นันทนา มองเป็นเรื่องลำบาก หลัง 11 ว่าที่ รมต. มีชนักติดหลัง ชี้ต้องลดอำนาจ ศาลรัฐธรรมนูญตัดสิทธิ์การเมือง-ยุบพรรค ล้นเกินจนเบียดบังนิติบัญญัติ-บริหาร โอดถ้าใช้จริยธรรมตัดสิน คงต้องฟูมฟักตั้งแต่เกิด
เมื่อวันที่ 2 ก.ย.2567 ที่รัฐสภา น.ส.นันทนา นันทวโรภาส สว. ให้สัมภาษณ์ถึงอดีต สว.ตั้งข้อสังเกตว่าว่าที่รัฐมนตรี 11 คน อาจมีปัญหาเรื่องคุณสมบัติ เนื่องจากคดีติดอยู่ในองค์กรอิสระว่า การตรวจสอบคุณสมบัติผู้มาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ต้องตรวจสอบอย่างเข้มข้น เพราะตั้งพลาดเพียงคนเดียว อาจหมายถึงผู้ที่แต่งตั้งจะต้องพ้นจากตำแหน่ง
ตนเห็นว่าตรงนี้เป็นปัญหาในเชิงโครงสร้าง เพราะองค์กรอิสระมีอำนาจกว้างขวาง และอำนาจล้นเกินฝ่ายบริหาร สามารถปลดผู้นำสูงสุดของรัฐบาลได้ รวมถึงยังล้นเกินมาถึงฝ่ายนิติบัญญัติ สามารถยุบพรรคการเมืองได้ ดังนั้น ทางแก้คือ การยกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ให้จำกัดขอบเขตขององค์กรอิสระ เพื่อไม่ให้มีอำนาจล้นเกิน และยึดหลักการคานอำนาจระหว่างกัน การคานและถ่วงดุลอำนาจกันและกัน
ส่วนบทบัญญัติในขณะนี้ ทำให้ประเทศเดินหน้าต่อไปไม่ได้ใช่หรือไม่ น.ส.นันทนา ระบุว่า เป็นเรื่องลำบาก เพราะเรื่องจริยธรรม เป็นการตรวจสอบบุคคลในสาขาอาชีพของตัวเอง ซึ่งโทษจะเป็นไปอย่างเหมาะสม แต่โทษผิดจริยธรรมร้ายแรงที่ถึงขั้นตัดสิทธิ์ตลอดชีวิตตามรัฐธรรมนูญ หรือเรียกว่าใบดำนั้น ตนยังสงสัยว่าได้สัดส่วนกับความผิด หรือสิ่งที่ถูกตีความว่าเป็นจริยธรรมที่ผิดพลาดไปหรือไม่ จึงเห็นว่าควรต้องหันกลับมาทบทวน โดยเฉพาะเรื่องโทษให้เป็นไปตามสัดส่วนที่เหมาะสม
เมื่อถามว่าดีหรือไม่ที่ในครั้งนี้ จะทำให้การตรวจสอบผู้ที่มาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีเข้มข้นขึ้น น.ส.นันทนา กล่าวว่า ความจริงเรื่องคุณสมบัติของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง เราก็อยากได้คนที่มีประวัติที่สะอาด ซื่อสัตย์สุจริต พร้อมๆกับคุณสมบัติด้านอื่น เช่น ความรู้ความสามารถและศักยภาพด้านต่างๆ แต่ไม่ใช่การตรวจสอบภูมิหลัง แล้วนำมาเป็นดัชนีชี้วัดเพียงตัวเดียวในการขึ้นดำรงตำแหน่ง
ถ้าเป็นเช่นนี้ หมายความว่าคนที่จะขึ้นดำรงตำแหน่งคงต้องฟูมฟักกันตั้งแต่เกิด คุณสมบัติไม่ด่างพร้อยหรือมีอะไรเสียหาย ซึ่งการวินิจฉัยแบบนี้ และบทลงโทษถือว่าไม่ได้สัดส่วน ไม่ควรย้อนพฤติกรรมในอดีตมาชี้ว่ามีพฤติกรรมผิดจริยธรรมร้ายแรง ดังนั้น ควรต้องปรับปรุงแก้ไขให้เหมาะสมและได้สัดส่วน แต่ยอมรับว่าควรต้องมีบทบัญญัติจริยธรรม จะบอกว่าไม่สนใจเรื่องนี้ก็ไม่ได้ ไม่ควรตรวจสอบการเฉพาะเรื่องเล็กเรื่องน้อย
เมื่อถามว่าอะไรเป็นเรื่องเล็กน้อย และกรณีนายพิชิต ชื่นบาน ถือว่าเล็กน้อยหรือไม่ น.ส.นันทนา กล่าวว่า กรณีนายพิชิต เป็นตัวอย่างหนึ่งที่หัวหน้ารัฐบาลมองว่าอาจจะไม่ร้ายแรงที่จะตั้งเข้ามาได้ หรือกรณีของนักการเมืองอีกหลายคนที่ถูกตัดสิทธิ์ตลอดชีวิต ด้วยเหตุการณ์ที่ทำมาในอดีต และไม่ได้สัมพันธ์กับสิ่งที่ทำในปัจจุบัน ตนคิดว่าไม่เป็นธรรมกับผู้ที่ได้รับโทษนั้น