เมื่อเวลา 07.00 น. วันที่ 1 ธ.ค. พล.ต. ม.จ.จุลเจิม ยุคล ทรงเป็นประธานบำเพ็ญพระราชกุศลสวดพระอภิธรรมพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยหน้าพระบรมศพ ทรงกราบหน้าพระบรมโกศ ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระพุทธรูปประจำพระชนมวารที่หน้าพระแท่นมหาเศวตฉัตร จากนั้นถวายภัตตาหารเช้าแด่พระพิธีธรรม 8 รูปจากวัดอนงคารามวรวิหาร และวัดบวรนิเวศวิหาร ที่สวดพระอภิธรรมมาตั้งแต่ค่ำวันที่ 30 พ.ย.
ต่อมาเวลา 11.00 น. ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล ทรงเป็นประธานถวายภัตตาหารเพลแด่พระพิธีธรรม จำนวน 8 รูป จากวัดมหาธาตุยุวราช รังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร และวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร
สำนักพระราชวังสรุปยอดรวมประชาชนที่เดินทางมากราบถวายสักการะพระบรมศพ เมื่อวันที่ 30 พ.ย.ที่ผ่านมา จำนวนทั้งสิ้น 44,489 คน รวม 33 วัน จำนวน 1,137,481 คน และประชาชนถวายเงินเพื่อร่วมบำเพ็ญพระราชกุศล จำนวน 5,181,419.50 บาท รวม 33 วัน รวมทั้งสิ้น 88,730,961 บาท
ส่วนที่ท้องสนามหลวงมีกิจกรรมทำความสะอาดครั้งใหญ่ หรือบิ๊กคลีนนิ่ง เดย์ โดยมี พล.ต.อ.อัศวิน ขวัญเมือง ผู้ว่าฯ กทม.เป็นประธาน โดยแบ่งเป็น 15 พื้นที่ ที่รอบสนามหลวง 7 พื้นที่ และพื้นที่ต่อเนื่องตั้งสะพานผ่านพิภพลีลา ลานพระบรมรูปทรงม้าอีก 8 พื้นที่ มีเจ้าหน้าที่และจิตอาสากว่า 3,000 คนเข้าร่วมทำความสะอาด ทั้งการเก็บขยะ กวาดพื้นถนน ทำความสะอาดตะแกรง ลอกท่อระบายน้ำ ทำความสะอาดเต็นท์บริการประชาชน
ผู้สื่อข่าวรายงานต่อว่า แม้ว่าสำนักพระราชวัง จะงดให้ประชาชนเข้ากราบถวายสักการะพระบรมศพ ภายในพระบรมมหาราชวัง แต่เจ้าหน้าที่ทหาร และตำรวจยังคงตรวจตราดูแลความเรียบร้อยอย่างเข้มงวด จุดคัดกรองทั้ง 8 จุด ยังมีเจ้าหน้าที่คอยตรวจกระเป๋าสัมภาระ และตรวจหาสิ่งผิดกฎหมายตามปกติ เพื่อความปลอดภัยในพื้นที่ท้องสนามหลวง และโดยรอบพระบรมมหาราชวัง
ขณะเดียวกัน ที่ทำเนียบรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) พร้อมด้วยนางนราพร จันทร์โอชา ภริยา เป็นประธานในพิธีเจริญพระพุทธมนต์และตักบาตร เนื่องในวาระพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เสด็จสวรรคตครบ 50 วัน มีคณะรัฐมนตรีและข้าราชการทำเนียบ ร่วมทำบุญอย่างพร้อมเพรียง
โดยมีสมเด็จพระมหามุนีวงศ์ อัมพร อมฺพโร เจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม และกรรมการมหาเถรสมาคม เป็นประธาน ฝ่ายสงฆ์ ร่วมด้วยสมเด็จพระวันรัต จุนท์ พฺรหฺมคุตฺโต เจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร, สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) เจ้าอาวาส วัดไตรมิตรวิทยาราม, พระพรหมเมธี วัดสัมพันธวงศาราม, พระพรหมมุนี วัดราช บพิธสถิตมหาสีมาราม, พระพรหมดิลก วัดสาม พระยา, พระพรหมบัณฑิต วัดประยุรวงศาวาส, พระพรหม วิสุทธาจารย์ วัดเครือวัลย์ และ พระราชภัทรญาณ วัดสุทัศนเทพวราราม และพระสงฆ์รวม 89 รูป รับบาตร
