เสรี ลั่นนาทีนี้ ‘รัฐบาลปรองดอง–นายกฯคนนอก’เกิดได้ทั้งนั้น แต่ต้องไม่มี ก้าวไกล

สว.เสรี ชี้ช่องใช้เสียง 2 ใน 3 ของรัฐสภา ชงชื่อซ้ำโหวตนายกฯได้ ระบุ ข้อบังคับข้อที่ 41 ไม่ทำให้เดดล็อก เสนอชื่อ ‘พิธา’ ได้ แต่ติดเรื่องคุณสมบัติ ลั่นนาทีนี้ทั้ง ‘รัฐบาลปรองดอง–นายกฯคนนอก’ เกิดขึ้นได้ทั้งนั้น แต่ต้องไม่มี ก้าวไกล

เมื่อวันที่ 24 ก.ค.2566 ที่รัฐสภา นายเสรี สุวรรณภานนท์ สว. ให้สัมภาษณ์ถึงความกังวลลงมติเลือกนายกรัฐมนตรี ในวันที่ 27 ก.ค.ว่า แม้พรรคก้าวไกลจะประกาศอยู่กับพรรคเพื่อไทยอย่างไร แต่ทั้งหมดขึ้นอยู่กับพรรคเพื่อไทยจะตัดสินใจ

เมื่อถามถึงที่ประชุมรัฐสภาวางมาตรฐานเกี่ยวกับการใช้ข้อบังคับการประชุมรัฐสภา ข้อที่ 41 ห้ามเสนอชื่อซ้ำเป็นรอบสองในสมัยประชุมเดียวกัน ทำให้พรรคเพื่อไทยกังวล เสนอชื่อแล้วจะไม่ผ่านความเห็นชอบ นายเสรี กล่าวว่า เรื่องนี้ไม่เดดล็อก วันประชุมรัฐสภาเมื่อวันที่ 19 ก.ค.นั้นเวลาน้อย ตนพยายามอธิบายแล้วว่า สิ่งสำคัญต้องยึดรัฐธรรมนูญ มาตรา 272 วรรคสอง บัญญัติชัดเจนเสนอชื่อได้หนึ่งครั้ง เสนอชื่อซ้ำไม่ได้ เพราะระบุว่าไม่อาจแต่งตั้งชื่อนายกฯ ในบัญชีพรรคการเมืองได้ตามมาตรา 88

เมื่อไม่มีใครเสนอคนในบัญชีต่อที่ประชุมรัฐสภาแล้ว เขาจึงบัญญัติไว้ในวรรคสอง ให้ยกเว้นเสนอชื่อคนในบัญชี เมื่อยกเว้นได้ รัฐธรรมนูญเขียนต่อไว้ว่าจะเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบคนในบัญชีก็ได้ แปลว่าจะเอาคนนอกหรือคนในบัญชีเดิมก็ได้ แต่ต้องดำเนินการให้หมดบัญชีก่อน แล้วค่อยใช้เสียง 2ใน 3 ของสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสองสภา หรือ 500 เสียง เพื่อยกเว้นหลักการตามวรรคหนึ่ง

“ชื่อในบัญชีเดิมเสนอซ้ำได้ แต่ต้องหลังจากที่ประชุมเห็นพ้องกันแล้วด้วยเสียง 2ใน3 ไม่ต้องทะเลาะกันเรื่องข้อบังคับ นั่นเป็นเพียงส่วนประกอบ บัญญัติเพื่อให้กระบวนการเสนอญัตติทำได้โดยสะดวก ราบรื่น ที่บอกว่าข้อบังคับฯข้อ 41 เขียนไว้ว่า เว้นแต่ประธานจะเห็นว่ามีเหตุการณ์เปลี่ยนแปลง คำว่าเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่หมายถึงการอยากจะคิดหรือจะทำอะไรก็ได้ แต่หมายถึงเสียงที่ประชุมรัฐสภา 2ใน3 บอกไม่ใช้บัญชีเดิม” นายเสรี กล่าว

เมื่อถามว่าที่ประชุมสามารถใช้ข้อบังคับฯ ยกเว้นการใช้ข้อบังคับฯข้อที่ 41 ได้หรือไม่ นายเสรี กล่าวว่า ไม่ได้ เพราะข้อที่ 41 เป็นหลักการทั่วไปของญัตติ เมื่อจะเสนอญัตติใดในรัฐสภา เป็นเรื่องที่เสนอโดยรวมๆอยู่แล้ว

เมื่อถามย้ำว่าถ้าได้เสียง 2 ใน 3 แล้ว เสนอชื่อนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล เป็นนายกฯได้หรือไม่ นายเสรี กล่าวว่า ได้ แต่ถ้านายพิธา ไปติดเรื่องคุณสมบัติรัฐธรรมนูญก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง

ต่อข้อถามว่าโอกาสเกิดรัฐบาลปรองดองจะเป็นไปได้หรือไม่ นายเสรี กล่าวว่า เป็นไปได้ทั้งนั้น แต่อาจไม่ใช่การรวมทุกพรรค จะมีเพียงพรรคก้าวไกลที่อาจไม่ได้เข้าร่วม เพราะเป็นพรรคที่มีจุดยืนแตกต่างจากพรรคอื่นๆ ส่วนการเปิดทางนายกฯคนนอกก็มีโอกาสเกิดได้เช่นกัน แต่อยู่ที่พรรคการเมืองตกลงร่วมกันว่าจะเห็นด้วยหรือไม่ และต้องได้เสียงสส. เกิน 251 เสียงขึ้นไป