ท่ามกลางการเติบโตของเทคโนโลยีดิจิทัลและการเปลี่ยนผ่านสู่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์รุ่นใหม่อย่างต่อเนื่อง ขยะอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ‘E-Waste’ กลายเป็นโจทย์สำคัญที่ประเทศไทยต้องเร่งจัดการ ซึ่งปัจจุบันมีขยะอิเล็กทรอนิกส์เกิดขึ้นประมาณ 700,000 ตันต่อปี แต่มีสัดส่วนที่เข้าสู่กระบวนการจัดการอย่างถูกต้องไม่ถึง 1% สะท้อนถึงความจำเป็นในการสร้างระบบรวบรวม คัดแยก รวมถึงส่งต่อซากผลิตภัณฑ์เข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลหรือกำจัดอย่างเหมาะสม
ด้วยเหตุนี้ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS จึงเดินหน้าขับเคลื่อนโครงการ ‘คนไทยไร้ E-Waste’ อย่างต่อเนื่อง ล่าสุดได้ยกระดับความร่วมมือกับกรมควบคุมมลพิษ (PCD) โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ร่วมด้วยองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ TGO เปิดตัว ‘E-Waste Calculator Platform’ แพลตฟอร์มคำนวณและวัดผลการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์แห่งแรกของประเทศไทย โดยนำหลักการคำนวณตามมาตรฐานสากลมาใช้ประเมินผลบนเกณฑ์เดียวกัน เพื่อให้องค์กรสามารถติดตามและประเมินผลการจัดการ E-Waste ได้อย่างเป็นระบบ
นายประเสริฐ ศิรินภาพร รองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
นายประเสริฐ ศิรินภาพร รองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า กระทรวงฯ ให้ความสำคัญกับการยกระดับการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การรับคืน รวบรวม คัดแยก ไปจนถึงการรีไซเคิลหรือกำจัดอย่างถูกต้อง โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างผลักดันร่างพระราชบัญญัติจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ควบคู่กับการส่งเสริมความร่วมมือจากภาคเอกชนและภาคส่วนต่างๆ เพื่อสร้างระบบจัดการ E-Waste ที่มีประสิทธิภาพ
ในส่วนของความร่วมมือระหว่าง AIS กรมควบคุมมลพิษ และ TGO ถือเป็นตัวอย่างของการนำเทคโนโลยีและข้อมูลมาสนับสนุนการจัดการ E-Waste ตั้งแต่ระดับชุมชน โดย E-Waste Calculator Platform จะช่วยรวบรวมและประเมินข้อมูล รวมถึงคำนวณผลการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นฐานข้อมูลประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบายของภาครัฐ ตลอดจนขยายความร่วมมือไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและประชาชน พร้อมรองรับทิศทางการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ภายใต้กฎหมายในอนาคต
“ความร่วมมือครั้งนี้เป็นการประสานจุดแข็งของภาครัฐ ภาคเอกชน และท้องถิ่น เพื่อนำวัสดุกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ มลพิษ และการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตลอดจนขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม” นายประเสริฐ กล่าว
นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านธุรกิจองค์กร AIS
ขณะที่ นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านธุรกิจองค์กร AIS ระบุว่า บริษัทเชื่อว่าการสร้างโลกที่ยั่งยืนต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ภายใต้แนวคิด ‘ภารกิจคิดเผื่อ’ AIS จึงเดินหน้าโครงการ ‘คนไทยไร้ E-Waste’ ร่วมกับเครือข่ายพันธมิตร เพื่อส่งเสริมการคัดแยกและจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างถูกวิธี ปัจจุบันมีพันธมิตรมากกว่า 280 องค์กร และจุดรับทิ้งกว่า 3,200 จุดทั่วประเทศ รวบรวม E-Waste ได้แล้ว 1,301,912 ชิ้น น้ำหนักรวม 288,346.74 กิโลกรัม พร้อมประเมินผลการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้เทียบเท่า 130,700 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (kgCO₂e)
