จ่าบ้าน
เปลี่ยนพ.ศ.ใหม่ปีนี้ เป็นการเปลี่ยนของประเทศไทยแทบว่าทุกด้านทุกทาง ถึงขนาดว่าคนไทยจำนวนไม่น้อยตามไม่ทันขบวน โดยเฉพาะผู้มีวัยตั้งแต่ 70 ปีขึ้นไป หากยังมะงุมมะงาหราอยู่กับอดีตอันแสนหวานของตัวเอง
ก่อนสิ้นปี 2559 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จสวรรคตสู่สวรรคาลัย นับเป็นการสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ พสกนิกรไทยยังทยอยกันเดินทางเข้ามากราบบังคมถวายความอาลัยพระองค์ ในพระบรมโกศไม่ขาดสายนับแต่วันสวรรคตถึงวันถวายพระเพลิงและหลังจากนั้น ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้
ขณะเดียวกัน คนไทยมีพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทร เทพยวรางกูร องค์รัชทายาทที่ทรงศึกษาพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระชนกนาถมาตลอดนับแต่ทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร
พระราชกรณียกิจในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงปฏิบัติมายาวนานนับ 70 ปี รวมแล้วกว่า 4 พันโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เมื่อสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทร เทพยวรางกูรทรงตอบรับการขึ้นทรงราชย์เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 10 ความตอนหนึ่งว่า “ข้าพเจ้าขอตอบรับเพื่อสนองพระราชปณิธานและเพื่อประโยชน์ของประชาชนชาวไทยทั้งปวง”
การตอบรับขึ้นทรงราชย์ของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูรนั้นเป็นการสนองพระราชปณิธานพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชที่พระองค์ทรงมีพระราชกรณียกิจในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริกว่า 4 พันโครงการ ให้ดำเนินต่อเนื่องจนเกิดประโยชน์ของประชาชนชาวไทยทั้งปวงตามที่ทรงมีพระปฐมบรมราชโองการไว้ว่า “ข้าพเจ้าจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม”
หลังจากรัชกาลที่ 10 ขึ้นทรงราชย์ รัฐบาลมีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ แต่งตั้งรัฐมนตรีใหม่หลายตำแหน่งจากพลเรือน ทั้งยังเป็นรัฐมนตรีที่จะมานำพาเศรษฐกิจประเทศไทยให้ก้าวไปข้างหน้าในคณะของนายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี เพื่อให้ก้าวไปข้างหน้าทันกับ “ประเทศไทย 4.0” ทั้งในด้านเศรษฐกิจ การคลัง การธนาคาร การพาณิชย์ และการศึกษา
โดยเฉพาะทางด้านดิจิตอลที่มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว นับแต่ระบบดิจิตอลที่เดินไปข้างหน้าด้วยระบบคอมพิวเตอร์ก้าวไกลไม่ว่าจะในระบบการเงิน “promtpay” หรือระบบการซื้อขายสินค้าด้วยระบบ แอพพลิเคชั่น ลดจำนวนพนักงานดูแลและจำหน่ายสินค้าลงไปอย่างมาก
รัฐบาลนี้มีกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม รองรับระบบคอมพิวเตอร์ที่ก้าวไปข้างหน้าอย่างรวดเร็วและเปลี่ยนแปลงไม่เพียงวันต่อวัน หากเป็นชั่วโมงต่อชั่วโมง หรืออาจเป็นนาทีต่อนาทีก็เป็นได้ ทั้งนี้ การเปลี่ยนแปลงเดินทางผ่านระบบคลื่นมาทางอากาศโดยไม่บอกกล่าว
