จักษุแพทย์ เตือน ฝุ่น PM 2.5 ทำพิษ คนไข้ทำเลสิคไม่ได้ซักราย เพราะตาถลอก ไม่ผ่านเกณฑ์ปลอดภัย เช็ก PM 2.5 ส่งผลกับดวงตาอย่างไร แนะวิธีการดูแลรักษาดวงตา
เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2568 สถานการณ์ฝุ่น PM 2.5 รุนแรง ส่งผลกระทบหนัก ล่าสุด พญ.ศศิ ใหญ่สว่าง จักษุแพทย์ ออกมาโพสต์ภาพข้อความ “PM 2.5 ทำพิษ คนไข้เลสิควันนี้ ทำไม่ได้แม้แต่ท่านเดียว เนื่องจากตาถลอกเป็นแผล Punctate epithelial erosions (PEEs) ทุกท่าน ไม่ผ่านเกณฑ์ปลอดภัย”
พร้อมย้ำว่า “ยุติก่อน การทำเลสิคในฤดู PM 2.5 คนไข้ #โรคตาแห้ง เปราะบางทุกท่าน ดูแลตัวเองเต็มที่”
ท่ามกลางประชาชนเข้าแสดงความคิดเห็นกันมากมาย อาทิ
- กระทบทุกส่วนในร่างกายจริง ๆ
- รู้สึกตาแห้งๆ นึกว่าคิดไปเอง มีวิธีดูแลไหมคะ
- ปัญหาฝุ่นPM ไม่ใช่เรื่องเล่นๆเลยจริงๆ
- มิน่าช่วงนี้รู้สึกตาแห้งเคืองตามาก
- ข่วงนี้ตาแห้งขึ้นเยอะมาก จนปวดตา ไม่ได้คิดไปเองจริงๆ ด้วย

ภาพประกอบ
วันนี้ ข่าวสดออนไลน์ รวบรวมข้อมูลมาให้แล้ว ในชวงที่มีฝุ่น PM2.5 หนาแน่น จะส่งผลกระทบต่อดวงตาอย่างไร และมีวิธีการดูแลรักษาดวงตาอย่างไรบ้าง
อ้างอิงข้อมูลจาก พญ.กิตติกมล วงศ์ไพศาลสิน จักษุแพทย์ เฉพาะทางด้านกระจกตาและการแก้ไขสายตา คลินิกตา โรงพยาบาลพญาไท 3
ฝุ่น PM 2.5 มีผลกระทบต่อดวงตาอย่างไร
1.เยื่อบุตา เป็นบริเวณที่สัมผัสกับปัจจัยภายนอกโดยตรง เมื่อมีความผิดปกติจะมีอาการคันตา น้ำตาไหล สู้แสงไม่ได้ เยื่อบุตาอักเสบ ซึ่งหากต้องเผชิญกับมลพิษเป็นเวลานาน จะทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ มีรูปร่างผิดปกติไป กระตุ้นการหลั่งสารที่ทำให้เกิดการอักเสบ เกิดภาวะภูมิแพ้ที่ตา ตาแห้งเรื้อรัง และมีการติดเชื้อแทรกซ้อนได้ง่าย
2.โรคตาแห้ง ระดับของฝุ่นมลพิษและความชื้นในอากาศ มีความสัมพันธ์กับอาการตาแห้ง ทำให้ชั้นน้ำตาระเหยเร็วกว่าปกติ ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ หรือมีภาวะตาแห้งอยู่เดิม จะมีความไวต่อผลกระทบจากฝุ่นมากขึ้น
3.ต่อมไขมันที่เปลือกตาทำงานผิดปกติ (Meibomian gland dysfunction) ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะตาแห้ง มีงานวิจัยพบว่าคุณภาพอากาศที่แย่มีผลทำให้ต่อมไขมันอักเสบเพิ่มขึ้น มีการอุดตันของต่อมไขมันตามเปลือกตา
4.เปลือกตาอักเสบ สาเหตุจากฝุ่นขนาดเล็ก และควันทำให้เกิดการระคายเคือง ร่วมกับมีการติดเชื้อแบคทีเรีย เกิดเป็นตากุ้งยิงได้
5.ผลกระทบต่อกระจกตา ฝุ่นPM2.5 ทำให้เซลล์ชั้นนอกของกระจกตาเปลี่ยนแปลงและทำงานลดลง มีผลต่อระดับการมองเห็น
6.จอประสาทตา มีงานวิจัยพบว่าการสัมผัสกับฝุ่นขนาดเล็กทั้งPM2.5, PM10 และฝุ่นคาร์บอน แม้เพียงระยะสั้น ทำให้เส้นเลือดในจอประสาทตาตีบลง ส่งผลต่อระบบไหลเวียนโลหิตผิดปกติ จอประสาทตาขาดออกซิเจน นำไปสู่การมองเห็นที่ผิดปกติได้
นอกจากนี้ยังพบว่า มลพิษทางอากาศ อาจสัมพันธ์กับการเกิดต้อกระจก และต้อหินอีกด้วย

ภาพประกอบ
คำแนะนำในการป้องกัน และดูแลดวงตา
- หลีกเลี่ยงการอยู่กลางแจ้งเป็นเวลานาน
- ควรสวมใส่แว่นตา กันลมกันฝุ่นเมื่อต้องออกภายนอกอาคาร
- หยอดน้ำตาเทียมให้สม่ำเสมอเพื่อหล่อลื่นผิวตา และเจือจางสิ่งกระตุ้นจากมลพิษทางอากาศ
- เมื่อมีอาการระคายเคือง ไม่ควรขยี้ตา เนื่องจากอาจทำให้เกิดการติดเชื้อแทรกซ้อน
- หากมีอาการคันตา ตาบวม สามารถประคบเย็น ช่วยบรรเทาอาการเบื้องต้นได้
- ทำความสะอาดใบหน้าและรอบดวงตาด้วยน้ำสะอาด อาจฟอกขนตาด้วยน้ำอุ่น หรือแชมพูเด็กอ่อน
- ผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ หรือมีโรคทางตาอยู่เดิม เช่น มีภาวะตาแห้ง ภูมิแพ้ที่ตา เป็นต้อลม ต้อเนื้อ อาจมีความไวต่อฝุ่นมากขึ้น และเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ง่าย หากมีอาการผิดปกติอื่นๆ ควรพบแพทย์เฉพาะทาง เพื่อเข้ารับการตรวจตาอย่างละเอียด

ภาพประกอบ
ที่มา : พญาไท