มีลูกยาก สาเหตุเกิดจากอะไร พร้อมแนวทางรักษาที่แนะนำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ภาวะมีลูกยาก หนึ่งในปัญหาครอบครัวที่ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอย่างที่คิด บทความนี้จะพาทุกคนมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะมีลูกยาก ค้นหาสาเหตุ และแนวทางการรักษา เพื่อให้ทุกครอบครัวสามารถตั้งครรภ์ และมีบุตรได้ดั่งใจหวัง

ภาวะมีบุตรยาก

ภาวะมีบุตรยาก (Infertility) เป็นปัญหาสุขภาพด้านภาวะการเจริญพันธุ์ที่ส่งผลให้ฝ่ายหญิงมีลูกยาก หรือไม่สามารถตั้งครรภ์ได้แม้จะไร้การป้องกันระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ ในทางการแพทย์จะถือว่าเป็นบุคคลที่เข้าข่ายภาวะมีลูกยากจากข้อสังเกตดังนี้

• ตั้งใจมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกันอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 1 ปี โดยไม่ตั้งครรภ์
• อายุเกิน 35 ปี และมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ป้องกันยาวนานถึง 6 เดือน โดยไม่ตั้งครรภ์

หากพบว่าตัวเอง หรือคนในครอบครัวเข้าข่ายอาการดังกล่าว ควรเข้าพบแพทย์เฉพาะทางผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการรักษาภาวะการมีบุตรยากอย่างเหมาะสม

สาเหตุมีลูกยาก

สาเหตุของภาวะมีลูกยากเกิดได้จากหลากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นสาเหตุจากสุขภาพของฝ่ายชาย และสุขภาพของฝ่ายหญิง ดังนี้

1.จำนวนไข่น้อยลง จากอายุที่มากขึ้น (ปัญหาจากสุขภาพฝ่ายหญิง)

ผู้หญิงที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป รังไข่จะเริ่มเสื่อมสภาพลง รวมไปถึงจำนวนการตกไข่ และคุณภาพของไข่ก็จะน้อยลงตามไปด้วยเช่นกัน ส่งผลให้เกิดปัญหามีลูกยากตามมา

2.ท่อนำไข่ไม่แข็งแรง (ปัญหาจากสุขภาพฝ่ายหญิง)

ปัญหาท่อนำไข่ตีบตัน ไม่สมบูรณ์ เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะมีลูกยากด้วยเช่นกัน เนื่องจากท่อนำไข่เป็นอวัยวะที่สำคัญ สำหรับการลำเลียงไข่ให้ไปพบกับอสุจิในกระบวนการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติ โดยหากพบว่าท่อนำไข่ตีบตัน จะทำให้ไข่จากฝ่ายหญิง ไม่สามารถปฏิสนธิกับอสุจิฝ่ายชายได้ ส่งผลให้การตั้งครรภ์ล้มเหลว

3.ปัญหาจากผนังมดลูก (ปัญหาจากสุขภาพฝ่ายหญิง)

หากพบว่าภายในมดลูกฝ่ายหญิงเกิดเนื้องอก ซีสต์ หรือพังผืด มีความเป็นไปได้สูงที่จะทำให้เกิดภาวะมีลูกยาก เพราะอาการดังกล่าวส่งผลกระทบต่อการฝังตัวของตัวอ่อน รวมไปถึงยังพบความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดอาการแท้งลูกด้วยเช่นกัน

4.สเปิร์มไม่แข็งแรง เชื้ออ่อน (ปัญหาจากสุขภาพฝ่ายชาย)

ปัญหาสเปิร์มไม่แข็งแรง หนึ่งในปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะมีบุตรยาก หากพบว่าฝ่ายหญิงมีสุขภาพที่ดี และไม่มีปัญหาด้านร่างกายที่ส่งผลให้เกิดภาวะมีบุตรยาก ฝ่ายชายควรเข้ารับการตรวจอสุจิด้วยเช่นกัน

แนวทางการรักษาภาวะมีบุตรยาก

1.ฝากไข่ (Egg Freezing)