ดังนั้น หากรัฐบาลยังไม่มีหน่วยงานรอรับการเปลี่ยนแปลงนี้ให้เป็นไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในหมู่ข้าราชการทั้งหลายที่ยังติดขัดอยู่กับระเบียบราชการและเงื่อนไข ประเด็นที่เกี่ยวเนื่องกับกฎหมาย เช่น กฎหมายคอมพิวเตอร์ กฎหมายด้านสิทธิมนุษยชน กฎหมายเรื่องของสิทธิเสรีภาพประชาชนที่รัฐธรรมนูญรอรับไว้ กระแสการต่อต้านอาจเกิดขึ้นโดยที่รัฐบาลไม่รู้ตัวก็เป็นได้
ทุกวันนี้ การรับรู้ข้อมูลข่าวสารเป็นไปอย่างรวดเร็ว (จำเป็นต้องใช้คำนี้บ่อยสักหน่อย) โอกาสที่หน่วยงานของรัฐจะปิดบังข้อมูลข่าวสารทางราชการอาจทำมิได้ เนื่องจากการประชุมในรูปแบบคณะกรรมการย่อมมีผู้เข้าร่วมประชุมจำนวนมาก การที่ข้อมูลหรือข้อตกลงจะหลุดผ่านระบบแอพพลิเคชั่นไม่ใช่เรื่องยากแต่อย่างใด ทั้งเสียง ทั้งตัวหนังสือและภาพถ่ายอันเป็นหลักฐานอย่างดีไม่มีใครปฏิเสธได้
ความเปลี่ยนแปลงที่เป็นไปอย่างรวดเร็วอีกอย่างหนึ่งคือระบบการเรียนรู้ในทุกเรื่องที่ผู้เรียนรู้ต้องการ เพราะเพียงแต่เปิดหาในดิจิตอลรีเสิร์ชก็สามารถทำได้ในทุกเรื่อง
ถามว่า แล้วอย่างนี้ประชาชนไทยที่อยู่ต่างที่ต่างทาง จะรู้เท่าทันกันได้อย่างไร
แน่นอน โอกาสที่จะรู้เท่าทันกันมิได้หมายความว่า จะกระทำมิได้ ทั้งนี้ขึ้นกับบุคคลผู้นั้นจะยินดีเรียนรู้การใช้อุปกรณ์ในรูปแบบใหม่ได้หรือไม่ แม้ในโอกาสนี้เครื่องมืออุปกรณ์อาจจะยังมีราคาสูง และระบบยังไม่เปิดโอกาสให้ผู้ที่มีความรู้พื้นฐานไม่เพียงพอนำไปใช้งานได้อย่างคล่องตัว แต่มิได้หมายความว่าจะเรียนรู้ทั้งด้วยตัวเองและให้ผู้ใกล้ตัวฝึกและสอนไม่ได้
ทุกวันนี้ เด็กเล็กที่เกิดมากับการเปลี่ยนแปลงทางด้านเทคโนโลยีทุกวัน ย่อมเรียนรู้เท่าทันเทคโนโลยีพร้อมกันไปทั้งมิได้รู้สึกผิดแปลกแต่อย่างใด กลับเป็นเรื่องปกติธรรมดาเหมือนการรับประทานอาหารประจำวันที่ปรับเปลี่ยนอาหารได้ตลอดเวลา
เมื่อปีที่ผ่านมา รัฐบาลที่มีนายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรีที่ควบคุมดูแลสายเศรษฐกิจประกาศให้ประเทศไทยปักหมุดเป็น “ประเทศไทย 4.0” หมาย ความว่า ทุกภาคส่วนของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นภาคการเมือง ภาคเศรษฐกิจ ภาคสังคม รวมถึงภาคการศึกษาจะต้องเป็นประเทศไทยในยุค 4.0 คือยุคแห่งดิจิตอล
การจะเดินไปสู่ยุคดิจิตอลได้ ประชาชนไทยต้องเข้าใจในความเปลี่ยนแปลงของทั้งระบบ ระเบียบ และการมีอุปกรณ์เครื่องมือที่ทันต่อความต้องการ และคนไทยต้องพร้อมรับความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นนั้น
มิฉะนั้น จะตามไม่ทันในทุกกรณี เพราะความเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นตลอดเวลาทั้งหลับทั้งตื่น
เรื่องของการเปลี่ยนแปลงแห่งยุคสมัย วันนี้คนไทยมีทั้งที่เกิดก่อนยุคสมัยแห่งพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งมีจำนวนไม่มาก ขณะที่เกิดระหว่างกลางรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 มีจำนวนมากพอสมควร กับผู้ที่เกิดในรัชสมัยปลายรัชกาลที่ 9 มีพอสมควรเช่นกัน
