หมอสุรัตน์ เตือน ไม่กินยาลดไขมัน เสี่ยงสมองเสื่อมทั้งชีวิต พร้อมเปิดงานวิจัยและวิธีป้องกัน
ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท ให้ความรู้ผ่านทางแฟนเพจเฟซบุ๊ก “สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์” เกี่ยวกับผลเสียของผู้ป่วยไม่ยอมกินยาลดไขมัน โดยระบุดังนี้
ไม่ยอมกินยาลดไขมัน จะเสี่ยงสมองเสื่อมทั้งชีวิต
อาจารย์เจอคนที่ไขมันสูง แล้วไม่ยอมกินยา เพราะบอกว่า “เดี๋ยวก่อน” เยอะมาก เอาไว้ก่อนหมอ ขอลองลดมันอีกที คราวนี้จะเอาให้เยี่ยม โผล่มาอีก 4 เดือน LDL 180 mg/dL อีกละ เลยเตือนไป จะกินวันนี้หรือคราวหน้ามาแล้วจำหน้าลูกเมียไม่ได้
“สมองเสื่อม” กับ “คอเลสเตอรอล” มันแนบแน่นกว่าที่คิด แม้จะอยู่คนละระบบ แต่เชื่อมกันผ่าน “หลอดเลือด” และ “พันธุกรรม” มันมีข้อมูลแสดงความเชื่อมโยง
ทีมวิจัยนานาชาตินำโดย Liv Tybjærg Nordestgaard จาก University of Copenhagen ตีพิมพ์ในวารสาร Alzheimer’s & Dementia (2025) ได้คำตอบที่น่าสนใจจากการวิเคราะห์ข้อมูลระดับ “ประชากรล้านคน”
ทีมวิจัยใช้วิธีวิเคราะห์แบบ Mendelian Randomization โดยใช้พันธุกรรมเป็นตัวแทนของ “ผลระยะยาวของการลดคอเลสเตอรอล” ผ่านยีนสำคัญ 6 ตัวที่เกี่ยวข้องกับการลด non-HDL cholesterol
คนที่มียีนที่ลด non-HDL cholesterol ผ่าน HMGCR, NPC1L1, และ CETP มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงสมองเสื่อมที่ “ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ”
แล้วทำไมไขมันในเลือดถึงเกี่ยวกับสมอง ?
สมองของเรากินพลังงานมากถึง 20% ของร่างกาย และต้องพึ่งพาเลือดอย่างต่อเนื่อง ถ้าหลอดเลือดในสมองเสื่อมหรืออุดตัน เพราะไขมันพอกผนังหลอดเลือด (atherosclerosis) เซลล์สมองก็จะขาดเลือด ขาดออกซิเจน และเสียการทำงานในระยะยาว
ภาวะสมองเสื่อมหลายชนิด โดยเฉพาะ Vascular dementia และ Alzheimer’s disease มีปัจจัยร่วมคือ การเสื่อมของหลอดเลือด
การควบคุมไขมันในเลือด ไม่ได้มีผลดีแค่ “ไม่ให้หัวใจวาย” หรือ “ลดอัมพาต” แต่ยังอาจช่วยให้สมองแข็งแรงยาวนานขึ้น ยีนที่เกี่ยวข้องกับการลดไขมันแบบยาวนานตั้งแต่เกิด ช่วยลดความเสี่ยงสมองเสื่อม เป็นสัญญาณว่า “การเริ่มต้นดูแลไขมันในเลือดแต่เนิ่น ๆ” มีความหมาย
อย่างไรก็ตาม งานนี้ยังไม่ใช่บอกว่าทุกคนควรรับประทานยา statin เพื่อป้องกันสมองเสื่อม ต้องรอการทดลองในมนุษย์โดยตรง (RCTs) ที่ยืนยันชัดเจน แต่ในไขมันสูง คุณต้องทานแน่ ๆ แล้วเราทำอะไรได้บ้าง ?
1. ตรวจไขมันในเลือดเป็นประจำ อย่าปล่อยให้เกินมาตรฐานโดยไม่รู้ตัว เลือกไขมันที่ดี เช่น น้ำมันมะกอก ปลา ถั่ว และลดไขมันอิ่มตัวจากของทอด
2. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ไม่เพียงแค่ลดไขมัน แต่เพิ่มการไหลเวียนเลือดไปยังสมอง
3. คุมความดัน เบาหวาน น้ำหนัก เพราะทั้งหมดนี้ส่งผลต่อหลอดเลือดเช่นเดียวกัน
4. ใครไขมันในเลือดสูง ก็คุมซะ อย่าดื้อ
สมองเสื่อม ชีวิตก็เสื่อมนะ ความทรงจำมันสำคัญ อย่าปล่อยให้หายไปโดยความไม่เอาใจใส่ของเราเลย
