ย่ำน้ำ-ลุยโคลน ต้องระวัง! ‘โรคเมลิออยด์โดสิส’ ติดง่าย ลามไว อันตรายถึงตาย

ย่ำน้ำ ลุยโคลน เหยียบดิน ต้องระวัง! หมอเจด พารู้จัก “โรคเมลิออยด์โดสิส” ติดง่าย ลามไว อันตรายถึงตาย เผยอาการ ใครบ้างที่เสี่ยง

นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊ก “หมอเจด” ให้ความรู้เกี่ยวกับโรคเมลิออยด์โดสิส โดยระบุว่า ตอนนี้มีรายงานผู้ป่วยสะสม 732 ราย และเสียชีวิตไปแล้ว 23 ราย

ตัวเลขนี้สะท้อนชัดว่าโรคนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยครับ และที่สำคัญคือมีหลายคนไม่ได้เริ่มจากอาการหนักเลย บางคนแค่มีไข้ ปวดเมื่อย เหมือนไข้หวัดธรรมดา กินยาลดไข้แล้วก็ยังใช้ชีวิตตามปกติ

แต่สิ่งที่อันตรายคือ เชื้อนี้สามารถลุกลามเร็วมาก จากแค่ “ไข้ธรรมดา” กลายเป็น “ติดเชื้อในกระแสเลือด” ได้ภายในเวลาไม่นาน วันนี้ผมจะพามาเจาะลึกถึงสาเหตุ อาการ และใครบ้างที่ต้องระวังครับ

1.โรคเมลิออยด์โดสิสเกิดจากอะไร ทำไมต้องระวัง โรคนี้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่อยู่ในดินและน้ำ โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีน้ำขังหรือดินชื้น เชื้อไม่ได้ไกลตัวเลย คนที่เดินลุยน้ำ ลุยโคลน หรือมีแผลเล็ก ๆ แล้วไปสัมผัสดิน ก็มีโอกาสรับเชื้อได้ เชื้อสามารถเข้าร่างกายได้ 3 ทางหลัก ๆ คือ ผ่านแผล การหายใจเอาฝุ่นหรือไอน้ำเข้าไป และการกินน้ำที่ปนเปื้อน

สิ่งที่ต้องระวัง คือ เชื้อนี้ไม่ได้อยู่แค่ที่ผิวหนัง มันสามารถเข้าไปในกระแสเลือด แล้วกระจายไปอวัยวะต่าง ๆ ได้ เช่น ปอด ตับ ม้าม พอถึงจุดนั้น อาการจะไม่ใช่แค่ไข้ธรรมดา แต่จะกลายเป็นการติดเชื้อรุนแรง บางรายเข้าสู่ภาวะช็อก ความดันตก และเสียชีวิตได้เร็ว

2.อาการเป็นยังไง? ต่างจากไข้หวัดยังไง ช่วงแรก หลายคนจะแยกไม่ออก เพราะมันเริ่มเหมือนไข้ทั่วไปเลย มีไข้ ปวดเมื่อย อ่อนเพลีย ไอเล็กน้อย ตรงนี้แหละที่ทำให้คนมองข้าม

แต่สิ่งที่ผมอยากให้สังเกต คือ

• ไข้สูงต่อเนื่อง กินยาแล้วไม่ค่อยลง หรือขึ้น ๆ ลง ๆ
• หนาวสั่น เหงื่อออกมากผิดปกติ เหมือนร่างกายสู้กับอะไรบางอย่าง
• ไอมากขึ้น มีเสมหะ หรือแน่นหน้าอก หายใจไม่เต็ม
• บางคนจะเริ่มมี “ฝี” หรือก้อนหนองตามตัว โดยไม่รู้สาเหตุ
• อ่อนเพลียมากกว่าปกติ เหมือนแรงตกเร็ว

ถ้าปล่อยให้ลุกลาม เชื้อจะเข้าเลือด อาการจะเปลี่ยนเร็วมาก เช่น ซึมลง เวียนหัว ความดันตก หายใจเหนื่อย อันนี้ไม่ใช่ไข้ธรรมดาแล้ว เป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด ซึ่งอันตรายถึงชีวิต

3.แล้วใครบ้างที่เสี่ยง กลุ่มที่ต้องระวังมากเป็นพิเศษ คือ

• คนที่เป็นเบาหวาน เพราะภูมิคุ้มกันจะสู้เชื้อได้ไม่ดี
• โรคไตเรื้อรัง
• โรคตับ
• คนที่กินยากดภูมิ หรือภูมิคุ้มกันต่ำ
• คนที่ทำงานลุยดิน ลุยน้ำ เช่น ชาวนา คนทำสวน
• คนที่มีแผลแล้วไปสัมผัสดินหรือน้ำสกปรก

กลุ่มนี้ถ้าติดเชื้อแล้ว มักจะลุกลามเร็ว และอาการหนักกว่าคนทั่วไป

4.ป้องกันดูแลตัวเองยังไงได้บ้าง วิธีป้องกันจริง ๆ ไม่ซับซ้อน แต่ต้องมีวินัย

• ถ้าต้องลุยน้ำ ลุยดิน ใส่รองเท้าบูท หรือถุงมือป้องกัน
• ถ้ามีแผล อย่าให้แผลไปโดนน้ำหรือดินสกปรก
• ถ้าเลี่ยงไม่ได้ ให้รีบล้างแผลด้วยน้ำสะอาดทันที
• ดื่มน้ำสะอาด หลีกเลี่ยงน้ำที่ไม่มั่นใจ
• ถ้ามีไข้ โดยเฉพาะคนที่มีโรคประจำตัว อย่ารอดูอาการหลายวัน

สิ่งที่สำคัญ คือ “อย่าคิดว่าเดี๋ยวก็หาย” ถ้าไข้ไม่เหมือนเดิม หรืออาการเริ่มแปลกไป

โรคนี้น่ากลัวตรงที่ “เริ่มเหมือนไม่มีอะไร” แต่พอเป็นจริงแล้วไปเร็วมาก จากไข้ธรรมดา กลายเป็นติดเชื้อรุนแรงได้ในเวลาไม่นาน โดยเฉพาะคนที่มีโรคประจำตัว ยิ่งต้องระวังมากขึ้น ถ้าเริ่มสงสัย หรือมีอาการไม่เหมือนไข้ทั่วไป อย่ารอให้หนักก่อน เพราะโรคนี้ยิ่งรู้เร็ว รักษาเร็ว โอกาสรอดยิ่งสูง แต่ถ้าชะล่าใจ มันอาจไม่ให้โอกาสแก้ตัวครับ

ที่มา : หมอเจด