ส่วนที่กองบัญชาการกองทัพบก พล.อ. เฉลิมชัย สิทธิสาท ผบ.ทบ. นำกำลังพลและผู้แทนจากสมาคมแม่บ้านทหารบก ร่วมตักบาตรอาหารแห้ง พระสงฆ์จากมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จำนวน 89 รูป ถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เช่นเดียวกันกับที่กองบัญชาการกองทัพเรือ และ กองบัญชาการกองทัพอากาศ ต่างจัดพิธีบำเพ็ญกุศลปัญญาสมวาร ถวายเป็น พระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9
ด้านรัฐสภา สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ร่วมกับสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) และคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) จัดพิธีบำเพ็ญกุศลปัญญาสมวาร ถวายภัตตาหารเช้า และทำบุญตักบาตรพระสงฆ์ 89 รูป โดยมีนายพรเพชร วิชิตชลชัย ประธาน สนช. เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วยนายสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย รองประธานสนช.คนที่ 1 นายพีระศักดิ์ พอจิต รองประธาน สนช.คนที่ 2 ร.อ.ทินพันธุ์ นาคะตะ ประธาน สปท. และน.ส.วลัยรัตน์ ศรีอรุณ รองประธาน สปท. คนที่ 2 มีสมาชิก สนช. สปท. กรธ. ข้าราชการ และพนักงานราชการของทั้ง 2 สภา เข้าร่วมพิธีอย่างพร้อมเพรียง
ที่ลานคนเมือง ศาลาว่าการกทม. พล.ต.อ. อัศวิน ขวัญเมือง ผู้ว่าฯ กทม. เป็นประธานในพิธีทำบุญตักบาตรถวายเป็นพระราชกุศล โดยมีคณะผู้บริหารกทม. สมาชิกสภากทม. ข้าราชการ และลูกจ้างร่วมพิธี
วันเดียวกัน ที่รัฐสภา มีการประชุม สนช. โดยมีนายพรเพชร วิชิตชลชัย ประธานสนช. เป็นประธานการประชุม เพื่อพิจารณาร่างพ.ร.บ.สถาบันภูมิราชธรรมพ.ศ…. ที่ครม.เป็นผู้เสนอ โดยร่างพ.ร.บ.ดังกล่าวมีสาระสำคัญคือ ให้จัดตั้งสถาบันภูมิราชธรรมขึ้นเป็นสถาบันอุดมศึกษา มีฐานะนิติบุคคล และเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐ ซึ่งไม่เป็นส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน กฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ และกฎหมายว่าด้วยการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม และไม่เป็นรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณและกฎหมายอื่น แต่อยู่ภายใต้การดูแลอุปถัมภ์ของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ โดยมีรมว.ศึกษาธิการ เป็นผู้รักษาตาม พ.ร.บ.นี้
โดยสถาบันแห่งนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะบุกเบิกแสวงหา และเป็นคลังความรู้ จัดการศึกษา ส่งเสริม ประยุกต์ และพัฒนาวิชาการ และวิชาชีพชั้นสูงสร้างบัณฑิตวิจัย เป็นแหล่งรวมสติปัญญา เผยแพร่ความรู้ โดยกิจการของสถาบันจะไม่อยู่ภายในบังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน และกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์ ขณะที่รายได้ของสถาบันได้จากเงินอุดหนุนทั่วไปที่รัฐบาลจัดสรรให้เป็นรายปี เงินหรือทรัพย์สินที่ผู้มีอุทิศให้ เงินที่สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เพื่อจัดตั้งเป็นกองทุนภูมิราชธรรม และให้จัดตั้งกองทุนภูมิราชธรรมขึ้นในสถาบัน เพื่อสนับ สนุนและส่งเสริมการดำเนินกิจการของสถาบัน ส่งเสริมการจัดการศึกษา โดยมีคณะกรรมการบริหารกองทุนภูมิราชธรรม ทำหน้าที่กำหนดหลักเกณฑ์วิธีการ เงื่อนไข และลำดับความสำคัญของการใช้จ่ายเงินกองทุน
