กมธ.ป.ป.ช. เชิญ ‘นฤมล’ แจงแผนพิมพ์แบบเรียนปี 69 – เช่าคลาวด์ รวม 3.8 พันล้าน ข้องใจยังอนุมัติงบให้ องค์การค้า สกสค. ทั้งที่ค้างหนี้ค่าลิขสิทธิ์ สพฐ. 219 ล้าน
วันที่ 29 ต.ค. 2568 ที่รัฐสภา นายปรีติ เจริญศิลป์ สส.นนทบุรี พรรคประชาชน ในฐานะรองประธานคณะกรรมาธิการการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ (กมธ.ป.ป.ช.) สภาผู้แทนราษฎร เปิดเผยว่า ในการประชุม กมธ.วันนี้ ที่มี นายอภิชาติ ตีรสวัสดิชัย สส.สกลนคร พรรคเพื่อไทย ในฐานะประธาน กมธ.เป็นประธานในที่ประชุม ได้มีมติเชิญ นางนฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รมว.ศึกษาธิการ เข้าร่วมประชุมกับ กมธ.ในวันที่ 5 พ.ย.69 เพื่อให้ข้อมูลใน 2 กรณี ได้แก่
1.แนวทางการจัดพิมพ์หนังสือแบบเรียนปีการศึกษา 2569 ของกระทรวงศึกษาธิการ หลังได้อนุมัติงบประมาณ 1,010 ล้านบาทให้องค์การค้าของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา (องค์การค้าของ สกสค.) เป็นผู้ดำเนินการเหมือนหลายปีที่ผ่านมา ทั้งที่เกิดความไม่ชอบมาพากลมาโดยตลอด นอกจากนี้จะสอบถามถึงแนวทางแก้ปัญหากรณีที่องค์การค้าฯ ค้างชำระค่าลิขสิทธิ์หนังสือแบบเรียนให้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) มากว่า 10 ปี เป็นเงินกว่า 219 ล้านบาทด้วย
2.กรณีโครงการเช่าใช้คลาวด์ (Cloud) ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) วงเงินงบประมาณ 2.8 พันล้านบาท ที่มีผู้ร้องเรียนว่า การกำหนดเงื่อนไขในร่างทีโออาร์เข้าข่ายล็อกสเปก และเหตุใดจึงรื้อกลับมาดำเนินการใหม่ ทั้งที่หลังเคยถูกรัฐบาลที่แล้วยกเลิกไปแล้ว
“กมธ. หวังว่า อาจารย์นฤมลจะเห็นความสำคัญ ตอบรับมาแลกเปลี่ยนข้อมูลกับทาง กมธ.ฯ โดยเฉพาะส่วนของ องค์การค้าของ สกสค. ที่ถูกกรมบัญชีกลางชี้ว่ากระทำผิดมาตรา 8 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ (พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560) ถึง 7 เรื่อง เฉพาะแค่โครงการพิมพ์แบบเรียนปี 2568 ปีเดียว ไม่แน่ใจว่า รมว.ศึกษาฯ ทราบข้อมูลส่วนนี้หรือไม่ เพราะเพิ่งอนุมัติให้องค์การค้าฯ เป็นผู้ดำเนินการจัดจ้างเอกชนพิมพ์แบบเรียนอีก เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น”
นายปรีติ กล่าวต่อว่า จากการติดตามตรวจสอบองค์การค้าฯ มาต่อเนื่อง ไม่เข้าใจว่าเหตุใด กระทรวงศึกษาถึงยังนิ่งเฉยกับองค์การค้าฯ ที่ทั้งผลประกอบการที่ขาดทุนทุกปี และยังถูกร้องเรียนความไม่ชอบมาพากล ถูกกรมบัญชีกลางชี้ว่า กระทำผิดกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างถึง 7 เรื่องในปีเดียว และทราบว่ายังมีคดีความถูกเอกชนฟ้องร้องอยู่หลายคดีด้วย
นายปรีติ กล่าวอีกว่า ในการประชุม กมธ.ฯ สัปดาห์ก่อน เมื่อวันที่ 22 ต.ค. ได้เชิญผู้แทน สพฐ.ในฐานะเจ้าของลิขสิทธิ์แบบเรียนมาให้ข้อมูลว่า เหตุใดถึงปล่อยให้องค์การค้าฯ เบี้ยวหนี้มาร่วมทศวรรษ รวมเป็นเงินถึง 219 ล้านบาท โดยไม่มีการทวงถาม
