อย่าชะล่าใจ เช็กสัญญาณเสี่ยงภาวะ “ออทิสติกในผู้ใหญ่” อาจเป็นโดยไม่รู้ตัว กระทบการใช้ชีวิตมากกว่าที่คิด
หลายคนคงรู้จักออทิสติกเป็นอย่างดี โดยเฉพาะออทิสติกในเด็ก และออทิสติกเทียมมากกว่า แต่รู้หรือไม่ โรคออทิสติกที่มีภาวะความบกพร่องทางระบบประสาท ส่งผลต่อการพัฒนาการตลอดทุกช่วงในชีวิต สามารถเป็นได้ตั้งแต่เด็กจนโต
โรคออทิสติก (Autism Spectrum Disorder – ASD) เป็นภาวะความบกพร่องทางระบบประสาท มีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การเข้าสังคม การสื่อสาร และอาจมีพฤติกรรมที่เป็นแผนซ้ำ ๆ ซึ่งผู้ใหญ่มักพยายามปกปิดอาการเพื่อให้กลมกลืนกับสังคม เรียกว่า “Masking”
อาการของภาวะออทิสติกในผู้ใหญ่
- ด้านการสื่อสารและเข้าสังคม : ไม่เข้าใจอารมณ์ สีหน้า ไม่สบตา ท่าทางของผู้อื่นเวลาเขาพูดโต้ตอบ มักพูดจาโผงผาง ตรงไปตรงมา ไม่เข้าใจเวลาคนอื่นพูดเล่น ไม่เข้าใจการใช้ชีวิตในสังคม เช่น การเข้าแถวห้ามแซงคิว รวมไปถึงการควบคุมอารมณ์ตัวเองไม่ได้ อาจนำไปสู่ภาวะ Meltdown (ระเบิดอารมณ์เมื่อรับไม่ไหว) หรือ Shutdown (เงียบและปลีกตัวออกไป) เมื่อรู้สึกถูกกระตุ้นมากเกินไป
- ด้านทำพฤติกรรมซ้ำ ๆ (Motor mannerisms) : เช่น การสะบัดมือ การเคลื่อนไหวร่างที่กายที่ซับซ้อน หมุนนิ้ว รวมไปถึงมีการวางแผนตารางเวลาหรือมีกิจวัตรที่เข้มงวด อาจรู้สึกไม่พอใจและกังวลเมื่อมีอาการเปลี่ยนแปลง มีความสนใจหมกมุ่น ยึดติดบางอย่างเป็นพิเศษ รวมถึงความผิดปกที่ในการตอบสนองต่อประสาทสัมผัส อาจไวเกินไป(Hyper-reactive) หรือเฉื่อยเกินไป (Hypo-reactive) เช่น ไวต่อเสียงหรือไวต่อการสัมผัส
ที่น่ากลัวมากกว่านั้น คือ ออทิสติกมักเกิดขึ้นร่วมกับภาวะอื่น ๆ เช่น โรคสมาธิสั้น (ADHD), โรควิตกกังวล (Anxiety Disorder), โรคซึมเศร้า (Depressive Disorder), นอนไม่หลับ, ความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารและระบบภูมิคุ้มกัน หรือโรคลมชัก (Epilepsy) ซึ่งปฏิเสธไม่ได้เลยว่า เมื่อมีคนในครอบครัวป่วยเป็นโรคออทิสติก จะส่งผลกระทบต่อคนรอบข้าง/คนดูแลหรือครอบครัวอย่างแน่นอน
ผลกระทบที่ส่งผลกับครอบครัว
- คนในครอบครัวต้องมาคิดวิธีรับมือกับพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์หรือการทำร้ายตัวเองตลอดเวลา ต้องมาคอยดูแลตลอด ทำให้ไม่ได้ไปใช้ชีวิต ออกไปทำกิจกรรมอื่น ๆ ของตัวเอง
- คอยรองรับอารมณ์ของคนที่เป็น ASD ทำให้เกิดภาวะเครียด ไม่เข้าใจ อาย โดยเฉพาะคนในวัยเด็ก
- ผู้ดูแลรู้สึกเหนื่อยมาก เครียด อดหลับอดนอน อาจทำให้เป็นโรคซึมเศร้าได้
- เกิดปัญหาเรื่องค่าใช้จ่ายภายในครอบครัว เนื่องจากค่าใช้จ่ายในการบำบัดสูง และใช้เวลานานอย่างมาก
ดังนั้น โรคออทิสติกในผู้ใหญ่ จะเป็นภาวะที่มีความบกพร่องทางการพัฒนาระบบประสาทตั้งแต่เกิด แต่อย่าชะล่าใจเพราะบางรายก็เพิ่งตรวจพบในช่วงผู้ใหญ่ สัญญาณเตือนมาจากความเข้าสังคมไม่เป็น การทำพฤติกรรมซ้ำ ๆ สนใจแค่เฉพาะเรื่องที่อินอย่างเดียว และไวต่อประสาทสัมผัสมาก แล้วเกิดร่วมกับภาวะอื่นได้อีกด้วย เช่น โรควิตกกังวล โรคลมชัก ปัจจุบันยังไม่มีวิธีการรักษาให้หายขาด แต่ใช้วิธีการบำบัด, การปรับความคิดและพฤติกรรม (CBT), การปรับพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ การฝึกทักษะการสื่อสารและปฏิสัมพันธ์ทางสังคม เพื่อช่วยให้ใช้ชีวิตได้ดีขึ้น
ที่มาข้อมูล : pichayaninclinic
เรียบเรียงโดยทีมข่าวสดออนไลน์
