เศรษฐา เตรียมคุยทูตอิสราเอล หาช่องทางช่วยคนไทย-ตัวประกัน วอนสายการบินเอกชนช่วยอพยพ ประสานประเทศที่สามพักชั่วคราว เพื่อความรวดเร็วนำออกจากพื้นที่เสี่ยง
เมื่อเวลา 17.50 น. วันที่ 12 ต.ค. ที่กระทรวงการต่างประเทศ นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี และรมว.คลัง แถลงภายหลังเป็นประธานการประชุม เพื่อเตรียมการอพยพคนไทยที่ได้รับผลกระทบจากสถานณ์ความไม่สงบในอิสราเอล ครั้งที่ 5/2566 ว่า ตนเดินทางกลับจากต่างประเทศถึงท่าอากาศยานทหาร 2 กองบิน 6 ดอนเมือง ก็เดินทางมาประชุมที่กระทรวงการต่างประเทศทันที เพราะมีความกังวลถึงความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและทางฮามาส ซึ่งขยับความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ โดยมีพี่น้องชาวไทยอยู่ในเขตอันตรายแสดงเจตจำนงมาแล้วประมาณ 6,000 คน และวันนี้เป็นนิมิตหมายอันดีที่ได้กลับเข้ามากลุ่มแรก แต่ยังมีอีกเยอะมาก ซึ่งเราต้องลำเลียงกลับเข้ามา แต่มีความเข้าใจดีถึงความเป็นห่วงเป็นใยญาติพี่น้องและความกังวลของผู้ที่อยู่ในจุดนั้น ซึ่งมีหลายเรื่องหลายปัญหา
นายเศรษฐา กล่าวว่า อีกปัญหาคือเรื่องการบินที่จะบินเข้าไป ซึ่งปัจจุบันนี้วันๆ หนึ่งเราได้ไม่ถึง 1 เที่ยว จึงพูดคุยกันว่าทางกองทัพบกและกองทัพอากาศจะเอาซี 130 และแอร์บัสเอ 340 เริ่มบินเข้าไป โดยวันแรกจะออกจากประเทศไทยในวันที่ 14 ต.ค. ซึ่งจะมีคนไทยเดินทางกลับเข้ามาประมาณ 140 คนและขนเสบียงไปให้ด้วย แต่สั่งการไปว่าลำเดียวไม่พอและมีอีกทีในวันที่ 20 ต.ค.กว่าๆ นั้น เป็นอะไรที่น้อยมากและช้ามาก ในที่ประชุมเห็นร่วมกันว่าให้สั่งการเตรียมตั้งแต่วันนี้ไป จะให้เครื่องบินพร้อมตั้งแต่วันนี้ โดยที่นกแอร์จะมีให้ 2 ลำและแอร์เอเชียมีให้ 2 ลำ
นายเศรษฐา กล่าวว่า ส่วนการบินไทยในวันที่ 13 ต.ค.จะให้คำตอบว่าจะมีให้ได้หรือไม่ ซึ่งจริงๆ แล้วในบางเรื่องที่เราคิดว่าบินออกไปได้เลยคือไม่ใช่ เพราะจะเป็นเที่ยวบินพิเศษต้องผ่านน่านฟ้าถึง 10 ประเทศ ซึ่งในอดีตในวาระปกติต้องใช้เวลาประมาณเป็นเดือนกว่าจะขอบินผ่านน่านฟ้าของแต่ละประเทศได้ กระทรวงการต่างประเทศให้ความกรุณาเร่งขึ้นเป็น 2 วัน แสดงว่าถ้าวันนี้หากตกลงว่าจะใช้เครื่องบินบินออกไปต้องมีการเจรจาทันที ซึ่งต้องใช้เวลาอย่างเร็วที่สุด 48 ชั่วโมง กว่าจะบินออกได้ จึงสั่งการไปว่าขอให้เตรียมความพร้อมเครื่องบินทั้ง 4 ลำนี้ บวกอีกกี่ลำก็ตามจากการบินไทย ตรงนี้ได้สั่งการขอให้เป็นความสำคัญสูงสุด
