‘โรคแอนแทรกซ์’ คืออะไร? พาทุกคนมาทำความรู้จัก โรคติดต่อร้ายแรงจากสัตว์สู่คน ภัยเงียบอันตรายถึงชีวิต มีอาการ-วิธีป้องกันอย่างไรบ้าง
โรคแอนแทรกซ์ (ANTHRAX) เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน เกิดจากแบคทีเรียแกรมบวกที่ชื่อว่า บาซิลัส แอนทราซิส (Bacillus anthracis) มีรูปร่างเป็นเส้นยาวรี พบได้ในดิน และอาจทำให้ปนเปื้อนติดเชื้อจากสัตว์เลี้ยง สัตว์ป่าได้เป็นต้น
โดยเชื้อแบคทีเรียดังกล่าว มีความสามารถในการสร้างปอร์ ที่ทนต่อสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมได้นานหลายปี ซึ่งโรคนี้จะพบจากสัตว์กินพืช หรือสัตว์เคี้ยวเอื้อง ได้แก่ โค กระบือ แพะ แกะ
ด้าน ผศ.น.สพ.ดร.ธราดล เหลืองทองคำอาจารย์คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายเสริมว่า ประเทศไทยก็มีเหตุการณ์ที่พบโรคแอนแทรกซ์เช่นกัน อาทิ อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดตาก กาญจนบุรี พิษณุโลก เชียงใหม่ พิจิตร แต่ไม่ได้ระบาดต่อเนื่อง
วิธีที่ดูสัตว์ติดเชื้อหรือไม่
- โค-กระบือ : ถ้าติดเชื้อจะตายเฉียบพลัน มักพบเลือดสีคล้ำ ๆ ไหลออกจากรูเปิดต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น จมูก ปาก ตา และทวารหนัก แล้วซากสัตว์จะไม่แข็งตัว บวม เน่า เสียได้ง่าย
- สัตว์อย่างอื่น : อาการจะไม่ออกชัดเจน แต่บางตัวอาจมีอาการบวมที่คอ ซึม เบื่ออาหาร มีไข้ กลืนอาหารลำบาก ท้องเสีย
อย่างไรก็ตามสัตว์ เช่น สุกร ม้า รวมไปถึงสัตว์เลี้ยงอย่างหมาและแมว สามารถติดเชื้อได้เหมือนกัน แต่ว่าหมาและแมวจะมีความทนทานต่อโรคค่อนข้างสูง โดยส่วนใหญ่สัตว์เลี้ยงติดเชื้อมาจากการกินเนื้อดิบของสัตว์ที่ตายด้วยโรคแอนแทรกซ์เข้าไป
3 อาการของผู้ที่ติดเชื้อโรคแอนแทรกซ์
- การติดเชื้อทางผิวหนัง : เกิดจากการสัมผัส จะเจอจากคนที่ประกอบอาชีพการชำแหละเนื้อสัตว์ รวมไปถึงคนที่มีแผลบริเวณมือ ถึงจะเล็กน้อย หากสัมผัสกับเนื้อสัตว์หรือซากสัตว์ที่มีเชื้อ โอกาสที่เชื้อจะเข้าสู่ร่างกายได้ อาการที่จะพบได้ เช่น จะเกิดแผลที่เรียกว่า ‘แผลบุหรี่จี้’ โดยรอบแผลจะบวมน้ำ และจุดกึ่งกลางของแผลจะเป็นสีดำคล้ำเหมือนเนื้อตายที่โดนบุหรี่จี้
- การบริโภค : เกิดจากการกินเนื้อสัตว์ที่ดิบหรือไม่ปรุงสุกที่มาจากสัตว์ที่เป็นโรค อาการที่จะพบได้ เช่น ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน มีไข้ เบื่ออาหาร บางครั้งก็ถ่ายเป็นเลือด
- การหายใจ : เกิดจากหายใจเอาสปอร์ของเชื้อที่มีขนาดเล็กเข้าสู่ร่างกายเข้าสู่ร่างกาย มักพบในคนที่ทำงานในโรงงานผลิตสิ่งทอ ยิ่งในกรณีขนสัตว์และหนังสัตว์ที่ใช้โรงงานมากจากที่ระบาดของโรค
อาการที่พบได้เบื้องต้นมักคล้ายไข้หวัดธรรมดา มีไข้ เจ็บคอ หรือไอแห้ง แต่หากมีอาการเริ่มรุนแรงขึ้น ผู้ป่วยจะมีอาหารที่หายใจติดขัด หายใจลำบาก หายใจไม่ออก และจะเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว
วิธีป้องกัน
- ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ที่ติดเชื้อหรือซากสัตว์ ยิ่งคนในพื้นที่ที่เคยระบาด
- สวมอุปกรณ์ป้องกันถ้าจำเป็นต้องสัมผัสสัตว์หรือซากสัตว์ เช่น ถุงมือ หน้ากาก เสื้อคลุมกันเปื้อน
- ถ้าสัมผัสกับเนื้อสัตว์แล้วควรล้างมือทันที และล้างอุปกรณ์ให้สะอาดเสมอ
- เลือกบริโภคเนื้อสัตว์และอาหารที่ได้รับการรับรองปลอดภัย
- ไม่กินอาหารจากเนื้อสัตว์ที่ดิบ หรือสุก ๆ ดิบ ๆ ควรปรุงสุก
ทั้งนี้ ถึงแม้ว่าโรคแอนแทรกซ์ไม่ใช่โรคที่จะพบได้บ่อย แต่เป็นโรคติดต่อร้ายแรงจากสัตว์สู่คน ยิ่งในกรณีเชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านระบบทางเดินหายใจ ต้องรีบแจ้งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์โดยด่วน หากพบการตายที่ผิดปกติของสัตว์ และต้องสังเกตอาการ หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เสี่ยง ปฏิบัติตามหลักสุขอนามัยอย่างถูกต้อง
ที่มาข้อมูล : chula / medparkhospital / siphhospital
เรียบเรียงโดยทีมข่าวสดออนไลน์
