เปิดข้อมูลสุขภาพ ยืนฉี่ กับ นั่งฉี่ สำหรับเพศชาย ท่าไหนดีกว่ากัน ชี้ผู้ป่วยที่มีอาการทางระบบปัสสาวะส่วนล่าง พบว่าท่านั่งจะให้ผลที่ดีขึ้น
เพจ โรคนิ่วน่ารู้ Urology โพสต์ข้อมูลให้ความรู้เรื่องปัสสาวะในเพศชาย ความว่า ยืนฉี่ VS นั่งฉี่ ท่าไหนดีสำหรับผู้ชาย ?
ผู้ชายส่วนใหญ่จะยืนฉี่ ผู้หญิงส่วนใหญ่จะนั่งฉี่ แล้วถ้าผู้ชายนั่งฉี่จะดีกว่ายืนฉี่มั้ย อาจเป็นคำถามที่หลายคนสงสัย วันนี้เรามาหาคำตอบกันครับ
มีการทบทวนวรรณกรรมและวิเคราะห์อย่างเป็นระบบเกี่ยวท่าทางการฉี่ของผู้ชาย เพื่อต้องการพิสูจน์ว่าระหว่างนั่งฉี่และยืนฉี่แบบไหนจะดีกว่ากันระหว่างผู้ชายสุขภาพดีกับผู้ชายที่มีอาการของระบบปัสสาวะส่วนล่าง (LUTS) เช่น ปัสสาวะไม่พุ่ง ต้องเบ่ง ยืนรอนาน ปัสสาวะบ่อย เป็นต้น
ข้อมูลใช้เปรียบเทียบ
- maximum urinary flow rate (Qmax) = อัตราการไหลของปัสสาวะสูงสุด
- voiding time (TQ) = ระยะเวลาในการปัสสาวะ
- post-void residual volume (PVR) = ปริมาตรปัสสาวะค้างหลังปัสสาวะ
ผลลัพธ์ที่ได้คือ
ในผู้ชายที่มีอาการระบบปัสสาวะส่วนล่าง (LUTS) พบว่า
- ปริมาตรปัสสาวะค้างหลังปัสสาวะ (PVR) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อปัสสาวะในท่านั่ง (ลดลง 24.96 มล.) เมื่อเทียบกับท่ายืน
- อัตราการไหลปัสสาวะสูงสุด (Qmax) มีค่ามากขึ้น (เพิ่มขึ้น 1.23 มล./วินาที) ในท่านั่งเมื่อเทียบกับท่ายืน
- ระยะเวลาในการปัสสาวะ (TQ) (ลดลง 0.62 วินาที) ในท่านั่งเมื่อเทียบกับท่ายืน
สำหรับผู้ชายที่มีสุขภาพดี พบว่าคล้ายกันทั้งในท่านั่งและท่ายืน
- อัตราการไหลปัสสาวะสูงสุด (Qmax) เพิ่มขึ้น 0.18 มล./วินาที ในท่านั่งเมื่อเทียบกับท่ายืน
- ระยะเวลาในการปัสสาวะ (TQ) ลดลง 0.49 วินาที ในท่านั่งเมื่อเทียบกับท่ายืน
- ปริมาตรปัสสาวะค้างหลังปัสสาวะ( PVR) ลดลง 0.43 มล. ในท่านั่งเมื่อเทียบกับท่ายืน
เพราะฉะนั้นในผู้ป่วยที่มีอาการทางระบบปัสสาวะส่วนล่าง (LUTS) พบว่าการปัสสาวะในท่านั่งจะให้ผลที่ดีขึ้น แต่เนื่องจากไม่พบผลของการเปลี่ยนท่าปัสสาวะในผู้ชายที่มีสุขภาพดี จึงไม่ได้บ่งชี้ว่าท่าปัสสาวะท่าใดเหมาะสมทางการแพทย์
การศึกษานี้อธิบายเหตุผลว่า ผู้ป่วยที่มีอาการต่อมลูกหมากโตมักเป็นชายสูงอายุ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการล้มได้มากกว่า เชื่อกันว่าความกลัวการล้มขณะยืนอาจทำให้เกิดการเกร็งของกล้ามเนื้อเชิงกรานโดยไม่ตั้งใจเพื่อรักษาสมดุลของร่างกาย การหดตัวของกล้ามเนื้อเชิงกรานสัมพันธ์กับการไหลของปัสสาวะที่ถูกรบกวน การคลายตัวของกล้ามเนื้อเหล่านี้ทำได้ดีกว่าเมื่อปัสสาวะในท่านั่งและเมื่อมีการวางเท้าให้อยู่ในตำแหน่งที่สบาย
นอกจากนี้ ความตึงของกล้ามเนื้อสะโพกลดลงในท่านั่ง ซึ่งหากกล้ามเนื้อเหล่านี้มีการหดตัวจะเพิ่มการหดตัวของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน การหดรัดตัวของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานจะยับยั้งการทำงานของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะซึ่งเป็นกล้ามเนื้อที่ต้องหดตัวเพื่อขับปัสสาวะ
การปัสสาวะในท่านั่งยังสัมพันธ์กับการถ่ายอุจจาระอีกด้วย ระหว่างการนั่งและโดยเฉพาะระหว่างการถ่ายอุจจาระ ความดันในช่องท้องจะเพิ่มขึ้นซึ่งส่งผลดีต่อการปัสสาวะ เส้นประสาทที่เลี้ยงหูรูดทวารหนักและกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานต่างก็มาจากที่เดียวกัน (S2–4)
เพราะฉะนั้นการหดตัวของหูรูดทวารหนักสัมพันธ์กับการเพิ่มการหดตัวของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ความต้องการที่จะไม่ให้เกิดการถ่ายอุจจาระหรือผายลมขณะยืนอยู่โดยเฉพาะในห้องน้ำสาธารณะ อาจนำไปสู่การเพิ่มความตึงตัวของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานและส่งผลให้การปัสสาวะแย่ลง