การฝากไข่ คือวิธีเตรียมความพร้อมสำหรับคู่สามี ภรรยาที่มีแผนตั้งครรภ์เมื่อพร้อม หรือในช่วงอายุ 30 ปีขึ้นไป ผ่านการนำเซลล์ไข่จากฝ่ายหญิงในช่วงวัยที่ร่างกายแข็งแรง และเซลล์ไข่สมบูรณ์ที่สุดออกจากร่างกาย (ช่วงวัยที่แพทย์แนะนำคือ อายุ 25 ปี) จากนั้นจึงทำการแช่แข็งไข่ไว้เพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพของเซลล์ไข่

2.เด็กหลอดแก้ว (IVF : In Vitro Fertilization)

การทำเด็กหลอดแก้ว คือหนึ่งในวิธีการรักษาผู้ที่มีภาวะมีลูกยาก ด้วยวิธีการคัดเลือกไข่ที่สมบูรณ์บางส่วนจากฝ่ายหญิงในขณะนั้น และเชื้ออสุจิที่แข็งแรงของฝ่ายชายนำออกจากร่างกาย จากนั้นปล่อยให้เกิดการปฏิสนธิกันในอุปกรณ์ทดลอง เมื่อตัวอ่อนเติบโตในช่วงระยะ 5 วัน แพทย์จะทำการนำตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกของฝ่ายหญิงเพื่อให้เกิดกระบวนตั้งครรภ์ต่อไป

3.อิ๊กซี่ (ICSI : Intracytoplasmic Sperm Injection)

การทำอิ๊กซี่ จะคล้ายกับการทำเด็กหลอดแก้วแต่มีโอกาสตั้งครรภ์สำเร็จสูงกว่า โดยจะใช้เครื่องเฉพาะที่เรียกว่าเครื่อง ICSI นำไข่จากฝ่ายหญิงที่สมบูรณ์ที่สุดเพียงหนึ่งฟอง ไปผสมกับเชื้ออสุจิของฝ่ายชายที่แข็งแรงที่สุดเพียงหนึ่งตัว โดยไม่รอให้อสุจิว่ายเข้าไปเอง เมื่อเกิดการปฏิสนธิกันของไข่ และอสุจิ แพทย์จะทำการเลี้ยงตัวอ่อนด้วยน้ำยาพิเศษประมาณ 5 วัน จากนั้นจึงนำตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกฝ่ายหญิง

4.IUI (Intra – Uterine Insemination)

การฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง (IUI) เป็นวิธีที่คล้ายกับการมีเพศสัมพันธ์ตามธรรมชาติที่สุด โดยการคัดเลือกเชื้ออสุจิตัวที่แข็งแรงสมบูรณ์มากที่สุด ฉีดเข้าไปที่โพรงมดลูกฝ่ายหญิงช่วงไข่ตก

คำถามที่พบบ่อย

ผนังมดลูกหนา มีลูกยากจริงไหม?

ผนังมดลูกหนาอาจส่งผลให้เกิดภาวะมีลูกยากได้จริง โดยขนาดที่เหมาะสมของผนังมดลูกคือ 8-10 มิลลิเมตร

ฮอร์โมนเพศชายเยอะ เป็นปัญหาที่ทำให้มีลูกยากจริงไหม?

ภาวะมีลูกยากเกิดขึ้นได้จากการมีฮอร์โมนเพศชายเยอะจริง โดยมีโอกาสที่จะเป็น PCOS (Polycystic Ovarian Syndrome) หนึ่งในความผิดปกติของการเจริญเติบโตของไข่ในรัง ส่งผลให้มีลูกยาก

ภาวะมีบุตรยากถือว่าเป็นกรรมพันธ์ุหรือไม่?

ภาวะมีบุตรยาก เป็นความผิดปกติทางพันธุกรรมที่สัมพันธ์กับโครงสร้างทางร่างกาย ไม่นับว่าเป็นความผิดปกติทางกรรมพันธุ์

ข้อสรุป

ภาวะมีบุตรยากเกิดได้จากหลากหลายสาเหตุ โดยมีปัจจัยด้านสุขภาพของฝ่ายชาย และฝ่ายหญิงเป็นสำคัญ เพราะฉะนั้นจึงควรดูแลสุขภาพ และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ แต่หากพบว่าดูแลสุขภาพแล้วยังมีบุตรยากอยู่ดี การเข้าพบแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์ รวมไปถึงการรักษาด้วยวิธีทางการแพทย์คือทางออกที่เหมาะสมที่สุด