาไทยเมื่อปี 2519 รัฐบาลไทยไม่ควรปล่อยให้ปัจจัยทางภูมิศาสตร์และการ เมืองอยู่เหนือพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชน และเส้นเขตแดนของประเทศไทยไม่ควรถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำหรับการปิดกั้นการพูดคุยเกี่ยวกับประชาธิปไตย ตลอดเรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับข้อกังวลทั้งในและต่างประเทศ
สำหรับสำนักข่าวในต่างประเทศ ทั้งเอพี เอเอฟพีและบีบีซี ต่างรายงานเหตุการณ์ เจ้าหน้าที่ไทยกักตัวนายโจชัว หว่อง คาสนามบินขณะเดินทางเข้าประเทศไทย เพื่อร่วมงานปาฐกถา
ร่มพรึบที่จุฬาฯ-สถานทูตจีน
ส่วนที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ กลุ่มนิสิตได้รวมตัวกันถือร่มแสดงกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ให้กำลังใจนายโจชัว หว่อง หลังถูกทางการไทยกักตัว ก่อนร่วมกันตะโกนว่า “Joshua Wong have a right to be here”
จากนั้นเวลา 16.00 น. ที่หน้าสถานเอก อัครราชทูตจีน ย่านรัชดาฯ กลุ่มประชาธิปไตยใหม่ ประกอบด้วย นายสิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ หรือจ่านิว นายรังสิมันต์ โรม น.ส.ชลธิชา แจ้งแร็ว น.ส.กรกนก คำตา และน.ส.ชนก นันท์ รวมทรัพย์ ถือร่มเป็นสัญลักษณ์รำลึกเหตุประท้วงร่มของฮ่องกง เดินทางมาอ่านแถลง การณ์คัดค้านการกักตัวนายโจชัว หว่อง
ขณะที่สโมสรนิสิตคณะรัฐศาสตร์ จุฬา ลงกรณ์มหาวิทยาลัย ออกแถลงการณ์ระบุว่าการกระทำของรัฐบาลขัดต่อสิทธิมนุษยชน และแสดงท่าทีไม่เห็นด้วยกับการกระทำของรัฐบาลต่อกรณีนี้ เนื่องจากกิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมวิชาการ ไม่ใช่การเคลื่อนไหวทางการเมือง โดยสโมสรนิสิตคณะรัฐศาสตร์ ยังเรียกร้องให้รัฐบาลเคารพสิทธิในการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออกทางวิชาการของเยาวชนด้วย
บิ๊กตู่ชี้แค่บินผ่าน-ปัดกักตัว
วันเดียวกัน ที่จ.พระนครศรีอยุธยา พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯ และหัวหน้าคสช. กล่าวถึงกรณีนี้ว่า เขาบินผ่านไปแล้ว กลับไปจีนแล้ว เจ้าหน้าที่พากลับในทันที เป็นแค่การบินผ่าน ส่วนเหตุผลเป็นเรื่องของรัฐบาลจีน ทางการฮ่องกงกับจีนเป็นรัฐบาลเดียวกัน มีการจัดการดูแล เรื่องนี้ไม่ใช่กักตัว แค่การบินผ่าน โดยเจ้าหน้าที่ขอรับตัวไปเลย จึงเป็นเรื่องของเจ้าหน้าที่ทางการจีน อย่าไปยุ่งกับเขามาก เพราะเขาเป็นคนจีนเหมือนกัน ไม่ว่าจะฮ่องกงหรือจีนแผ่นดินใหญ่
เมื่อถามว่าทางการไทยจะทำลักษณะนี้บ้างหรือไม่ พล.อ.ประยุทธ์กล่าวว่า “ก็เขาไม่ให้คืนนี่ ขอคนคืนตั้งหลายคนแล้วยังไม่เห็นให้มาเลย”
เมื่อถามว่านักศึกษาไทยยังเคลื่อนไหวอยู่ เกรงบานปลายหรือไม่ พล.อ.ประยุทธ์ปฏิเสธว่า ไม่บานปลาย อยู่ที่สื่อและพวกเราทุกคนว่าจะทำให้บานปลายหรือไม่ ถ้าเราไม่สนใจหรือสนใจบ้างเล็กน้อย ไม่ทำให้บ้านเมืองเสียหาย ก็ไม่ได้ว่าอะไร แต่ถ้าพูดให้รัฐบาลเสียหาย เวลานี้เห็นว่าไม่สมควร เพราะเป็นเวลาที่ประเทศเดินหน้าเข้าสู่ประชาธิปไตย จะมา บอกว่าเราไม่เป็นประชาธิปไตยไม่ถูก
“สื่อเองรู้ว่ามีความพยายามดึงไปสู่เหตุ การณ์ 6 ตุลา 2519 แล้วจะไปขยายทำไม ต้องการแบบนั้นอีกหรือ ก็รู้ว่าเขาทำอะไรอยู่ ทุกเรื่องที่วุ่นไปหมดวันนี้เพราะอะไร แล้วอะไรจะเกิดขึ้น” พล.อ.ประยุทธ์กล่าว
เมื่อถามว่าสถานการณ์ตอนนี้เหมาะจะจัดกิจกรรมรำลึกเหตุเดือนตุลาฯ หรือไม่ พล.อ. ประยุทธ์กล่าวว่า ก็จัดไป เป็นสิทธิของ ประชาชน ตนเคารพ จัดได้ แต่อย่าทำให้วุ่น วาย จัดงานอย่างเดียว อย่าไปปลุกระดม เพราะ ประวัติศาสตร์มีไว้ให้รำลึก มีไว้ให้ภูมิใจ และมีไว้เพื่อไม่ให้เกิดขึ้นอีก ถ้าไม่มีคนตาย
คสช.แจงสุ่มเสี่ยงวุ่นวาย
ด้าน พ.อ.วินธัย สุวารี โฆษกคสช. กล่าวว่า หลังคสช.ได้รับข้อมูลอย่างเป็นทางการจากสตม. ในการพิจารณาการเข้าเมืองของนายโจชัว หว่อง ซึ่งจากเหตุผลการเข้ามาในไทยของนายโจชัว หว่อง อาจไม่ตรงกับวัตถุ ประสงค์ของนักท่องเที่ยวทั่วไป โดยเฉพาะการจะเข้ามาเพื่อเข้าร่วมกิจกรรมการแสดงความคิดเห็นในไทย อาจสุ่มเสี่ยงต่อความไม่เรียบร้อยในมุมต่างๆ โดยเฉพาะพฤติกรรมในอดีตที่ผ่านมา ยิ่งกรณีที่อาจมาใช้ประเทศ ที่สามเคลื่อนไหว จึงอาจเกิดความเข้าใจผิดจนเกิดเหตุบานปลาย เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงคสช.จึงจำเป็นต้องให้สตม.ดำเนินการส่งกลับนาย โจชัว หว่อง คืนประเทศต้นทาง
ที่ ตร. พ.ต.อ.กฤษณะ พัฒนะเจริญ รองโฆษกตร. กล่าวว่า สำหรับงานปาฐกถาในหัวข้อการเมืองของคนรุ่นใหม่ ที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในวันที่ 6 ต.ค. จัดได้ตามปกติ จนถึงขณะนี้ไม่สั่งห้าม โดยตำรวจสันติบาลอยู่ระหว่างตรวจสอบเนื้อหากิจกรรมว่าเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายหรือไม่ พร้อมจัดกำลังตำรวจทั้งในและนอกเครื่องแบบไปดูแล