ตัวเลขประมาณการที่กล่าวถึงต่อไปนี้หยิบยกมาเพียงคร่าวๆ จากวารสาร “ประชากรและการพัฒนา” ของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ฉบับปัจจุบัน ท่านผู้ใดต้องการรายละเอียดหามาอ่านและอ้างอิงได้
ประชากรไทยวันนี้อยู่ที่ 74-75 ล้านคน นับย้อนหลังขึ้นไปถึงรัชกาลที่ 5 อายุเกินกว่า 100 ปี น่าจะมีอยู่ไม่เกิน 20 คน หากนับตั้งแต่รัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 8 รวมแล้วน่าจะมีประมาณ 4 ล้าน 6 แสนคน หรือร้อยละ 7
ผู้ที่เกิดในรัชกาลที่ 6 น่าจะมีเพียง 1 แสนคน ผู้ที่เกิดในสมัยรัชกาลที่ 7 น่าจะมีชีวิตอยู่ประมาณ 8 แสนคนหรือกว่านั้นไม่มาก กลุ่มนี้ที่เกิดก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จำนวนหนึ่ง
ส่วนผู้ที่เกิดปี 2475 สมัยรัชกาลที่ 7 คือผู้ที่รับการเปลี่ยนแปลงครั้งแรกจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิ ราชย์ เป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 และหลังจากนั้น พ.ศ. 2477 มีการเปลี่ยนแปลงอีกครั้ง เมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสละราชสมบัติ
ผู้ที่เกิดในรัชกาลที่ 8 ถึงวันที่ 9 มิถุนายน 2489 อีกจำนวนหนึ่งน่าจะมีประมาณ 3 ล้านคน เป็นผู้ที่ได้รับการเปลี่ยนแปลงอีกครั้งหนึ่ง คือการเปลี่ยนแปลงจากการที่พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลสวรรคต
จากนั้น ผู้ที่เกิดหลัง พ.ศ.2489 ถึงวันที่ 13 ตุลาคม 2559 คือผู้ที่เกิดในรัชกาลที่ 9 น่าจะมีประมาณ 60 ล้าน 7 แสนคน
ผู้ที่เกิดในสมัยรัชกาลที่ 9 นี้เอง คือผู้ที่อยู่กับการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา นับตั้งแต่การเปลี่ยนแปลง ในระบอบการเมืองการปกครองทั้งในระบบเลือกตั้ง ในระบอบเผด็จการ มีโอกาสเลือกตั้งรัฐบาลด้วยตนเอง บางครั้งไม่มีโอกาสเลือกรัฐบาล ทั้งรัฐบาลยังยึดประชาธิปไตยไปใช้เสียเองบ่อยครั้ง
ตลอดเวลานับตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็นระบอบประชา ธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ประเทศไทยปรับเปลี่ยนกติกาประชาธิปไตยผ่านรัฐธรรมนูญมาแล้วหลายฉบับ
ปี 2560 ประเทศไทยจะมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่อีกฉบับหนึ่ง เป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรกในรัชกาลที่ 10 และจะมีการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญฉบับนี้ปลายปี 2560
คนไทยที่อยู่กับการเปลี่ยนแปลงทั้งแห่งยุคสมัยโดยเฉพาะในระบอบประชาธิปไตยและเผด็จการ ปีนี้ 2560 จะมีโอกาสใช้สิทธิเสรีภาพของตนเองอีกครั้ง แม้จะไม่เต็มที่ คือมีโอกาสเลือกผู้แทนราษฎรด้วยตัวเอง แต่ไม่อาจเลือกนายกรัฐมนตรีที่เป็นผู้บริหารประเทศจากการเลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
ทั้งยังไม่รู้ว่าเมื่อไหร่คนไทยจะมีโอกาสใช้ประชาธิปไตย อันเป็นของปวงชนชาวไทยได้เต็มที่สักที
ขณะที่คนไทยนับจากปี 2560 ต้องปรับเปลี่ยนพร้อมไปกับรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10
ทั้งไม่ว่าการเปลี่ยนแปลงจะเป็นประการใดประเทศ ไทยต้องมีระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขไม่เปลี่ยนแปลง