นายเศรษฐา กล่าวว่า ทูตไทยประจำอิสราเอลแจ้งมาว่าความพร้อมในการที่คนไทยจะพร้อมเดินทางออกมา มีความพร้อมที่จะนำคนไทยออกมาจากจุดเสี่ยงทั้งหลายได้ประมาณวันละ 200 คน จะเฉลี่ยแล้ววันละลำ สามารถลำเลียงออกมาได้ หากคิดง่ายๆ ถ้าวันละลำต้องใช้เวลาอีกประมาณเกือบเดือนกว่าจะลำเลียงออกมาหมด ดังนั้นต้องคิดวิธีในการที่จะทำให้รวดเร็วขึ้น โดยมีปัญหาเรื่องงานเอกสาร ซึ่งบางท่านอาจมีพาสปอร์ต หายไป จึงสั่งการกับทูตไปในเรื่องงานเอกสารให้เป็นเรื่องรอง แต่ให้เรื่องความปลอดภัยสูงสุดเป็นเรื่องสำคัญ โดยนายปานปรีย์ให้ข้อคิดว่าหากเราไม่ต้องบินจากอิสราเอล บินออกไปที่ไคโรหรือประเทศที่สามที่อยู่ใกล้ๆ เพื่อนำคนไทยออกไปก่อนและเตรียมความพร้อมที่จะขนถ่ายกลับมาอีกที ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะสามารถทำให้เร็วขึ้นได้ ตรงนี้ทางทีมงานกำลังพิจารณากันอยู่
นายเศรษฐา กล่าวว่า แต่มีมุมหนึ่งที่สร้างความยากขึ้นอีกว่า หากไปพักประเทศที่สาม หากไม่มีเอกสารเขาจะให้เข้าประเทศหรือไม่ อันนี้เป็นเรื่องหนึ่งที่มีความละเอียดอ่อนทางการทูตที่เราต้องพิจารณาด้วย เจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงกระทรวงการต่างประเทศก็จะส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปเพิ่ม โดยมีเจ้าหน้าที่จากสถานทูตใกล้เคียง ก็พยายามจะเข้าไปช่วยดำเนินงานทางด้านเอกสาร แต่ยืนยันว่างานทางเอกสารจะไม่เป็นประเด็นในการที่จะไม่ให้พี่น้องคนไทยกลับมา ตนสั่งการไปลำดับสูงสุดในเรื่องการนำพี่น้องกลับมา ถือเป็นเรื่องที่สำคัญสุดและทุกหน่วยงานรับทราบ และรัฐมนตรีหลายท่านก็อยู่ในที่ประชุมนี้ด้วย เรื่องการพิจารณาในแง่ของการลำเลียงคนออกมาทางบกก็คิดอยู่ แต่ก็เจอปัญหาใหญ่เพราะต้องผ่านดินแดนกาซ่าจึงไม่สามารถผ่านออกมาได้ อย่างไรก็ตามยังเฝ้ามอนิเตอร์อยู่ในทางเรือ แต่ก็ต้องเดินทางเส้นทางรถออกมาก่อน ซึ่งตรงนี้เป็นเรื่องใหญ่ที่ต้องคำนึงถึงตลอดเวลา
“วันนี้ก็วิงวอนหากสายการบินเอกชนไหนที่พอจะช่วยได้ มีเครื่องบินเหลืออยู่ก็หวังว่าคงจะมาร่วมด้วยช่วยกันตรงนี้ และกระทรวงการต่างประเทศก็พร้อมที่จะประสานบินผ่านน่านฟ้าในหลายประเทศ เพราะถือเป็นภาวะสงคราม ยืนยันว่าสถานการณ์ยังไม่ดีขึ้น แต่รัฐบาลให้ความเป็นห่วงและสำคัญอย่างยิ่งสำหรับเรื่องนี้”นายเศรษฐากล่าว
เมื่อถามถึงความพยายามในการเจรจา ขอปล่อยตัวประกันแรงงานคนไทย นายกฯ กล่าวว่า มีความพยายามในการเจรจาทุกช่องทางที่ทำได้ ซึ่งเป็นเรื่องของความมั่นคงขออนุญาตไม่เผยแพร่ แต่ขอให้มั่นใจว่าเราเจรจาทุกช่องทาง
เมื่อถามย้ำว่าถือเป็นสัญญาณบวกใช่หรือไม่ นายกฯ กล่าวว่า เรามีความหวัง ต้องพยายาม ต้องกดดัน เพราะเราเป็นประเทศที่ไม่ได้อยู่ในความขัดแย้ง และต้องยอมรับว่าถ้าดูตารางผู้เสียชีวิตทั้งหมดเป็นเรื่องที่น่าเศร้าใจ ว่าประเทศไทยไม่ได้เป็นประเทศที่ขัดแย้ง แต่กลับมีความสูญเสีย 20 กว่ารายแล้ว เชื่อว่าหลายประเทศก็ให้ความเห็นใจ ในเรื่องของการที่จะได้รับการอำนวยความสะดวกจากหลายประเทศในการขอผ่านน่านฟ้า เราก็ขอวิงวอนและขอยืนยันว่าเราทำเต็มที่
