เปิดเคสน่าตกใจ หญิงวัย70 มีอาการกลืนลำบาก เป็น ๆ หาย ๆ 4 ปี เอกซเรย์ดูแทบช็อก พยาธิไส้เดือนตัวใหญ่ ดิ้นขึ้นมาในหลอดอาหาร เผยสาเหตุมาจากอาหารที่ชอบกิน
วันที่ 2 พ.ย.2568 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เพจ Tensia โพสต์ข้อความระบุว่า กินผักสดล้างให้สะอาดทุกครั้ง ไม่งั้นอาจได้พยาธิไปเลี้ยงโดยไม่รู้ตัว อย่างเคสนี้ได้พยาธิไส้เดือนตัวใหญ่หน่อย ดิ้นขึ้นมาคาในหลอดอาหาร
หญิง 70 ปี กลืนลำบากเป็น ๆ หาย ๆ 4 ปี งวดนี้เป็นหนักเลยมา รพ. แพทย์ให้กลืนแร่ Barium แล้ว x-ray พบวัตถุปริศนาขดเป็นเกลียวในหลอดอาหาร สิ่งนั้นคือพยาธิไส้เดือน Ascaris lumbricoides เคสจากจีน ปี 2012
เปิดเคสน่าตกใจ หญิงวัย70 มีอาการกลืนลำบาก เป็น ๆ หาย ๆ 4 ปี เอกซเรย์ดูแทบช็อก พยาธิไส้เดือนตัวใหญ่ ดิ้นขึ้นมาในหลอดอาหาร เผยสาเหตุมาจากอาหารที่ชอบกิน
คนไข้ เล่าว่า อาการกลืนลำบากตลอด 4 ปีมานี้ มักเป็นตอนที่กินเร็วเกินไป ร่วมกับท้องอืด อาการดีขึ้นถ้าได้มีอาเจียนออกไป เลยไม่ได้มา รพ. เลย งวดนี้หลังกินขนมปังไส้ถั่วแดงกับบ๊วย อาการกลับมาอีกครั้ง คราวนี้พยายามล้วงคอให้อาเจียน ก็ไม่ดีขึ้น ยังกลืนลำบาก แน่นท้องตลอด 3 วัน สุดท้ายไม่ไหว จึงมา รพ.
ที่ รพ. ตรวจทุกอย่างปกติ แพทย์ส่งตรวจกลืนแร่ barium ซึ่งเป็นสารทึบแสง แล้ว x-ray ปรากฏว่าพบก้อนรููปเกลียวอยู่ตำแหน่งหลอดอาหาร เหมือนมันขวางทางอยู่ แต่สารทึบแสงก็ผ่านลงไปได้นะ แสดงว่ายังมีช่องให้ผ่านไปได้ แพทย์ได้ให้การรักษาเบื้องต้น และเตรียมคนไข้ส่องกล้อง (EGD)
ผลส่องกล้อง : ผิวหลอดอาหารบวมเล็กน้อยส่วนปลาย ๆ แต่ไม่เจออะไรขวาง ส่องไปถึงกระเพาะอาหารในที่สุดก็เจอผู้ร้าย เป็นพยาธิไส้เดือน ascaris lumbricoides ที่ยังกระดุ๊กกระดิ๊ก คาดว่ามันน่าจะหลุดออกจากหลอดอาหารกลับไปกระเพาะอีกครั้ง (ภาพใน comment) ส่องกล้องผ่านไปยังลำไส้เล็กส่วนต้น เจออีก 2 ตัว พร้อมกับผิวกระเพาะและลำไส้มีการอักเสบ
ซักประวัติเพิ่ม จริง ๆ คนไข้เองก็เคยถ่ายแล้วมีพยาธิออกมานะ และชอบกินผักดิบ ๆ น่าจะไม่ได้ล้างดีพอ แพทย์ให้ยาถ่ายพยาธิ Mebendazole สุดท้าย ถ่ายพยาธิพี่น้องทั้งหมด 5-6 ตัว ออกมาทางอุจจาระ
พยาธิที่ผู้ป่วยรายนี้เจอคือกลุ่มพยาธิตัวกลมที่มีขนาดใหญ่ ไข่มักปนเปื้อนตามดินที่มีอุจจาระปนไข่นี้ ดังนั้นมันชอบแฝงมากับผักสดที่ล้างไม่ดี และน้ำที่ไม่สะอาด กินเข้ามาแล้ว ตัวอ่อนจะฟักที่ลำไส้ แล้วจะพยายามไชผนังออกมา แล้วเข้ากระแสเลือด เดินทางอันแสนไกลจากลำไส้ ผ่านตับ แล้วมาติดที่หลอดเลือดปอด เพราะมันแคบสุด จากนั้นตัวอ่อนจะไชทะลุถุงลม แล้วมาเจริญในไปถุงลมปอด ใช่คุณฟังไม่ผิด พยาธิตัวนี้ผ่านปอดมาแล้ว
สาเหตุที่มันชอบปอด เพราะเลี่ยงศูนย์ภูมิคุ้มกันตัวฉกาจของลำไส้ (GALT) และปอดมีออกซิเจนสูงค่ะ พอโตเกือบเต็มวัยแล้ว มันจะกระดึ๊บ ๆ ๆ ขึ้นมาจากหลอดลม จนถึงจุดที่กระตุ้นผิวหนังได้รุนแรง คนไข้ก็จะไอ แค่ก ๆ ๆ มันก็จะพุ่งออกมาจากทางเดินหายใจ แล้ววกกลับเข้าหลอดอาหาร เข้าสู่ลำไส้ตามเดิม ในสภาพที่ตัวเต็มวัย พร้อมทนต่อภูมิคุ้มกันแล้ว
จากนั้นมันก็จะอยู่กินในร่างเราเรื่อยมา แล้วก็ชอบซน ไชไปนั่นไปนี่ เข้าทางเดินน้ำดีไปอุดตันบ้าง ไชขึ้นไปที่กระเพาะบ้าง ทนกรดได้ด้วยนะ
แต่ที่ขึ้นมาหลอดอาหารนี่พบยากมากนะคะ ส่วนใหญ่เคสที่เจอ ๆ คือบางทีมันออกมาทางปากเลย ไม่ค่อยคาหลอดอาหาร เข้าใจว่าทุกครั้งที่กินอาหาร กระเพาะลำไส้มันบีบไง มันก็ดิ้นไปมา ดุ๊กดิ๊ก ๆ ๆ แล้วมาติดคาหลอดอาหารพักนึง ทำให้กลืนลำบาก ซึ่งรอบนี้โดนแพ็ตเกจขนมปังไส้ถั่วแดงกับบ๊วยเข้าไป ด้วยเหตุผลอะไรก็ไม่ทราบ มันหนีขึ้นหลอดอาหารมาติดนานจัด จนต้องมา รพ.
คิดจะกินผักดิบล้างให้ดีนะคะ ไข่พยาธิแฝงมากับผักดิบได้ค่ะ
