รู้หรือไม่? ช่วงเทศกาลกินเจ ห้ามมีเพศสัมพันธ์! เปิดข้อห้าม-ข้อควรปฏิบัติ เมนูไหนกินได้บ้าง ในเวลา 9 วัน ฝึกจิตใจให้สงบ-บริสุทธิ์มากขึ้น
เทศกาลกินเจ เป็นหนึ่งในประเพณีที่สืบทอดกันมาในกลุ่มชาวจีนและชาวไทยเชื้อสายจีน โดยในปี 2569 ตรงกับวันที่ 10-18 ต.ค.
อย่างไรก็ตาม หลายคนอาจมองว่าการกินเจ คือ การงดเนื้อสัตว์ และหันมารับประทานอาหารจากพืช แต่แท้จริงแล้ว การกินเจยังมีความหมายในด้านการละเว้นการฆ่าสัตว์และการเบียดเบียนชีวิต รวมถึงการสำรวมกาย วาจา และใจ ขณะที่บางคนเลือกกินเจด้วยเหตุผลด้านสุขภาพและการดูแลร่างกาย
อาหารในช่วงกินเจ จะเน้นเป็นโปรตีนจากพืช เช่น โปรตีนจากถั่วเหลือง อย่างเต้าหู้ขาวแผ่น เต้าหู้เหลือง ฟองเต้าหู้ และน้ำเต้าหู้
โดยในช่วงหลังมีการปรับรูปแบบของอาหารเจให้หลากหลายมากขึ้น อย่างการใช้โปรตีนเกษตรและบุกมาแปลรูปเป็นเนื้อสัตว์จำลอง เช่น หมูกรอบเจ ลูกชิ้นเจ หรือปลาเค็มเจ
นอกจากนี้ ผักจำพวกเห็ดก็นิยมนำมาใช้ประกอบอาหารเจ ไม่ว่าจะเป็น เห็ดหอม เห็ดฟาง เห็ดออรินจิ เห็ดเข็มทอง
ในส่วนของธัญพืชและถั่วต่างๆ ที่ช่วยให้พลังงานสูง และจัดอยู่ในลิสต์อาหารเจ เช่น ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วดำ และถั่วลิสง
ภาพประกอบ
รวมถึงประเภทข้าว อย่าง ข้าวกล้อง ข้าวโพด ข้าวโอ๊ต ลูกเดือย เผือก มัน และงาขาว หรืองาดำ
แม้แต่ในส่วนของเครื่องปรุงรสก็ต้องไม่ลืมที่จะเจ ด้วยการเลี่ยงรสชาติจัดจ้าน เช่น ซีอิ๊วขาว ซอสเห็ดหอม เต้าเจี้ยว และเกลือ หากจะใช้น้ำมันพืชก็ควรจะเป็น น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันปาล์มแทนน้ำมันหมู
ภาพประกอบ
การปรับตัวของอาหารเจสะท้อนถึงเจตนารมณ์ที่แท้จริงของเทศกาล นั่นคือ “การละเว้นการทำลายชีวิตสัตว์” ส่งผลให้ปัจจุบันการกินเจไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในกลุ่มคนเชื้อสายจีนอีกต่อไป แต่กลายเป็นทางเลือกสุขภาพ และทุกคนสามารถเข้าร่วมได้โดยไม่มีข้อจำกัดเรื่องเชื้อชาติหรือศาสนา
นอกจากการเลือกรับประทานอาหารแล้ว เทศกาลกินเจยังให้ความสำคัญกับการสำรวมกาย วาจา และใจ โดยมีข้อควรปฏิบัติและข้อห้ามที่ผู้ถือเจ โดยเฉพาะผู้ที่ถืออย่างเคร่งครัดมักยึดถือร่วมกัน เพื่อฝึกจิตใจให้สงบและละเว้นการเบียดเบียนผู้อื่น ได้แก่
- ละเว้นการฆ่าสัตว์และการเบียดเบียนชีวิต ไม่ทำร้ายผู้อื่นหรือสัตว์ และหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการเบียดเบียน
- งดรับประทานเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ รวมถึงไข่ นม เนย ชีส เครื่องใน และอาหารที่มีส่วนประกอบจากสัตว์ เช่น น้ำปลา น้ำผึ้ง ไส้กรอก หรือปูอัด
- งดผักฉุน ได้แก่ กระเทียม หัวหอมและพืชตระกูลหอม กุยช่าย หลักเกียว และใบยาสูบ ทั้งนี้ รายละเอียดอาจแตกต่างกันไปตามธรรมเนียมของแต่ละกลุ่ม
- หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด โดยเฉพาะรสเค็ม หวาน เปรี้ยว หรือเผ็ดจัด เพื่อให้สอดคล้องกับแนวทางการสำรวมกายและใจ
- งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และสิ่งมึนเมา รวมถึงงดสูบบุหรี่ในกลุ่มผู้ที่ถือศีลอย่างเคร่งครัด
- สำรวมวาจา พูดจาสุภาพ งดการโกหก ด่าทอ พูดคำหยาบ ส่อเสียด หรือพูดจาเพ้อเจ้อ
- สำรวมจิตใจ ไม่คิดร้ายต่อผู้อื่น พยายามทำจิตใจให้สงบ และประพฤติตนอยู่ในศีลธรรม
- แต่งกายสุภาพ โดยผู้ถือเจบางคนจะสวมชุดขาว เพื่อแสดงถึงความบริสุทธิ์และความตั้งใจในการถือศีล ซึ่งถือเป็นธรรมเนียมมากกว่าข้อบังคับ
- หลีกเลี่ยงสถานที่หรือสิ่งยั่วยุ เช่น สถานบันเทิงหรือสถานที่อโคจร สำหรับผู้ที่ถือเจอย่างเคร่งครัด เพื่อช่วยให้จิตใจสงบและไม่ออกนอกแนวทางของการถือศีล
อีกข้อห้ามสำคัญที่หลายคนอาจจะไม่รู้ คือ ห้ามมีเพศสัมพันธ์ในช่วงกินเจ!
การงดการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงกินเจ ถือเป็นข้อห้ามสำคัญอย่างมาก เพราะเทศกาลกินเจ คือ การชำระล้างร่างกายและจิตใจให้บริสุทธ์ในบางครอบครัวที่เคร่งกับประเพณีมากๆ คู่สามีภรรยาจะนอนแยกห้องกัน เพื่อรักษาระยะห่างและถือศีล เชื่อว่าการให้คู่ของตนสนองความต้องการให้นั้น คือ การเบียดเบียนชีวิตอย่างหนึ่ง
ข้อปฏิบัติต่างๆ เหล่านี้ เพื่อให้ผู้ถือเจได้สำรวมทั้งกาย วาจา และใจ ลดการเบียดเบียน และใช้ช่วงเวลา 9 วันในการฝึกจิตใจให้สงบและบริสุทธิ์มากขึ้น
เรียบเรียงโดยทีมงานข่าวสดออนไลน์