จากการขับเคลื่อนโครงการอย่างต่อเนื่อง AIS จึงต่อยอดสู่การพัฒนา ‘E-Waste Calculator Platform’ เพื่อให้การจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์มีระบบข้อมูลที่ชัดเจน โดยองค์กรที่เข้าร่วมสามารถบันทึกประเภทและปริมาณ E-Waste ที่รวบรวมได้ ก่อนให้ระบบประเมินผลการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด พร้อมจัดทำรายงานให้ดาวน์โหลดได้ทั้ง PDF และ Excel สำหรับติดตามผลการดำเนินงาน วางแผนจัดการขยะ ตลอดจนประกอบการจัดทำรายงานด้านความยั่งยืน
นอกจากนี้ การเชื่อมโยงข้อมูลจากองค์กรที่เข้าร่วมยังช่วยให้เห็นภาพรวมการจัดการ E-Waste ในระดับประเทศ สามารถนำไปใช้วิเคราะห์ วางแผน และสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมในระยะยาว โดย AIS ทำหน้าที่เชื่อมโยงความร่วมมือผ่านศักยภาพด้านเทคโนโลยีและเครือข่าย ขณะที่กรมควบคุมมลพิษสนับสนุนองค์ความรู้ด้านการจัดการมลพิษและการขยายจุดรับคืน ส่วน TGO ร่วมวางหลักเกณฑ์การประเมินผลด้านก๊าซเรือนกระจก เพื่อให้ข้อมูลที่ได้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
“การจัดการ E-Waste ให้เกิดผลอย่างยั่งยืน ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการเก็บรวบรวม แต่ต้องมีข้อมูลที่น่าเชื่อถือและมาตรฐานการวัดผลที่ชัดเจน AIS จึงนำศักยภาพด้านเทคโนโลยีมาพัฒนา E-Waste Calculator Platform เพื่อช่วยให้องค์กรประเมินผลการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ได้อย่างเป็นระบบ และเปลี่ยนความตั้งใจในการดูแลสิ่งแวดล้อมให้เป็นการลงมือทำที่เกิดผลได้จริง” นางสาวกานติมา เผย
นายณกรณ์ ตรรกวิรพัท ผู้อำนวยการองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)
ด้าน นายณกรณ์ ตรรกวิรพัท ผู้อำนวยการองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) เปิดเผยว่า การจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ไม่เพียงช่วยลดปริมาณขยะและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังช่วยนำวัสดุกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการผลิตวัสดุใหม่ การพัฒนาแพลตฟอร์มครั้งนี้จึงเป็นก้าวสำคัญในการสร้างหลักเกณฑ์กลางสำหรับประเมินผลการจัดการ E-Waste ให้มีความชัดเจนและน่าเชื่อถือ
ที่ผ่านมา TGO ร่วมกับ AIS พัฒนาวิธีคำนวณการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการคัดแยกโทรศัพท์เคลื่อนที่เพื่อการรีไซเคิลเป็นครั้งแรกของประเทศไทย ภายใต้โครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก (LESS: Low Emission Support Scheme) โดยนำหลักเกณฑ์ดังกล่าวมาใช้สนับสนุนการประเมินผลผ่าน E-Waste Calculator Platform ให้สามารถแสดงผลลัพธ์ได้อย่างเป็นระบบ โปร่งใส และตรวจสอบได้ นับเป็นจุดเริ่มต้นของการยกระดับมาตรฐานการวัดผลขยะอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศ พร้อมต่อยอดสู่การพัฒนาระเบียบวิธีคำนวณสำหรับโครงการคาร์บอนเครดิต T-VER ในอนาคต
“TGO มีหน้าที่สำคัญในการสร้างหลักฐานและการประเมินผลทางวิทยาศาสตร์ที่น่าเชื่อถือ แพลตฟอร์มคำนวณคาร์บอนที่พัฒนาร่วมกับ AIS นี้ จะเปลี่ยนการเก็บขยะ E-Waste ให้กลายเป็นตัวเลขการลดก๊าซเรือนกระจกที่ชัดเจน เพื่อสนับสนุนเป้าหมาย Zero E-Waste to Landfill อย่างเป็นรูปธรรม” นายณกรณ์ ทิ้งท้าย
AIS ขอเชิญชวนองค์กร หน่วยงาน รวมถึงพันธมิตรที่สนใจ ร่วมใช้ ‘E-Waste Calculator Platform’ เพื่อประเมินผลการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างเป็นระบบ สร้างข้อมูลที่ตรวจสอบได้ และต่อยอดความร่วมมือในการจัดการ E-Waste ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยสามารถเข้าใช้งานแพลตฟอร์มได้ที่ https://sustainability.ais.co.th/th/sustainability-projects/e-waste-calculator/overview
