เป็นละครที่เข้มข้นและให้ความรู้ทางประวัติศาสตร์ สำหรับ “บุพเพสันนิวาส” โดยในตอนที่ผ่านมา ได้รับการพูดถึงทั้งบ้านทั้งเมือง โดยโกษาเหล็ก ถูกโบยจนล้มป่วยถึงแก่ชีวิต ประเด็นมาจากเรื่องป้อมปราการ ที่ขุนหลวงนารายณ์ ให้สร้างขึ้น แต่มีการทูลขัด ซึ่งป้อมดังกล่าวปรากฎในประวัติศาสตร์ว่า ฟอลคอนเป็นผู้ออกแบบและคุมการสร้าง และยังคงมีป้อมปราการ ปรากฏหลงเหลือให้เห็นถึงปัจจุบัน
โดยพบว่า กองกำลังสยามปิดล้อมป้อมฝั่งตะวันออกที่บางกอก เมื่อ ค.ศ.1688 มีข้อความบรรยายว่า “ป้อมที่บางกอกตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำ เป็นสถานที่ที่ชาวฝรั่งเศสถูกโจมตีโดยกองกำลังพระเพทราชา ผู้ซึ่งได้อำนาจปกครองอาณาจักร มีชาวฝรั่งเศส 300 คนอยู่ที่ป้อมแห่งนี้ มีฐานขนาดเล็กจำนวน 7-8 ฐานรอบๆป่อมเพื่ิอใช้ปิดล้อมเรา (พวกฝรั่งเศส)ยอมจำนนและออกจากป้อมไปเมื่อวันที่ 2 พ.ย.1688 (ภาพเขียนสีน้ำ สมบัติหอสมุดแห่งชาติฝรั่งเศส มีประวัติว่าบาทหลวงปูโช คณะเจซูอิตมอบให้)
ทั้งนี้ ยังพบว่ามีผู้ที่ให้ความสนใจในประวัติศาสตร์โพสต์เกร็ดความรู้ในเรื่องป้อมพร้อมเผยแพร่ภาพ ของแบบป้อมที่ได้รับการออกแบบในสมัยนั้นด้วย อาทิ สมาชิกเฟซบุ๊ก ไกรมาศ สุพรรณ วงศ์บ้านพลูหลวง ระบุว่า “แปลนป้อมเมืองบางกอก ที่ฟอลคอนถวายให้สมเด็จพระนารายณ์ทอดพระเนตร และทรงตัดสินพระทัยสร้าง เหตุผลที่ทรงสร้างก็คงเพื่อป้องกันราชอาณาจักรวมทั้งอาจใช้เป็นขนอนหลวง(ด่านเก็บภาษีเรือ) เพิ่มอีกแห่ง และอาจใช้แสดงแสนยานุภาพอยุธยา ป้อมนั้นใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ล้ำยุคมากในสมัยนั้นเป็นป้อมทรงดาว ซึ่งเป็นทรงป้อมที่มั่นคงมากๆ ด้วยแฉกพัดยื่นแหลมออกจากป้อมใหญ่ทำให้เกิดชั้นเชิง เพื่อลดแรงปะทะป้องกันกระสุนปืนใหญ่นั่นเอง
แปลนเป็นป้อมสองฝากฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา มีสะพานโซ่ทุ่นลอยขึงขวางแม่น้ำ บริเวณปัจจุบันฝั่งหนึ่งคือจุดที่เป็นโซนปากคลองตลาดในปัจจุบัน และอีกฝากฝั่งคือโซนพระราชวังเดิมกรุงธนบุรี (เมืองบางกอกเก่าสมัยอยุธยา) ถ้าสร้างสำเร็จโดยสมบูรณ์แบบตามแผนผังนี้ ป้อมจะมีแสนยานุภาพมหาศาล แต่เมื่อมีคุณก็ย่อมมีโทษมหันต์เสมอ เหมือนเป็นกับดักให้กับตัวเราเอง หากต่างชาติหรือใครคิดร้ายต่อประเทศจะยึดอำนาจเช่นกัน ป้อมนี้สร้างสำเร็จแต่ฝั่งปากคลองตลาดก่อน ส่วนฝั่งเมืองบางกองที่มีเมืองอยู่แล้วนั้นยังไม่ทันสร้างป้อมทับ ก็เกิดปัญหาภายในประเทศสมเด็จพระนารายณ์ทรงสวรรคตเสียก่อน
มีอีกเรื่องที่จะอธิบายความคิดเห็นส่วนตัวผมคือ ป้อมวิไชยเยนทร์หรือป้อมวิชาเยนทร์ ที่ยังเหลืออยู่ยั้นยุคปัจจุบันนั้น มีการสร้างขึ้นก่อนเหตุการณ์โกษาเหล็กจะรับสินบนพวกไม่ยากใช้แรงงานจนนำมาซึ่งเหตุให้ถึงแก่ชีวิต ป้อมนี้สร้างพร้อมกำแพงเมืองบางกอกแล้ว และจริงๆมีอีกชื่อ ว่าชื่อป้อมวิไชยประสิทธิ์ ด้วยชื่อคงมาจากการสร้างโดยฟอลคอนนั่นแหละ กำแพงเมืองบางกอกก็สร้างด้วยเทคนิคเดียวกับเมืองลพบุรี แต่มีขนาดเล็กกว่ามาก เมืองบางกอกเป็นจุดขนอนและเป็นที่จอดพักท่าก่อนขึ้นมายังกรุงศรีอยุธยา จะว่าไปเมืองบางกอกในยุคนั้นก็มีความคึกคักไม่น้อยเมืองแห่งท่าตลาดสินค้า มีผลหมากรากไม้แปลกตาและรสชาติอร่อยในสายตาต่างชาติ จากบันทึกของหลายๆคนที่เดินทางมายังกรุงศรีอยุธยา”
ภาพ : จากหอจดหมายเหตุ ,หนังสือ โกษาปาน ราชทูตผู้กู้แผ่นดิน,ไกรมาศ สุพรรณ วงศ์บ้านพลูหลวง