ในส่วนของบทกำหนดโทษสำหรับผู้ใช้ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ ครุยประจำตำแหน่ง หรือเครื่องแบบ โดยไม่มีสิทธิ์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับ ไม่เกิน 5 หมื่นบาท หรือทั้งจำและปรับ และโทษสำหรับการปลอมแปลงและเลียนแบบตราสัญลักษณ์ของมหาวิทยาลัย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี ปรับไม่เกิน 1 แสนบาท หรือทั้งจำและปรับ ทั้งนี้ ในวาระเริ่มแรกที่ยังไม่มีสภาสถาบัน ให้สภาสถาบันประกอบด้วย ผอ.สถาบันสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เป็นนายกสภาสถาบัน และให้เลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษา ปฏิบัติหน้าที่อธิการบดี จนกว่าจะมีสภาสถาบันตามพ.ร.บ.ฉบับนี้
นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รมช.ศึกษาธิการ ชี้แจงว่า ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงครอง สิริราชสมบัติครบ 70 ปี เมื่อวันที่ 9 มิ.ย.2559 จึงควรจัดตั้งสถาบันภูมิราชธรรมเป็นสถาบันอุดมศึกษาทางวิชาการ และวิชาชีพชั้นสูง เพื่อเฉลิมพระเกียรติคุณด้านการศึกษาและศิลป วิทยาการ ทั้งฝ่ายวิทยาศาสตร์และศิลปศาสตร์ทุกแขนง พร้อมน้อมนำพระปรีชาสามารถ และพระอัจฉริยภาพ ที่ทรงมีอยู่เต็มเปี่ยมในความรู้ทุกด้าน และยังได้ให้เกิดประโยชน์สุขแก่พสกนิกรมาเป็นแบบอย่างในการจัด
เมื่อเวลา 17.13 น. สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งจากพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ถึงพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง พร้อมด้วย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี, ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี, พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา, พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์, พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ, พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริวัณณวรีนารีรัตน์ และพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลปัญญาสมวารพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ คณะองคมนตรี คณะรัฐมนตรี คณะตุลาการ คณะสมาชิกสภานิติบัญญัติฯ ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ และคณะทูตานุทูต เฝ้าฯ รับเสด็จ
ในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลปัญญาสมวารพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช นั้น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สำนักราชเลขาธิการจัดพิมพ์หนังสือ 6 เล่ม ประกอบด้วย 1.หนังสือเมื่อข้าพเจ้าจากสยามมาสู่สวิตเซอร์แลนด์ 2.หนังสือพระมหาชนก (ฉบับการ์ตูนไทย-อังกฤษ) 3.หนังสือเรื่องทองแดง (ฉบับภาพถ่าย) 4.หนังสือเรื่องทองแดง (ฉบับการ์ตูน) 5.หนังสือมูลนิธิที่ทรงก่อตั้ง สมาคม มูลนิธิ องค์กร และสโมสร ในพระบรมราชูปถัมภ์ 6.หนังสือรวมบทความเกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่พิมพ์ในวารสารมูลนิธิชัยพัฒนา เล่ม 1 พระราชทานแก่ผู้เข้าร่วมพระราชพิธี เพื่อเป็นอนุสรณ์วิทยาทาน