เมื่อถามต่อว่าเครื่องบินการบินไทยมีข้อติดขัดอะไรที่ยังไม่สามารถระบุจำนวนเครื่องบินว่าจะส่งไปได้จำนวนเท่าไหร่ นายกฯ กล่าวว่า ก็น่าเห็นใจการบินไทย เพราะเขาไม่มีเครื่องบินไปอิสราเอล ซึ่งเป็นเรื่องของงานเอกสารมากกว่าเรื่องเครื่องบินที่ถูกประกันไว้ แต่เขาอาจจะช่วยอีกทางหนึ่ง โดยไม่ต้องไปบินลงกรุงเทลอาวีฟ แต่ไปบินลงประเทศใกล้เคียง และให้สายการบินอื่น บินออกมาและเราไปรับจากที่นั่น ซึ่งตนเชื่อว่าการบินไทยมีความตระหนักดีถึงความเดือดร้อนของแรงงานทุกคน ซึ่งเมื่อสักครู่ตนสั่งการทางอ้อม เพราะสั่งทางตรงไม่ได้ จึงสั่งการทางอ้อมว่าให้คำนึงถึงเรื่องนี้เป็นพิเศษ ซึ่งดูในที่นี้แล้วรัฐมนตรีหลายท่านก็หน้าอิดโรยพอสมควร เรื่องนี้เป็นเรื่องของแรงบันดาลใจที่เรามีคนติดอยู่ที่นั่น 5,000 คน ที่ต้องการความช่วยเหลืออยู่ ซึ่งตนเชื่อว่าคณะรัฐมนตรี (ครม.) รัฐบาลและกระทรวงต่างประเทศทำงานอย่างเต็มที่
เมื่อถามว่าเจ้าหน้าที่ทูตฯที่ส่งไปเพิ่มเติมมีหน้าที่หลักคือ ช่วยเหลือคนไทยในอิสราเอลใช่หรือไม่ นายกฯ กล่าวว่า หน้าที่หลักคือหน้าที่ในการช่วยเหลือเบื้องต้นให้คนไทยออกมาโดยเร็วที่สุด ปลอดภัยที่สุด เพราะการเดินทางในประเทศอิสราเอลยังไม่ปลอดภัย ถนนหลายสายถูกบล็อก ซึ่งจะต้องมีการเชื่อมต่อและพูดคุยระหว่างหน่วยงานความมั่นคงให้อำนวยความสะดวกให้ สุขฝ่ายและผู้บัญชาการทหารสูงสุด (ผบ.ทสส.)ก็พยายามอย่างเต็มที่
เมื่อถามว่าความคืบหน้าผบ.ทสส. ได้ประสานขอกำลังจากอิสราเอล เพื่อช่วยลำเลียงคนไทยในอิสราเอลทางรถยนต์อย่างไรบ้าง นายกฯ กล่าว่า ทุกหน่วยงานกำลังดำเนินการอยู่ ซึ่งทูตฯ ได้ประสานมาว่าเริ่มมีสัญญาณที่ดี เรื่องหนึ่งที่ตนเชื่อว่าญาติผู้สูญเสียก็มีความกังวล ว่าเมื่อไหร่จะรับศพกลับมาเพื่อบำเพ็ญกุศล ทั้งนี้รัฐบาลและกระทรวงการต่างประเทศไม่ได้นิ่งนอนใจ เรามีความพยายามอย่างเต็มที่ และเมื่อสักครู่ก็ได้พูดคุยกับทูตฯ ซึ่งทูตฯ ก็บอกว่าก็เร่งและกดดันทางอิสราเอลอยู่ และเรื่องของการชันสูตรศพ รวมถึงเรื่องเงินชดเชย ซึ่งการเสียชีวิตในภาวะสงครามประเทศอิสราเอลจะมีเงินชดเชยให้ส่วนหนึ่ง แต่ถ้าเรานำศพกลับมาก่อนโดยที่ไม่มีการออกหลักฐาน อาจจะเคลมเงินได้ช้า ยืนยันว่ากระทรวงการต่างประเทศดูครบทุกมิติ เราพยายามทำให้ดีที่สุด
เมื่อถามว่าในวันที่ 13 ต.ค.นายกฯหารือกับน.ส.ออร์นา ซากิฟ เอกอัครราชทูตรัฐอิสราเอลประจำประเทศไทย ที่ทำเนียบรัฐบาล จะมีการพูดคุยในประเด็นใดเป็นพิเศษเพิ่มเติมหรือไม่ นายกฯกล่าวว่า ก็ต้องขอความเห็นใจ ซึ่งการพูดคุยจะพูดคุยว่าเราต้องการความช่วยเหลือด้านไหนบ้าง อย่างที่บอกว่าเราไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้ง และเรามีความสูญเสียสูงที่สุด ไม่ว่าจะเรื่อง การลำเลียงศพออกมา หรือการเจรจาเรื่องตัวประกัน และเรื่องการลำเลียงแรงงานไทยที่ต้องการกลับประเทศ ไปอยู่ในสถานที่ปลอดภัยและไปถึงสนามบินให้เร็วที่สุด รวมถึงเรื่องการเปิดน่านฟ้าให้เครื่องบินบินเข้าได้ ทั้งนี้ จะพูดคุยในทุกเรื่องและคงมีการพูดคุยเจรจากัน ตนเชื่อว่าความลำบากความสูญเสียและความรุนแรง ทุกคนทราบอยู่แล้วว่าไม่มีใครอยากให้เกิด และพยายามแก้ไขปัญหาโดยสันติวิธีและรวดเร็วที่สุด
