ออสเตรเลียสั่งแบน “เพลงที่สร้างด้วย AI” ไม่ให้เข้าชาร์ตเพลงอย่างเป็นทางการ และไม่มีสิทธิ์เข้าชิงรางวัล ห่วงอุตสาหกรรมเพลง-กระทบอาชีพศิลปิน
เรียบเรียงโดย ทีมงานข่าวสดออนไลน์
เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569
รายงานจากสื่อต่างประเทศ เมลเบิร์น, ออสเตรเลีย (AP) — อุตสาหกรรมเพลงออสเตรเลียเตรียมสั่งห้ามเพลงที่สร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไม่ให้เข้าชาร์ตเพลงอย่างเป็นทางการ ท่ามกลางความกังวลว่าเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) ที่กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็วอาจส่งผลกระทบต่ออาชีพและรายได้ของศิลปิน
มาตรการดังกล่าวมีขึ้นหลังจากเพลง “Like a Prayer” ของมาดอนนาในเวอร์ชันดัดแปลง ซึ่งโปรดิวเซอร์ชาวออสเตรเลียสร้างขึ้นโดยใช้เสียงร้องและเสียงกลองที่สร้างด้วย AI สามารถติดอันดับ 20 เพลงออสเตรเลียยอดนิยมได้นานถึง 16 สัปดาห์ ส่งผลให้เกิดการถกเถียงอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับบทบาทของ Generative AI ในวงการดนตรี
เพลงดังกล่าวเคยขึ้นสูงสุดถึงอันดับ 2 บนชาร์ต 20 ซิงเกิลเพลงออสเตรเลียของสมาคมอุตสาหกรรมแผ่นเสียงออสเตรเลีย (ARIA) เมื่อเดือนพฤษภาคม และยังคงอยู่ในอันดับ 4 เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา
ARIA ระบุในแถลงการณ์ว่า ตั้งแต่วันจันทร์ของสัปดาห์หน้า เพลงที่สร้างขึ้นทั้งหมดด้วย AI จะไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าชาร์ตของ ARIA อย่างไรก็ตาม เพลงที่มีการใช้ AI เป็นเพียงเครื่องมือช่วยในการสร้างสรรค์บางส่วน ยังคงมีสิทธิ์ผ่านเกณฑ์การพิจารณา
ตามหลักเกณฑ์ใหม่ เพลงที่จะมีสิทธิ์เข้าชาร์ตจะต้องเป็นผลงานที่ “มนุษย์เป็นผู้แต่งเพลง และเป็นผู้ขับร้องเสียงหลัก รวมถึงบรรเลงเครื่องดนตรีหลัก” พร้อมปฏิบัติตามเงื่อนไขอื่น ๆ ที่กำหนด
นอกจากนี้ เพลงที่สร้างโดย AI ทั้งหมดจะไม่มีสิทธิ์เข้าชิงรางวัล ARIA Awards ซึ่งถือเป็นหนึ่งในรางวัลอันทรงเกียรติที่สุดของอุตสาหกรรมเพลงออสเตรเลียด้วย
แอนนาเบล เฮิร์ด ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ ARIA กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้สะท้อนถึงความตั้งใจขององค์กรที่จะปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง ขณะเดียวกันยังคงส่งเสริมคุณค่าของความเป็นมนุษย์ในการสร้างสรรค์ผลงาน ท่ามกลางพื้นที่ที่กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว
เธอกล่าวว่า ชาร์ตของ ARIA จะยังคงเป็นเครื่องมือวัดอย่างโปร่งใสเกี่ยวกับเพลงที่ผู้คนในออสเตรเลียรับฟัง แต่หากชาร์ตให้รางวัลแก่ผลงานจาก AI ที่ไม่ได้รับอนุญาต ก็จะเป็นการบั่นทอนรากฐานสำคัญของอุตสาหกรรมเพลงที่บันทึกเสียง ซึ่ง ARIA มีหน้าที่เป็นตัวแทน
กฎใหม่ยังกำหนดว่า เพลงที่มีสิทธิ์จะต้องใช้บริการ AI ที่ถูกต้องตามกฎหมาย เนื่องจากปัจจุบันมีเพลงบางส่วนปรากฏบนแพลตฟอร์มสตรีมมิง โดยมีข้อสงสัยว่าถูกสร้างขึ้นด้วยเครื่องมือ AI ที่ฝึกฝนจากผลงานเพลงของศิลปินโดยไม่ได้รับอนุญาต
แนวทางของออสเตรเลียสอดคล้องกับหลักการใหม่ที่สหพันธ์อุตสาหกรรมแผ่นเสียงนานาชาติ (IFPI) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในกรุงลอนดอนและเป็นตัวแทนอุตสาหกรรมการบันทึกเสียงทั่วโลก เผยแพร่เมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา
แนวทางระดับนานาชาติระบุว่า เพลงที่จะมีสิทธิ์เข้าสู่ชาร์ตเพลงอย่างเป็นทางการจะต้องเป็นผลงานที่ “สร้างขึ้นโดยมนุษย์เป็นหลัก”
ด้าน อเล็กซิส วีเวอร์ นักประพันธ์เพลงและอาจารย์จาก Sydney Conservatorium of Music ให้สัมภาษณ์กับสถานี Australian Broadcasting Corp. ว่า การถกเถียงเรื่อง AI ในวงการดนตรีเป็นประเด็นที่มีความซับซ้อน ดังนั้นแต่ละคนจึงอาจมีความคิดเห็นที่แตกต่างกัน
วีเวอร์กล่าวชื่นชมมาตรการของ ARIA ว่าเป็น “ก้าวสำคัญที่ยอดเยี่ยม” และเป็นการส่งสัญญาณว่าองค์กรต้องการให้ความสำคัญและเห็นคุณค่าของความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์
“ในภูมิทัศน์ปัจจุบัน อาจเป็นเรื่องยากที่จะหลีกเลี่ยงเครื่องมือ AI อย่างสิ้นเชิง” วีเวอร์กล่าว “แต่ก็มีวิธีใช้ AI โดยที่คุณยังคงเป็นผู้ควบคุมทิศทาง และเป็นผู้ตัดสินใจเลือกสรรสิ่งสำคัญในการสร้างสรรค์ผลงาน”
ที่มา AP