นายปรีติ กล่าวต่อว่า ผู้แทน สพฐ.ระบุตอนหนึ่งว่า เห็นว่าองค์การค้าฯ มีภาระหนี้สินจำนวนมาก แต่กลับกัน สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) หน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาฯ เช่นกัน ซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์หนังสือแบบเรียนบางกลุ่มสาระการเรียนรู้ ปรากฏว่าองค์การค้าฯ ชำระค่าลิขสิทธิ์ให้ทุกปี ตกปีละ 40-50 ล้านบาท จนไม่มีหนี้ค้างชำระ
โดยระบุว่าเป็นการปฏิบัติตามบันทึกความเข้าใจ (เอ็มโอยู) ระหว่างองค์การค้าฯ กับ สสวท.ที่กำหนดให้ชำระค่าลิขสิทธิ์ปีต่อปี หากไม่ชำระก็จะไม่ส่งต้นฉบับให้ในปีถัดไป นอกจากนี้ สสวท.ยังสามารถนำค่าลิขสิทธิ์ดังกล่าวไปตั้งเป็นกองทุนเพื่อใช้บริหารจัดการภายในองค์กรได้ โดยไม่ต้องส่งคืนคลัง โดยมีกฎหมายรองรับ
“ขณะที่ สพฐ.นั้น มีระเบียบกระทรวงฯ กำหนดให้ต้องทำสัญญาเรียกเก็บค่าลิขสิทธิ์กับหน่วยงานหรือองค์กรที่มาใช้ต้นฉบับ แต่ตลอด 10 ปีมานี้ สพฐ. กับองค์การค้าฯ ไม่ได้ทำสัญญากัน เพิ่งส่งร่างสัญญาให้สำนักงานอัยการสูงสุด ตรวจสอบเมื่อเร็วๆนี้ แล้วยอดหนี้ค้างกันตั้งแต่ปี 2559 กำลังจะครบทศวรรษ ก็เพิ่งมาทำหนังสือทวงถามไป 3 ครั้ง หลังปี 2565 นี่เอง”
นายปรีติ กล่าวต่อว่า ตนและกมธ.พยายามสอบถามทาง สพฐ.ว่าเหตุใดถึงต้องให้องค์การค้าฯ ไปจ้างเอกชนพิมพ์หนังสือแทน สพฐ.สามารถทำเองได้หรือไม่ ซึ่งตอนแรกก็อ้างกันไปถึงนโยบายของรัฐมนตรีที่กำกับดูแลหน่วยงานตั้งแต่ปี 2553 มีเอกสารอ้างอิงเป็นเพียงการสรุปสาระสำคัญการมอบหมายภารกิจ ไม่ได้เป็นระเบียบ หรือกฎหมายใดๆ ด้วยซ้ำ รวมถึงอ้างนโยบายสื่อเสรี ที่หาก สพฐ.ดำเนินการเอง ต้องพิจารณาเอกชนอย่างถี่ถ้วนว่า เป็นเอกชนที่พิมพ์แบบเรียนแข่งกับกระทรวงตามนโยบายสื่อเสรีหรือไม่ และหากจ้างผลิตแล้วจะมีทำการตลาดให้เต็มที่หรือไม่
นายปรีติ กล่าวอีกว่า สรุปแล้วก็คือ สพฐ.สามารถดำเนินการจัดจ้างเอกชนเพื่อจัดพิมพ์หนังสือแบบเรียนได้เอง ซึ่งผู้แทน สพฐ.อธิบายด้วยว่า หนังสือแบบเรียนแต่ละปีการศึกษามีแบ่งเป็น 2 แบบหลักๆ คือ ฉบับของกระทรวงศึกษาฯ ที่ส่งให้องค์การค้าฯ เป็นผู้ดำเนินการผลิต ตามบทบาทหน้าที่ของหน่วยงาน ซึ่งปัจจุบันองค์การค้าฯ ไม่ได้พิมพ์เอง เป็นการจัดจ้างเอกชนพิมพ์ทั้งหมด
นายปรีติ กล่าวต่อว่า ส่วนอีกแบบเป็นหนังสือของเอกชน ตามนโยบายสื่อเสรีที่เปิดกว้างให้เอกชนสามารถผลิตแบบเรียนมาแข่งขันกับฉบับของกระทรวงศึกษาฯ ได้ หรือเป็นคู่แข่งของแบบเรียนกระทรวงศึกษาฯ ซึ่งโรงเรียนทั้งในสังกัดกระทรวงหรือนอกสังกัด สามารถพิจารณากันเองว่า จะซื้อแบบเรียนของเจ้าใดมาให้นักเรียนใช้ประกอบการเรียน โดยไม่จำเป็นต้องเป็นของกระทรวงศึกษา