เมื่อถามอีกว่าได้ประสานสายการบินของประเทศอิสราเอลหรือไม่ เพราะวันนี้ 15 คนไทยที่เดินทางกลับเดินทางด้วยเครื่องบินสายการบินของอิสราเอลที่มีการติดตั้งระบบป้องกันขีปนาวุธ นายกฯ กล่าวว่า วันนี้ก็มีการพูดคุยกัน และอิสราเอลก็มีเครื่องบินของเขาที่ไปเอาคนกลับมาจากต่างประเทศ และกลับออกไปใหม่จังหวะที่กลับออกไปใหม่นั้น ก็เป็นอีกทางเลือกที่อาจจะให้คนไทยบินออกไปประเทศที่เขาจะไปรับคนของเขา และเราส่งเครื่องบินไปรับในประเทศที่ไม่อันตราย ก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ทางกระทรวงการต่างประเทศกำลังพิจารณาอยู่ ซึ่งสิ่งที่เราภาวนาอยู่คือไม่อยากให้ สถานการณ์เลวร้ายไปกว่านี้ หรืออย่างน่านฟ้าปิดหรือมีสถานการณ์รุนแรงเกิดขึ้นมากกว่าที่เป็นอยู่เพราะปัจจุบันมันก็แย่อยู่แล้ว
เมื่อถามว่ามีคนไทยอยู่ในพื้นที่สีแดงในอิสราเอล หลายคนแจ้งมาว่าถูกนายจ้างบังคับ ทำงานท่ามกลางสถานการณ์ที่แย่ นายกฯกล่าวว่า แรงงานไทยที่อยู่ในพื้นที่สีแดง ที่ถูกนายจ้างบังคับให้ทำงาน เขาร้องเรียนมาและในวันที่ 13 ต.ค.ก็จะมีการพูดคุยกันในเรื่องนี้ เพราะเรื่องนี้ถือเป็นเรื่องที่สำคัญในเรื่องของสิทธิมนุษยชน และควรคำนึงถึงเรื่องความปลอดภัยเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด ซึ่งต้องพูดคุยให้ชัดเจนเพื่อให้ช่วยกันอย่างเต็มที่ ยืนยันว่าจะทำให้ดีที่สุด เข้าเท่าที่สามารถทำได้และสั่งการขั้นสูงสุดว่าเรื่องการอพยพคนไทยเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด เรื่องเอกสารเป็นเรื่องรอง
ด้านนายจักรพงษ์ แสงมณี รมช.ต่างประเทศ เปิดเผยว่า วันที่ 13 ต.ค.ทางกระทรวงการต่างประเทศ จะเชิญ 3 ตัวแทนสายการบินพาณิชย์ ทั้งการบินไทย แอร์เอเชีย นกแอร์ มาพูดคุย เพื่อขอเพิ่มสายการบินในการรับคนไทยในอิสราเอลกลับประเทศไทย ซึ่งคาดว่าจะมีข่าวดี เราต้องเร่งนำคนไทยกลับมาให้เร็วที่สุด เป็นไปตามที่นายกรัฐมนตรีได้กล่าวไว้ คือถ้าเป็นไปได้จะนำไปพักไว้ที่ประเทศที่สาม แต่อาจต้องประสาน แต่เนื่องจากเรื่องของเอกสารอาจจะมีไม่ครบ จะเป็นปัญหาได้ อย่างไรก็ตามกระทรวงการต่างประเทศส่งเจ้าหน้าที่ทางจากส่วนกลางและบริเวณโดยรอบอิสราเอลไปเพิ่มอีกประมาณ 20 ราย รวมทั้ง บุคลากรได้มีการจ้างบุคลากรท้องถิ่น เพื่อไปช่วยอำนวยความสะดวกของเอกสารให้กับคนไทย
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันที่ 13 ต.ค. เวลา 08.45 น. นายกรัฐมนตรี มีกำหนดการหารือกับ น.ส.ออร์นา ซากิฟ เอกอัครราชทูตรัฐอิสราเอลประจำประเทศไทย ที่ห้องสีม่วง ตึกไทยคู่ฟ้า ทำเนียบรัฐบาล
เข้าร่วม : ข่าวสด Broadcast Channel